აკადემიის პრეზიდენტის შეხვედრა თანამშრომლებთან

  მიმდინარე წლის 25 დეკემბერს საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის საკონფერენციო დარბაზში აკადემიის პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გივი ჯაფარიძე შეხვდა თანამშრომლებს.

მოკლე მისალმების შემდეგ, ბატონმა გივიმ შეაჯამა აკადემიის მიერ 2025 წელს გაწეული საქმიანობა. აღინიშნა, რომ როგორც წინა წლები, მიმდინარე წელიც მეტად დატვირთული და ნაყოფიერი იყო. აკადემიაში ჩატარდა არაერთი მნიშვნელოვანი ღონისძიება, მ.შ. კონფერენციები, მრგვალი მაგიდები თუ თემატური სხდომები. გამოცხადებული იქნა კონკურსი გამოჩენილ მეცნიერთა სახელობითი აკადემიური პრემიების მოსაპოვებლად. გამარჯვებულ ავტორებს მიენიჭათ ლაურეატის წოდება და დაჯილდოვდნენ ფულადი პრემიებით. აკადემიის პრეზიდიუმი ჩვეული რიტმით აგრძელებდა მუშაობას, განხილული საკითხები გამოირჩეოდნენ თავისი აქტუალობით და შინაარსობრივი დატვირთვით. საინტერესო სხდომები იქნა ჩატარებული აკადემიის პრეზიდიუმთან არსებული აგრარული ინოვაციების კომისიის და ახალგაზრდა მეცნიერთა და სპეციალისტთა საბჭოს მიერ. აქტიურად მუშაობდა აკადემიის ექვსივე მეცნიერებთა განყოფილება. გარდა იმისა, რომ მათ მიერ განხილული იქნა უშუალოდ თავიანთ დარგებთან დაკავშირებული პრობლემატური საკითხები, მათი ძალისხმევით და მონაწილეობით საზეიმოდ იქნა აღნიშნული აგრარულ დარგში გაეროს მიერ დაწესებული მსოფლიო და საერთაშორისო დღეები.

ბატონმა პრეზიდენტმა იმასაც გაუსვა ხაზი, რომ აკადემიის ნამდვილ წევრთა რიცხვს დაემატა ორი ახალი წევრი და თითოეულ განყოფილებას ერთი წევრ-კორესპონდენტი, რაც მომავალში მეცნიერებათა განყოფილებებს საშუალებას მისცემს უფრო მეტად გააფართოვონ თავიანთი აქტივობები. 

განსაკუთრებული ყურადღება ბატონმა გივიმ დაუთმო იუნესკოს მიერ არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ნუსხაში „ქართული ხორბლის კულტურა - ტრადიციები და რიტუალები“ შეტანას, რაშიც აკადემიას დიდი წვლილი მიუძღვის.

თავისი სიტყვის ბოლოს ბატონმა გივიმ ყველას მიულოცა დამდეგი შობა-ახალი წელი, უსურვა ჯანმრთელობა და წარმატებები თავიანთ საქმიანობაში. ახალი წლის მილოცვას შეუერთდნენ აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გურამ ალექსიძე; პრეზიდენტის მოადგილე, აკადემიკოსი ანატოლი გიორგაძე; მთავარი აკადემიკოს-მდივანი, აკადემიკოსი ალექსანდრე დიდებულიძე; აკადემიური დეპარტამენტის უფროსი, აკადემიკოსი მარინე ბარვენაშვილი; გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი, აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე.

შეხვედრის დასასრულს აკადემიის პროფკავშირების ორგანიზებით თანამშრომლებს დაურიგდათ საახალწლო საჩუქრები.

კონფერენცია “პური ჩვენი არსობისა” ქართული ხორბლის კულტურა, ტრადიცია და იდენტობა

     2025 წელის 26 დეკემბერს საქართველოს პარლამენტის შოთა რუსთაველის სახელობის დარბაზში გაიმართა კონფერენცია “პური ჩვენი არსობისა” ქართული ხორბლის კულტურა, ტრადიცია და იდენტობა. ღონისძიების მოდერატორი გახლდათ საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე ნინო წილოსანი. კონფერენციის მონაწილეებს მისასალმებელი სიტყვით მიმართა პარლამენტის თავმჯდომარემ შალვა პაპუაშვილმა, საქართველოს პარლამენტის სოფლის მეურნეობის კომიტეტის თავმჯდომარემ გელა სამხარაულმა, საქართველოს პარლამენტის კულტურის კომიტეტის თავმჯდომარემ გიორგი გაბუნიამ, საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა დავით სონღულაშვილმა, საქართველოს საპატრიარქოს სოფლის მეურნეობის განვითარების ცენტრის თავმჯდომარემ, მიტროპოლიტმა, მეუფემ დავით აბბა ალავერდელმა.

   ღონისძიებას საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიიდან ესწრებოდნენ: აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გურამ ალექსიძე; აკადემიის მთავარი აკადემიკოს-მდივანი, აკადემიკოსი ალექსანდრე დიდებულიძე; აკადემიის პრეზიდენტის მოადგილე, აკადემიკოსი ანატოლი გიორგაძე; აკადემიის აკადემკიური დეპარტამენტის უფროსი, აკადემიკოსი მარინე ბარვენაშვილი; აკადემიის გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი, აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე.

     გაიმართა პანელური დისკუსია „ქართული ხორბლის კულტურა: ტრადიციიდან 

მეცნიერებამდე და სამართლებრივ დაცვამდე“. მოდერატორი საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე ნინო წილოსანი.

     მოსმენილი იქნა მოხსენებები:

• ქართული ხორბლის უნიკალურობა, ენდემური ჯიშები და სამეცნიერო მნიშვნელობა - ლევან უჯმაჯურიძე
• ეთნოგრაფიული ასპექტი - რიტუალები, ტრადიციები და კულტურული მეხსიერება - როზეტა გუჯეჯიანი
• ფერმერების როლი და ქართული ხორბლის პრაქტიკული გადარჩენა - ლალი მესხი
• UNESCO-ს ნომინაციის პროცესი და არამატერიალური მემკვიდრეობის დაცვა,

ეროვნულ დონეზე აღიარებული არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობა - სალომე ჯამბურია

• ცოცხალი ტრადიცია - ქართული ხორბალი მინდვრიდან სუფრამდე - შოთა ლაგაზიძე
• გეოგრაფიული დასახელებები და ადგილწარმოშობა - ქართული ხორბლისა და

მისგან ნაწარმოები პროდუქტების სამართლებრივი დაცვის პერსპექტივა - სოსო გიორგაძე

       მოხდა ვიდეო რგოლის ჩვენება - “ნომინაციის მისაღებად გაწეული სამუშაოს მცირე ნაწილი”. პანელური დისკუსია გაგრძელდა კითხვა-პასუხის ფორმატში. ღონისძიება შეაჯამა საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილემ ნინო წილოსანმა.

     შეხვედრის ბოლოს საქართველოს პარლამენტის სოფლის მეურნეობის კომიტეტის თავმჯდომარემ გელა სამხარაულმა მადლობის სიგელები გადასცა UNESCO-ს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის წარმომადგენლობით ნუსხაში „ქართული ხორბლის კულტურა: ტრადიციები და რიტუალები“ შეტანის მოსამზადებელ ღონისძიებებში მონაწილე მეცნიერ-მკვლევარებს და სპეციალისტებს. მათ შორის მადლობის სიგელით დაჯილდოვდა საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტის მოადგილე, აკადემიკოსი ანატოლი გიორგაძე.

       შეხვედრა დასრულდა საქართველოს პარლამენტის თამარ მეფის სახელობის დარბაზში UNESCO-ს ნომინაციაზე წარდგენილი ფილმის ჩვენებით, ქართული ხორბლის ნაწარმის გამოფენა/დეგუსტაციით და ანსამბლ „მჭელის“ ფოლკლორული სანახაობით.

საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის ხელმძღვანელობის შეხვედრა აკადემიის პრეზიდიუმთან არსებულ ახალგაზრდა მეცნიერთა და სპეციალისტთა საბჭოს წევრებთან

            მიმდინარე წლის 25 დეკემბერს აკადემიის ხელმძღვანელობა, პრეზიდენტის, აკადემიკოს გივი ჯაფარიძის ინიციატივით შეხვდა ახალგაზრდა მეცნიერთა და სპეციალისტთა საბჭოს წევრებს. სხდომა გახსნა საბჭოს თავმჯდომარემ, აკადემიის წევრ-კორესპონდენტმა გიორგი ქავთარაძემ, რომელმაც აღნიშნა, რომ საბჭოს შემადგენლობა გაფართოვდა, მის მუშაობაში ახალგაზრდა მეცნიერები რეგიონებიდანაც ჩაებნენ, რაც მისასალმებელია. საბჭოს წევრები რეგიონებიდან სხდომას ონ-ლაინ ჩაერთვნენ.

            სხდომის მონაწილეებს მიესალმა აკადემიის პრეზიდენტი აკადემიკოსი გ. ჯაფარიძე, რის შემდეგ ისაუბრა აკადემიის საქმიანობაზე, სიახლეებზე, აკადემიაში მოქმედ მეცნიერებათა განყოფილებებზე, აგრარული ინოვაციების კომისიაზე. ყურადღება გაამახვილა ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმებზე, რომელიც აკადემიას დადებული აქვს სხვადასხვა ინსტიტუციებთან, როგორც ქვეყნის შიგნით, ასევე მის ფარგლებს გარეთ. აღნიშნა, რომ სწორედ ახალგაზრდა მეცნიერები არიან პასუხისმგებლები ქვეყნის აგრარული სექტორის შემდგომ განვითარებაზე, ამიტომ მათ განსაკუთრებული ძალისხმევა უნდა იხმარონ, რათა ქვეყანაში დანერგილი იქნას თანამედროვე, ინოვაციური ტექნოლოგიები, რომლებიც უპასუხებენ სოფლის მეურნეობაში არსებულ არც თუ მარტივ გამოწვევებს.

            სხდომაზე ახალგაზრდა მეცნიერთა საბჭოს თითოეულმა წევრმა ისაუბრა თავის საქმიანობაზე, პროექტებზე, სამომავლო გეგმებზე.

           ახალგაზრდა მეცნიერთა და სპეციალისტთა საბჭოს სხდომის მუშაობაში მონაწილეობა მიიღეს ასევე აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტმა, აკადემიკოსმა გურამ ალექსიძემ, პრეზიდენტის მოადილემ, აკადემიკოსმა ანატოლი გიორგაძემ, აკადემიური დეპარტამენტის უფროსმა, აკადემიკოსმა მარინე ბარვენაშვილმა, ახალგაზრდა მეცნიერთა და სპეციალისტთა საბჭოს კურატორმა, გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანმა, აკადემიკოსმა ლაშა დოლიძემ. მათ მოუწოდეს ახალგაზრდა მეცნიერებს მეტი აქტიურობისაკენ, აკადემიის მეცნიერებათა განყოფილებების მუშაობაში ჩართულობისაკენ, აკადემიაში გამართულ მრგვალ მაგიდებსა და კონფერენციებში მონაწილეობის მიღებისაკენ. ასევე მეცნიერებს, ვინც სამეცნიერო საქმიანობის პარალელურად ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობასაც ურჩიეს, რომ აკადემიაში გამართულ სხვადასხვა ღონისძიებებზე სტუდენტებიც მოეწვიათ, რათა ხელი შეეწყოს ახალგაზრდების თვალსაწიერის გაფართოებას აგრარული მეცნიერების მიმართულებით.

სხდომის დასასრულს ახალგაზრდა მეცნიერთა და სპეციალისტთა საბჭოს თავმჯდომარემ, აკადემიის წევრ-კორესპონდენტმა გ. ქავთარაძემ საბჭოს ახლადარჩეულ წევრებს აკადემიის სახელით მილოცვის ფურცელი გადასცა.

     UNESCO-მ „ქართული ხორბლის კულტურა: ტრადიციები და რიტუალები“ კაცობრიობის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის წარმომადგენლობით ნუსხაში შეიტანა. აღნიშნულთან დაკავშირებით საქართველოს ეროვნული სასახლის სარკეებიან დარბაზში საზეიმო სხდომა გაიმართა, რომელსაც ესწრებოდნენ საქართველოს პრეზიდენტი მიხეილ ყაველაშვილი, პრემიერ-მინისტრი ირაკლი კობახიძე, საგარეო საქმეთა მინისტრი მაკა ბოჭორიშვილი, კულტურის მინისტრი თინათინ რუხაძე, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი დავით სონღულაშვილი, პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილემ ნინო წილოსანი, თბილისის მერი კახა კალაძე, საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ხელისუფლების წევრები და საპატრიარქოს წარმომადგენლები. საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიიდან ღონისძიებას ესწრებოდნენ აკადემიის პრეზიდენტის მოადგილე, აკადემიკოსი ანატოლი გიორგაძე და აკადემიის აკადემიური დეპარტამენტის უფროსი, აკადემიკოსი მარინე ბარვენაშვილი.

        იუნესკოს მთავრობათაშორისმა კომიტეტმა მიიღო ისტორიული გადაწყვეტილება, ქართული ხორბლის კულტურა, ტრადიციები და რიტუალები კაცობრიობის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის წარმომადგენლობით ნუსხაში შეიტანა, ეს არის მსოფლიო დონის აღიარება იმ ჭეშმარიტებისა, რომელიც ჩვენს გენეტიკაშია კოდირებული, - განაცხადა საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ სიტყვით გამოსვლისას.

       პრემიერის თქმით, ხორბალი ათასწლეულების განმავლობაში იყო ქართული იდენტობის, სულიერებისა და ყოფის განუყოფელი ნაწილი.

       „საქართველო ხორბლის წარმოშობის ერთ-ერთი უძველესი კერაა. მსოფლიოში ცნობილი ხორბლის 20 სახეობიდან 15 სწორედ ჩვენს მიწაზე ხარობს, ხოლო 5 მათგანი ენდემურია და მხოლოდ ქართულ მიწაზე მოდის. ეს ბიომრავალფეროვნება ცოცხალი საგანძურია, რომელიც ჩვენმა წინაპრებმა შემოგვინახეს. საუკუნეთა განმავლობაში ქართველი ხალხი დაუღალავად შრომობდა, აცხობდა პურს და მისდევდა იმ ტრადიციებს, რომლებიც ოჯახების სიმტკიცეს იცავდა. სწორედ ამ შრომის შედეგია ის უნიკალური მრავალფეროვნება, რომელიც ჩვენს კუთხეებს ამშვენებს და რაც, საბოლოოდ, ჩვენი ერთიანი, მდიდარი ეროვნული კულტურის საფუძველს ქმნის“, - განაცხადა პრემიერმა.

      ირაკლი კობახიძის შეფასებით, იუნესკოს ეს გადაწყვეტილება ხაზს უსვამს კიდევ ერთ უმნიშვნელოვანეს ასპექტს - ხორბალი და პურის გატეხვის ტრადიცია არის მშვიდობისა და სოციალური ერთიანობის სიმბოლო.

     “დღეს, როდესაც მსოფლიოს ასე სჭირდება თანხმობა, ქართული სუფრა და პური სწორედ სტუმართმოყვარეობისა და ადამიანთა დაახლოების იდეას ემსახურება. ეს აღიარება არის გზავნილი მომავლისთვისაც. ენდემური ჯიშების დაცვა და განვითარება ჩვენი აგრარული სექტორის, აგროტურიზმისა და მწვანე ეკონომიკის უდიდესი პოტენციალია. ჩვენი მიზანია, ეს ტრადიცია იყოს ცოცხალი, განვითარებადი პროცესი, რომელიც დოვლათს მოუტანს ჩვენს ფერმერებს და ქვეყანას”, - აღნიშნა პრემიერ-მინისტრმა.

         მთავრობის მეთაურმა მეცნიერებს, მკვლევრებს, სამინისტროებს, საქართველოს საპატრიარქოს და ნომინაციის მომზადების პროცესში ჩართულ ყველა ადამიანს მადლობა გადაუხადა და აღნიშნა, რომ ეს გამარჯვება არის კიდევ ერთი დასტური იმისა, რომ საქართველო, თავისი უნიკალური კულტურით, მსოფლიო ცივილიზაციის გამორჩეული ნაწილია.

       იუნესკოს მთავრობათაშორისი კომიტეტის ისტორიული გადაწყვეტილების მნიშვნელობას გაუსვეს ხაზი საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ ყაველაშვილმა, კულტურის მინისტრმა თინათინ რუხაძემ, საგარეო საქმეთა მინისტრმა მაკა ბოჭორიშვილმა, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა დავით სონღულაშვილმა და პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე ნინო წილოსანმა.

გადაწყვეტილება ნიუ-დელიში (ინდოეთის რესპუბლიკა) გამართულ არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის UNESCO-ს მთავრობათაშორისი კომიტეტის მე-20 სესიაზე იქნა მიღებული.

       UNESCO-ს გადაწყვეტილება ხორბალთან დაკავშირებული ტრადიციებისა და რიტუალების აღიარების შესახებ არის ქართველი ხალხის მრავალსაუკუნოვანი შრომის, ცოდნისა და პრაქტიკის საერთაშორისო დონეზე დაფასება; ქართული ენდემური სახეობების მნიშვნელობის ხაზგასმა; სულიერი და მატერიალური კულტურის ურთიერთკავშირის გაძლიერება და მომავალი თაობების წინაშე ვალდებულების აღება, რომ ამ „არამატერიალური კულტურული ელემენტის“ სიცოცხლისუნარიანობა დაცული და განვითარებული იქნება. არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლს - „ქართული ხორბლის კულტურა: ტრადიციები და რიტუალები“ - საქართველოს მთავრობის 2024 წლის 27 მარტის №98 დადგენილებით განესაზღვრა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორია. საქართველოს მიერ UNESCO-ს კაცობრიობის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის წარმომადგენლობით ნუსხაში 2024 წლის 28 მარტს წარდგენილმა ნომინაციამ განხილვის ყველა ეტაპი წარმატებით გაიარა.

     საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია უშუალოდ მონაწილეობდა და კოორდინაციას უწევდა იმ სამუშაოებს და ღონისძიებებს, რომლებიც წინ უძღოდა „ქართული ხორბლის კულტურა: ტრადიციები და რიტუალები“ კაცობრიობის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის წარმომადგენლობით ნუსხაში შეტანას.

      საქართველოს   პარლამენტის   აგრარულ   საკითხთა   კომიტეტის ინიციატივით და საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის ჩართულობით და კოორდინაციით წარიმართა სამეცნირო-კვლევითი   სამუშაოები,   რომლის მიზანი იყო იუნესკოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის შესახებ კონვენციის ფარგლებში შექმნილ არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის   წარმომადგენლობით   სიაში   „ქართული   ხორბლის მოყვანისა და გამოყენების ტრადიციების“ შეტანა. საქართველოს სოფლის   მეურნეობის   მეცნიერებათა   აკადემიას   საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს უდიდესი მხარდაჭერით გამოეყო თანხა, რომლითაც დაფინანსდა   სამეცნიერო-კვლევითი   ექსპედიციები   ქვეყნის   მასშტაბით.   ექსპედიციებში   მონაწილეობა   მიიღეს   მეცნიერ-მკვლევარებმა და ტექნიკურმა პერსონალმა.   განხორციელდა   მნიშვნელოვანი   აქტივობები   შემდეგ რეგიონებში: კახეთი, სამცხე-ჯავახეთი, რაჭა-ლეჩხუმი, ქართლი, ზემო და ქვემო   სვანეთი,   თუშეთი,   გურია.   მოძიებული   და   დაფიქსირებული   იქნა: მეცხრამეტე   საუკუნის   თემატური   ფოტოები;   არქეოლოგიური   ენდემური ხორბლის   ნიმუშები; შესწავლილი   იქნა ენდემური   და   ტრადიციული ხორბლის ნამზადის მონაწილეობა შემოდგომა-ზამთრის წეს-ჩვეულებებში და რიტუალურ ციკლში. განხორციელდა პურის ფესტივალის კინო-ფოტო გადაღება მესხეთში,   ქალაქ   ახალციხეში,   სადაც   წარმოდგენილი   იყო ქართული   ხორბლიდან   მიღებული   ფქვილით   გამომცხვარი   პურის მრავალფეროვანი   ასორტიმენტი;   ჩაწერილი   იქნა   ინტერვიუები ფერმერებთან, პურის მცხობელებთან. შესწავილი იქნა   ტრადიციული და ადგილობრივი, ენდემური ხორბლის თესვის, მოსავლის აღებისა და თონეში ქართული პურის ცხობის პროცესები, სადაც გამოყენებული იქნა ქართული ხალხური   ტრადიციული   ხელსაწყოები,   ჩატარდა   მასტერკლასები. განხორციელდა   დაცული საინტერესო   არტეფაქტების (უნიკალური   კარბონიზირებული ხორბლის ნიმუშების,   რომელიც   აღმოჩენილია   ქვემო ქართლში,     ასაკი   8   თასი   წელი ძვ.   წ.   მე-6 ათასწლეული)   კინო-ფოტო გადაღებები   საქართველოს ეროვნული მუზეუმის ს. ჯანაშიას სახელობის და გ. ჩიტაიას სახელობის ეთნოგრაფიულ მუზეუმებში. ასევე გადაღებულ იქნა     ნეოლითის   პერიოდის,   ე.   წ.   შულავერ-შომუთეფეს   კულტურის ხორბლის ხუთი ეგზემპლარი; ერთმარცვლიანი, ორმარცვლიანი და რბილი ხორბალი (სამი ეგზემპლარი) და   მთლიანად კოლექცია: ხორბალი, ქერი, უგრეხელი,   პარკოსნების   ნიმუშები, არტეფაქტი - თავთავის   ანაბეჭდი ალიზის აგურზე. ასევე   გადაღების ობიექტი იყო გ. ჩიტაიას სახელობის ეთნოგრაფიულ   მუზეუმში   დაცული   ექსპონატები,   რომლებიც დაკავშირებულია   ხორბლის   თესვა-მოყვანა,   დაუნჯებასთან;   სახვნელი საშუალებების სხვადასხვა ტიპები მთისა და ბარისა (დიდი გუთანი), კევრი, კოდი   და   სხვ. ერთი   დღე   დაეთმო თბილისში   არსებული   ქართული პურის ტრადიციულ    საცხობებს. შესწავლილი   იქნა ხორბლის   ენდემური   სახეობებიდან მიღებული ფქვილიდან ნამზადის მონაწილეობა       საშობაო   წეს-ჩვეულებებში   და   რიტუალებში გურიაში.      

       მოპოვებული და შესწავლილი მასალების საფუძველზე შეიქმნა ფილმი   (შეზღუდული მოთხოვნების გამო ფილმის ხანგრძლივობა 10 წუთია) იუნესკოში   წარსადგენად.   ჩატარებული კვლევების მასალებზე დაყრდნობით მომზადდა სამეცნიერო სტატიები, რომლებიც გამოქვეყნდა ადგილობრივ და საერთაშორისო სამეცნიერო ჟურნალებში.

       ასევე 2024 წელს საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის, ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის და სსიპ სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის ორგანიზებით ჩატარდა საერთაშორისო-სამეცნიერო კონფერენცია „ქართული ხორბლის კულტურა - რიტუალები და გამოყენების უწყვეტი ტრადიცია“. კონფერენციის მხარდამჭერები იყვნენ: საქართველოს პარლამენტის აგრარულ საკითხთა კომიტეტი; FAO-გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაცია; საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო, საქართველოს განათლების, მეცნიერების და ახალგაზრდობის სამინისტრო და საქართველოს კულტურისა და სპორტის სამინისტრო.

       კონფერენციის საერთაშორისო საორგანიზაციო კომიტეტი წარმოდგენილი იყო 4 ქვეყნის (საქართველო, იაპონია, დიდი ბრიტანეთი, ბულგარეთი) მეცნიერთა შემადგენლობით, ხოლო კონფერენციის მუშაობაში მონაწილეობა მიიღეს 6 ქვეყნის (საქართველო, იაპონია, დიდი ბრიტანეთი, ბულგარეთი, აშშ, თურქეთი) მეცნიერ-მკვლევარებმა.    

     იუნესკო-ს 2003 წლის „არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის შესახებ“ კონვენციას საქართველო 2007 წლიდან შეუერთდა. განვლილი პერიოდის განმავლობაში კონვენციის ქვეშ არსებული მსოფლიო წარმომადგენლობით ნუსხაში საქართველოს ოთხი ელემენტია აღიარებული: „ქართული მრავალხმიანობა“ (2001, 2008), „ქვევრის ღვინის დაყენების ქართული ტრადიციული მეთოდი“ (2013), „ქართული ანბანის სამი სახეობის ცოცხალი კულტურა“ (2016) და „ქართული ჭიდაობა“ (2018). სასიხარულოა, რომ 2025 წელს მათ რიცხვს შეემატა „ქართული ხორბლის კულტურა: ტრადიციები და რიტუალები“.

 5 დეკემბერი - ნიადაგის მსოფლიო დღე

  საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიაში მიმდინარე წლის 5 დეკემბერს ტრადიციულად ჩატარდა ნიადაგის მსოფლიო დღისადმი მიძღვნილი კონფერენცია. კონფერენციას ესწრებოდნენ, აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გურამ ალექსიძე, აკადემიური დეპარტამენტის უფროსი, აკადემიკოსი მარინე ბარვენაშვილი, აგრონომიულ მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი, აკადემიკოსი გოგოლა მარგველაშვილი, გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი, აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე, აკადემიკოსები: ჯემალ გუგუშვილი და ზაურ ჩანქსელიანი, წევრ-კორესპონდენტი გიზო გოგიჩაიშვილი, აგრონომიულ მეცნიერებათა განყოფილების სწავლული მდივანი, დოქტორი გიორგი ღამბაშიძე, ასევე აკადემიის აპარატის, სსიპ სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის ნიადაგის ნაყოფიერების კვლევის სამსახურის და გარემოს ეროვნული სააგენტოს თანამშრომლები.

კონფერენცია გახსნა და დამსწრე საზოგადოებას მისასალმებელი სიტყვით მიმართა აგრონომიულ მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანმა, აკადემიკოსმა გოგოლა მარგველაშვილმა. მისალმების შემდეგ ქალბატონმა გოგოლამ მოკლედ მიმოიხილა ნიადაგის მსოფლიო დღის დაარსების ისტორია, მისი მიზანი და ამოცანები. აღინიშნა, რომ ყოველწლიურად FAO ამ დღესთან დაკავშირებით აცხადებს სლოგანს. 2025 წლის სლოგანი გახლდათ: „ჯანსაღი ნიადაგები-ჯანსაღი ქალაქებისთვის“, რითაც ხაზი გაუსვეს იმას, რომ ნიადაგი არა მარტო სოფლის მეურნეობისათვისაა მეტად ღირებული, არამედ ქალაქებში შენობებისა და გზების ქვეშ არსებულსაც უდიდესი მნიშვნელობა აქვს.

აკადემიკოსი გ. მარგველაშვილი აუდიტორიის წინაშე ასევე წარსდგა მოხსენებით თემაზე: „ქართულ მიწას მიწას მეტი ყურადღება და მზრუნველობა სჭირდება“.    

         „ნიადაგის გამოფიტვა, მისი დეგრადაცია - ეს უდიდესი პრობლემაა ნებისმიერი ქვეყნისათვის და, პირიქით, ნიადაგის ნაყოფიერების შენარჩუნება-ამაღლება, ესაა ძირითადი, რაზეც დგას ყველა ქვეყანაში სოფლის მეურნეობის წარმოება“ -აღნიშნა ქალბატონმა გოგოლამ. შემდეგ მიმოიხილა ის ქვეყნები, სადაც დიდ ყურდღებას უთმობენ ნიადაგის ნაყოფიერების შენარჩუნება-ამაღლებას, მათ შორის შეეხო ნიდერლანდებსაც, როგორც მცირემიწიან ქვეყანას, სადაც განსაკუთრებით ზრუნავენ ნიადაგზე, იმდენად ძლერ, რომ ეს ქვეყანა მსოფლიოში მეორე ადგილზეა საურსათო პროდუქციის ექსპორტის მოცულობით. ქალბატონმა გოგოლამ ასევე განიხილა საქართველოში ნიადაგების არსებულ მდგომარეობაც. ხაზი გაუსვა იმ ფაქტს, რომ ბოლო 35 წელია ნიადაგი სახელმწიფოს მხრიდან ყურადღების მიღმა დარჩა; არ ჩატარებულა ნიადაგის ნაყოფიერების მონიტორინგი და არ გატარებულა სათანადო აგროტექნიკური ღონისძიებები. ამიტომ არის, რომ ჩვენს ისედაც მცირემიწიან ქვეყანაში მიწის მნიშვნელოვანი ფართობები (400-450 ათას ჰა-ზე მეტი) დაუმუშავებელი და დაუთესავია, ათასობით ჰექტარი მიტოვებული მიწა დეგრადაციას განიცდის, უდაბნოდ გადაქცევის საფრთხის ქვეშ დგას. შემდეგ მომხსენებელმა აღნიშნა, რომ საჭიროა სახელმწიფოს მხრიდან ქმედითი ღონისძიებების გატარება, რათა უმოკლეს ვადაში გამოსწორდეს არსებული მდგომარეობა. აუცილებელია აღდგეს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს დაქვემდებარებაში ადრე არსებული „აგროქიმიისა და ნიადაგის ნაყოფიერების დაცვის სახელმწიფო სამსახური“, ჩატარეს ნიადაგების პასპორტიზაცია და სხვ.

კონფერენციაზე მოხსენებით გამოვიდა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი გიზო გოგიჩაიშვილი. მისი მოხსენების თემა იყო: „საქართველოს ნიადაგებში ნიადაგწარმოქმნის პროდუქტიულობა“. ბატონმა გიზომ ისაუბრა კოსმოგენურ იზოტოპებზე, მათი წარმოქმნის მექანიზმზე. აღინიშნა, რომ კოსმოგენური ნუკლიდების გაზომვა გვიჩვენებს თუ როდის შექმნეს ვულკანურმა აქტივობებმა რელიეფი, როდის გამოიწვია კლიმატის ცვლილებამ მყინვარების ზრდა ან კლება, რამდენად სწრაფად იშლება მთები მდინარეების ეროზიული მოქმედებით და სხვ. აღნიშნული ნუკლიდების გამოყენება ამჟამად რევოლუციას ახდენს დედამიწის ზედაპირზე მიმდინარე პროცესების გაგებაში და მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს დედამიწის შემსწავლელი მეცნიერებების მრავალი დისციპლინის განვითარებაში. კოსმოგენური ნუკლეოდიტით (TCN-ით) მიღებული (10Be) ნიადაგწარმოქმნის მაჩვენებლების (n=226) გამოქვეყნებული შედეგები მსოფლიოს სხვადასხვა ადგილებიდან (ავსტრალია, ჩრდილოეთი და სამხრეთ ამერიკა), ადასტურებს, რომ ნიადაგის ფორმირება ექსპონენციურად მცირდება ნიადაგის სისქის ზრდასთან ერთად. რაც შეეხება ნიადაგის პასპორტიზაციის ჩატარებას, საქართველოს ნიადაგებში ნიადაგწარმოქმნის პროდუქტიულობას, ბატონმა გიზომ მსმენელებს წარმოუდგინა საქართველოს ტერიტორიისთვის ნიადაგწარმოქმნის წლიური ინტენსივობის გამოსათვლელი ფორმულა, რომელშიც ნაჩვენები იყო საშუალო წლიური ტემპერატურის (⁰C), საშუალო წლიური ნალექის (მმ) კავშირი ქანების დაწევის სიჩქარესთან. ამ ფორმულის მეშვეობით გამოთვლილი იქნა ნიადაგწარმოქმნის პროდუქტიულობა (ტ/ჰა) ქვემო ქართლის, სამცხე-ჯავახეთის, სვანეთის, იმერეთის, კახეთის, რაჭის და ა.შ. რეგიონებში.

მოხსენებით „მიწათსარგებლობის გავლენა ნიადაგში ორგანული ნახშირბადის დაგროვებაზე შირაქის ველის შავი ნიადაგების მაგალითზე“ აუდიტორიის წინაშე წარსდგა სოფლის მეურნეობის დოქტორი გიორგი ღამბაშიძე. თავის მოხსენებაში მან ყურადღება გაამახვილა ნიადაგში არსებული ნახშირბადის მნიშვნელობაზე, მის დანიშნულებაზე, როგორც ნიადაგის: სტრუქტურის, გვალვისა და კლიმატის ცვლილებებისადმი მედეგობის გამაუმჯობესებელ; წყლისა და საკვები ნივთიერებების შემაკავებელ; წყლის ინფილტრაციის; მიკრობული ფუნქციის გამაძლიერებელ; ეროზიის შემამცირებელ; ნიადაგის pH-ის შემანარჩუნებელ და ა.შ. ფაქტორზე. შემდეგ ისაუბრა შირაქის ველის ძირითად მიწათსარგებლობის ფორმებზე-სახნავზე, საძოვრებსა და ქარსაფრებზე და მათში ჰუმუსის სახით არსებულ ორგანულ ნახშირბადზე. ყურადღება გაამახვილა ნიადაგში ორგანული ნახშირბადის ხანგრძლივი დროით დაგროვების ხელშემწყობი ფაქტორებზე, კერძოდ: ფიზიკურ, ქიმიურ და ბიოქიმიურ სტაბილიზაციაზე.

            აღსანიშნავია, რომ თითოეულმა მოხსენებამ დამსწრე საზოგადოების მხრიდან დიდი ინტერესი და მოწონება დაიმსახურა. გაიმართა დისკუსია, რომელშიც აქტიური მონაწილეობა მიიღეს აკადემიკოსებმა: გ. ალექსიძემ, ჯ. გუგუშვილმა, მ. ბარვენაშვილმა. დაისვა არაერთი შეკითხვა, რომელზეც მომხსენებლებმა ამომწურავი პასუხები გასცეს.

            კონფერენციის მუშაობა შეაჯამა აგრონომიულ მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანმა, აკადემიკოსმა გ. მარგველაშვილმა. მან მადლობა გადაუხადა მომხსენებლებს საინტერესო მოხსენებებისათვის, ხოლო დამსწრე საზოგადოებას მობრძანებისა და კონფერენციის მუშობაში აქტიური მონაწილეობისათვის.

საქართველოში მიწის კონსოლიდაციის ეროვნული სტრატეგიის განხილვა

 საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს და გაეროს სურსათის და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის (FAO) ორგანიზებით 2025 წლის 20 ნოემბერს სასტუმრო „რადისონ ბლუ ივერიაში“ გაიმართა ეროვნული სამუშაო შეხვედრა საქართველოში მიწის კონსოლიდაციის საკითხებზე.

მიწის მდგრადი მართვისა და მიწათსარგებლობის მონიტორინგის ეროვნული სააგენტოს თავმჯდომარე გიორგი მიშელაძემ მისასალმებელ სიტყვაში ხაზი გაუსვა მიწის კონსოლიდაციის პროცესის აუცილებლობას, ამავე დროს, ხაზი გაუსვა  აღნიშნული პროცედურის განხორციელების სირთულეს და დასძინა, რომ მისი დაწყების საფუძველს სტრატეგიული ხედვის დოკუმენტი წარმოადგენს.

საქართველოს მიწის კონსოლიდაციის ეროვნული სტრატეგიის დოკუმენტის პროექტი აუდიტორიას წარუდგინა გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის (FAO) მიწის პოლიტიკის სპეციალისტმა დავით ეგიაშვილმა. მან მიმოიხილა საქართველოში მიწის კონსოლიდაციის ხედვა, მიზნები, პრინციპები და ეტაპები, ასევე, მიწის კონსოლიდაციის ინსტიტუციური ჩარჩო და დაფინანსების წყაროები. დოკუმენტის შექმნით საფუძველი ჩაეყარა მიწის კონსოლიდაციის პოლიტიკის შემდგომ განხილვასა და კონსულტაციებს.

შეხვედრას საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიიდან ესწრებოდნენ აკადემიკოსები: ნოდარ ჭითანავა და ალექსანდრე დიდებულიძე, რომლებმაც დამსწრეთ გააცნეს აკადემიის პოზიცია განსახილველ საკითხთან 

საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის

გ ა ნ ც ხ ა დ ე ბ ა

საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის დადგენილებით

გამოჩენილ მეცნიერთა სახელობითი აკადემიური პრემია მიენიჭათ:

1. ლევან ყანჩაველის სახელობის პრემია - საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოს გურამ ალექსიძეს წიგნისათვის „მცენარეთა დაცვა“.

2. ვარლამ შამათავას სახელობის პრემია - საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოს გურამ ტყემალაძეს სახელმძღვანელოსათვის „ბიოქიმიის საფუძვლები“ და ვეტერინარიის მეცნიერებათა დოქტორ ლევან მაკარაძეს და ვეტერინარიის დოქტორ ზურაბ მაკარაძეს სახელმძღვანელოსათვის „ცხოველისა და ფრინველის დაავადებების პათოლოგიური ანატომია“.

3. კონსტანტინე ამირაჯიბის სახელობის პრემია - საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტს, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორ ომარ თედორაძეს და ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორ ნუგზარ სარჯველაძეს მონოგრაფიისათვის „მარცვლეული და ბალახეული კულტურების ამღები მანქანების გაანგარიშების და კონსტრუირების საფუძვლები“ და ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორ ზაზა მახარობლიძეს და ტექნიკის დოქტორებს: ვლადიმერ მარგველაშვილს და სერგო შარაშენიძეს ნაშრომთა ციკლისათვის: „სასოფლო-სამეურნეო მიწების რეაბილიტაციის სამანქანო ტექნოლოგიისა და მანქანათა კომპლექსის დამუშავება“.

4. ვასილ პეტრიაშვილის სახელობის პრემია - საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოს ნუგზარ ბაღათურიას მისი საერთო რედაქციით და ავტორობით, ავტორთა ჯგუფთან ერთად შესრულებულ დამხმარე სახელმძღვანელოსათვის „კვების პროდუქტების ტექნოლოგია“ და ტექნიკის დოქტორ თამაზ კობაიძეს ნაშრომისათვის „მევენახეობა-მეღვინეობის ენციკლოპედიური ლექსიკონი“.

5. მიხეილ მურვანიშვილის   სახელობის პრემია - საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტს, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორ გიზო გოგიჩაიშვილს მონოგრაფიაში „საქართველოს ნიადაგები“ წარმოდგენილი თავებისათვის: „მიწის გამოყენება“ და „ნიადაგის ეროზია“.

6. ივანე ჯაშის სახელობის პრემია - საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსებს: რევაზ ასათიანს და პაატა კოღუაშვილს (გარდაცვალების მერე) წიგნისათვის „ინდუსტრიული სოფელი - მომავლის გლობალური გამოწვევა“.

10 ნოემბერი - მეცნიერების საერთაშორისო დღე

        საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიაში მიმდინარე წლის 10 ნოემბერს ტრადიცილად გაიმართა საზეიმო სხდომა, რომელიც მიეძღვნა მეცნიერების საერთაშორისო დღეს.

სხდომას ესწრებიდნენ: აკადემიის პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გივი ჯაფარიძე; ვიცე-პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გურამ ალექსიძე; პრეზიდენტის მოადგილე, აკადემიკოსი ანატოლი გიორგაძე; მთავარი აკადემიკოს-მდივანი, აკადემიკოსი ალექსანდრე დიდებულიძე; აკადემიური დეპარტამენტის უფროსი, აკადემიკოსი მარინე ბარვენაშვილი; მეცხოველეობის და ვეტერინარიი მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი, აკადემიკოსი თენგიზ ყურაშვილი; გარემოსა დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი, აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე; დასავლეთ საქართველოს სამეცნიერო-საკოორდინაციო ცენტრის დირექტორი, აკადემიკოსი როლანდ კოპალიანი, აკადემიკოსი ჯემალ გუგუშვილი, ასევე აკადემიის აპარატის თანამშრომლები და მოწვეული სტუმრები.

საზეიმო სხდომა გახსნა აკადემიის პრეზიდენტმა, აკადემიკოსმა გივი ჯაფარიძემ. მისალმების შემდეგ, მან მოწვეულ სტუმრებს გააცნო აკადემიის ისტორია, სტრუქტურა, საქმიანობა. ისაუბრა ცალკეულ მეცნიერებათა განყოფილებების საქმიანობაზე, აკადემიაში არსებული აგრარული დარგის სხვადასხვა მიმართულებების კოორდინატორების ინსტიტუტზე, აკადემიის საქმიან ურთიერთობაზე სხვადასხვა სამთავრობო უწყებებთან თუ სამეცნიერო-საგანმანათლებლო და აკადემიურ წრეებთან. ყურადღება გაამახვილა ურთიერთ-თანამშრომლობის მემორანდუმებზე, რომელიც აკადემიას დადებული აქვს, როგორც ადგილობრივ სამეცნიერო დაწესებულებებთან, ასევე აგრარული მიმართულების საზღვარგარეთის მეცნიერებათა აკადემიებთან და სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტებთან. ბატონმა გივიმ ხაზი გაუსვა აკადემიის რეგიონებთან კავშირის მნიშვნელობას. აღინიშნა, რომ ამ მიმართულებით უკვე გადადგმულია სერიოზული ნაბიჯები. ჩამოყალიბებულია აჭარის და დასავლეთ საქართველოს სასამეცნიერო-საკოორდინაციო ცენტრები. თუმცა ეს საკმარისი არაა. აკადემიასთან არსებული მსგავსი ტიპის სამეცნიერო-საკოორდინაციო ცენტრების ჩამოყალიბება იგეგმება ქვეყნის სხვა რეგიონებშიც, მ. შ. ჯავახეთში, კახეთში და სხვ.

            საზეიმო სხდომის დასასრულს აკადმიის პრეზიდენტმა, აკადემიკოსმა გივი ჯაფარიძემ აკადემიის საპატიო სიგელით და სამკერდე ნიშნით დააჯილდოვა აგრარული დარგში მოღვაწე წარმატებული მეცნიერები:

ვარლამ აპლაკოვი - აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აგრარული ფაკულტეტის ასოცირებული პროფესორი, ბიოლოგიის დოქტორი;

ემზარ კილასონია - აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აგრარული ფაკულტეტის ასოცირებული პროფესორი, აგროინჟინერიის დოქტორი;

ნუნუ ჩაჩხიანი - აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აგრარული ფაკულტეტის პროფესორი, სოფლის მეურნეობის დოქტორი;

ლია კოპალიანი - აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აგრარული ფაკულტეტის სუბტროპიკული კულტურების დეპარტამენტის უფროსი, ასოცირებული პროფესორი, სოფლის მეურნეობის დოქტორი;

იზოლდა ხასაია - აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აგრარული ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე, ტურიზმისა და ლანდშაფტური არქიტექტურის დეპარტამენტის ასოცირებული პროფესორი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი;

ომარ ლომსაძე - ვეტერინარული კლინიკა “ფორვეტის” ფართო პროფილის ვეტერინარი ექიმი, ვეტერინარიის მაგისტრი;

გიორგი ბუცხრიკიძე - საქარველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სურსათის ეროვნული სააგენტოს თბილისის დეპარტამენტის პირველი სამმართველოს უფროსი ინსპექტორი, დოქტორანტი;

ვლადიმერ ბარათაშვილი - საქარველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სურსათის ეროვნული სააგენტოს ვეტერინარიის დეპარტამენტის ცხოველთა ჯანმრთელობის სამმართველოს უფროსი სპეციალისტი, ვეტერინარიის დოქტორი;

თამაზ ბიჭიაშვილი - საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის საინჟინრო ტექნოლოგიის ფაკულტეტის პროფესორი, ტექნიკის დოქტორი;

ბაგრატ რაზმაძე - შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდის სამეცნიერო დეპარტამენტის უფროსი სპეციალისტი,   ეკონომიკის მაგისტრი;

ივანე კაპანაძე - საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის მექანიკის ინჟინერიის ფაკულტეტის ასისტენტ-პროფესორი, აგროინჟინერიის დოქტორი;

ირინე ჩარგეიშვილი - საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის მცენარეთა ბიოლოგიის ლაბორატორიის ლაბორანტი, აგრარულ მეცნიერებათა დოქტორი;

ანა თავართქილაძე - სსიპ სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის რისკის შეფასების სამსახურის მთავარი სპეციალისტი, დოქტორანტი;

ქეთევან მაჭარაშვილი - სსიპ სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის რისკის შეფასების სამსახურის უფროსი სპეციალისტი, ქიმიის მაგისტრი;

ზურაბ ანდღულაძე - ა(ა)იპ საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის ჩაის, სუბტროპიკული კულტურებისა და ჩაის მრეწველობის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი, ინჟინერ-კონსტრუქტორი;

ეკატერინე გობრონიძე - ა(ა)იპ საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის ჩაის, სუბტროპიკული კულტურებისა და ჩაის მრეწველობის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი, ტექნიკის დოქტორი;

ქეთევან ჩიკაშუა - ა(ა)იპ საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის ჩაის, სუბტროპიკული კულტურებისა და ჩაის მრეწველობის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, ბიოლოგიის დოქტორი.

            დაჯილდოების ცერემონიის შემდეგ სტუმრებმა გადაიღეს სამახსოვრო ფოტო, დაათვალიერეს აკადემიის საინფორმაციო ცენტრი და საგამოფენო დარბაზი.

     საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია ტრადიციისამებრ, ყოვეწლიურად აღნიშნავს „იუნესკოს“ მიერ დაარსებულ მეცნიერების საერთაშორისო დღეს. წელს, 10 ნოემბერს ამ დღის აღნიშვნა მეცნიერების მუზეუმის საზეიმო გახსნით დაიწყო. მუზეუმი გახსნეს აკადემიის პრეზიდენტმა, აკადემიკოსმა როინ მეტრეველმა და საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრმა გივი მიქანაძემ. მუზეუმის შექმნაში დიდი წვლილი მიუძღვის აკადემიკოს ლია მელიქიშვილს. აკადემიის მუზეუმის მიზანია მეცნიერების ისტორიული მემკვიდრეობის გაცოცხლება და საზოგადოებისთვის წარდგენა. ამ სივრცეში ასახულია აკადემიის ისტორია დაარსების დღიდან დღევანდელობამდე; მისი პრეზიდენტები, სამეცნიერო განყოფილებები, კვლევითი ინსტიტუტები, ფოტო მასალა და სამახსოვრო ნივთები, ქართული ენციკლოპედიის და რუსთაველის კომიტეტის ბანერები და ა. შ.

   საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიიდან შეხვედრას ესწრებოდნენ აკადემიის ციცე-პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გურამ ალექსიძე და აკადემიის მთავარი აკადემიკოს-მდივანი, აკადემიკოსი ალექსანდრე დიდებულიძე.

   ღონისძიება შესავალი სიტყვით გახსნა აკადემიის პრეზიდენტმა, აკადემიკოსმა როინ მეტრეველმა. მან მეცნიერების მნიშვნელობასა და მის განვითარებაზე ისაუბრა. შემდეგ სიტყვა გადაეცა საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრს გივი მიქანაძეს, რომელმაც საზოგადოებას გააცნო საქართველოს პრემიერ-მინისტრის ირაკლი კობახიძის მილოცვა ქართველ მეცნიერებს. შეკრებილ საზოგადოებას ასევე მიმართა საქართველოს პარლამენტის განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდულ საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარემ მარიამ ლაშხმა.

       ღონისძიებას ესწრებოდნენ: თბილისის საკრებულოს თავმჯდომარე ზურაბ აბაშიძე, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი ჯაბა სამუშია, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორი დავით გურგენიძე, აკადემიკოსები, საზოგადოების თვალსაჩინო წარმომადგენლები.

       ღონისძიების დასასრულს, აკადემიის პრეზიდიუმის დადგენილებით, გამოჩენილ მეცნიერთა სახელობითი აკადემიური პრემიები გადაეცათ მეცნიერების სხვადასხვა დარგში გამარჯვებულ 40-ზე მეტ მეცნიერს.

შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდის საიუბილეო თარიღი – 20 წლისთავი და

მეცნიერების საერთაშორისო დღე

     2025 წელს შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდის საიუბილეო თარიღი – 20 წლისთავი აღინიშნება. სწორედ აღნიშნულთან დაკავშირებით, ღონისძიების ფარგლებში ფონდის საქმიანობის მიზნების, ძირითადი მიმართულებების, მიღწეული შედეგებისა და სამომავლო პრიორიტეტების   შესახებ პრეზენტაცია გაიმართა სასტუმრო “შერატონ მეტეხი პალასში”. აღნიშნული ღონისძიება მეცნიერების საერთაშორისო დღეს დაემთხვა.

       2025 წლის მეცნიერების საერთაშორისო დღის მთავარი სლოგანია: „ნდობა, გარდაქმნა და მომავალი - როგორი უნდა იყოს მეცნიერება 2050 წელს‘‘.

     ღონისძიებაში მონაწილეობა მიიღეს აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ხელისუფლების წარმომადგენლებმა, უნივერსიტეტების რექტორებმა, მეცნიერებმა, მკვლევრებმა და სხვა მოწვეულმა სტუმრება. საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიიდან შეხვედრას ესწრებოდა აკადემიის პრეზიდენტის მოადგილე, აკადემიკოსი ანატოლი გიორგაძე.

   ღონისძიებაზე მისასალმებელი სიტყვებით გამოვიდნენ საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრი გივი მიქანაძე, საქართველოს პარლამენტის განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდულ საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარე მარიამ ლაშხი, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის პრეზიდენტი, აკადემიკოსი როინ მეტრეველი, საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრის მოადგილე ზვიად გაბისონია, რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდის დირექტორი თეიმურაზ დოჭვირი.

       მეცნიერების საერთაშორისო დღესთან დაკავშირებით საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრმა გივი მიქანაძემ, ღვაწლმოსილ და   ახალგაზრდა მეცნიერებს გამორჩეული სამეცნიერო და პედაგოგიური მოღვაწეობისათვის სიგელები და საპატიო ჯილდოები გადასცა. მან სიტყვით გამოსვლისას დამსწრე საზოგადოებას მეცნიერების საერთაშორისო დღე მიულოცა და მეცნიერების განვითარების საქმეში თითოეული მათგანის მნიშვნელოვან როლზე ისაუბრა. მინისტრთან ერთად მეცნიერებს საპატიო ჯილდოები შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გენერალურმა დირექტორმა თეიმურაზ დოჭვირმა გადასცა.

     ღონისძიების ფარგლებში სიგელები და საპატიო ჯილდოები გადაეცათ – რუსთაველის ფონდის პრემიის „მეცნიერებაში შეტანილი წვლილისა და განსაკუთრებული მიღწევებისთვის“ 10 ლაურეატ მეცნიერს, რუსთაველის ფონდის 2025 წლის პრემიის კონკურსის „მეცნიერებაში განსაკუთრებული მიღწევებისათვის“ შვიდი სამეცნიერო მიმართულებით გამარჯვებულ   ახალგაზრდა მეცნიერებს და რუსთაველის ფონდის 2025 წლის პრემიის კონკურსის „ქალები მეცნიერებაში - განსაკუთრებული მიღწევებისათვის მათემატიკის მიმართულებით“ გამარჯვებულ ქალ მეცნიერს.