8 მაისი - ღვინის ეროვნული დღე

           მიმდინარე წლის 8 მაისს ახალგაზრდობის ეროვნულ სასახლეში გაიმართა კონფერენცია, რომელზეც განხილულ იქნა პროგრამის — „ქართული ვაზისა და ღვინის კულტურის სამეცნიერო კვლევა“ — მიმდინარეობა და სამომავლო გეგმები. აღნიშნული პროგრამის ფარგლებში, 2017 წელს, საერთაშორისო სამეცნიერო საზოგადოებამ საქართველო ღვინის სამშობლოდ აღიარა. კონფერენციაზე ასევე იმსჯელეს მსოფლიო ღვინის სექტორის მიმდინარე მდგომარეობის, არსებული გამოწვევებისა და ბაზრების სპეციფიკის შესახებ.

კონფერენციის მუშაობაში მონაწილეობდნენ საქართველოს ღვინის ინდუსტრიის წარმომადგენლები, მეცნიერები, ქართველი და უცხოელი ღვინის პროფესიონალები, მათ შორის: ვაზისა და ღვინის საერთაშორისო ორგანიზაციის (OIV) გენერალური დირექტორი ჯონ ბარკერი; „ქართული ვაზისა და ღვინის კულტურის კვლევის სამეცნიერო პროექტის“ ხელმძღვანელი, პროფესორი დავით მაღრაძე; საქართველოს ეროვნული მუზეუმის დირექტორი, აკადემიკოსი დავით ლორთქიფანიძე; ტორონტოს უნივერსიტეტის პროფესორი სტივენ ბატიუკი; მილანის უნივერსიტეტის პროფესორი გაბრიელე კოლა; გეიზენჰაიმის უნივერსიტეტის პროფესორი გერგელი სოლნოკი; ღვინის მაგისტრები დებრა მეიბურგი, ლისა პეროტი და კონსტანტინ ბაუმი; ღვინის ექსპერტი და მწერალი რობერტ ჯოზეფი და სხვები.

საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიიდან კონფერენციას ესწრებოდნენ აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გურამ ალექსიძე და აკადემიური დეპარტამენტის უფროსი, აკადემიკოსი მარინე ბარვენაშვილი.

კონფერენცია გახსნა საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ ყაველაშვილმა.

ღონისძიების მონაწილეებს სიტყვით მიმართეს საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა დავით სონღულაშვილმა და ვაზისა და ღვინის საერთაშორისო ორგანიზაციის (OIV) გენერალურმა დირექტორმა ჯონ ბარკერმა.

იმავე დღეს, თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრში გაიმართა ღვინის ეროვნული დღისადმი მიძღვნილი საზეიმო საღამო, რომელშიც მონაწილეობდნენ საბალეტო და საოპერო ხელოვნების ცნობილი წარმომადგენლები, ქორეოგრაფიული დასები და სხვადასხვა შემოქმედებითი კოლექტივები. საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიიდან ღონისძიებას ესწრებოდა აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე.

    საქართველოს სოფლის მეურნეოიბის მეცნიერებათა აკადემიაში მიმდინარე წლის 30 აპრილს აკადემიის მეცხოველეობის და ვეტერინარიის მეცნიერებათა განყოფილების ორგანიზებით ჩატარდა ვეტერინარი ექიმის საერთაშორისო დღისადმი მიძღვნილი კონფერენცია თემაზე: „სამეცნიერო მიღწევები ვეტერინარიასა და მეცხოველეობაში:თეორიიდან პრაქტიკამდე“.

კონფერენცია საზეიმოდ გახსნა და დამსწრე საზოგადოებას მისასალმებელი სიტყვით მიმართა აკადემიის მეცხოველეობისა და ვეტერინარიის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანმა, აკადემიკოსმა თენგიზ ყურაშვილმა. მისმა გამოსვლამ გამოკვეთა ღონისძიების მნიშვნელობა როგორც სამეცნიერო, ისე პრაქტიკული თვალსაზრისით. ბატონმა თენგიზმა დამსწრე საზოგადოებას მიულოცა აღნიშნული თარიღი და ყურადღება გაამახვილა ქვეყანაში არსებულ ვეტერინარიულ-სანიტარიულ მდგომარეობაზე, არსებულ გამოწვევებსა და მათი გადაჭრის გზებზე. მან ხაზი გაუსვა დაავადებათა პრევენციის, ბიოუსაფრთხოების სტანდარტების დაცვისა და თანამედროვე ვეტერინარიული პრაქტიკის დანერგვის აუცილებლობას. ამასთანავე, აღნიშნა, რომ პროგრესის მიღწევა მნიშვნელოვანწილად არის დამოკიდებული ფერმერების, კერძო მეწარმეებისა და ცხოველთა მოვლა-მოშენებით დაკავებული პირების ცნობიერების ამაღლებაზე, რადგან სწორედ ისინი განსაზღვრავენ მეცხოველეობის პროდუქციის ხარისხს და, შესაბამისად, მოსახლეობის სურსათით უზრუნველყოფის უსაფრთხოებას.

გამოსვლის დასასრულს მომხსენებელი შეეხო ვეტერინარული განათლების საკითხებსაც. მან მიმოიხილა არსებული პრობლემები, მათ შორის კვალიფიციური კადრების დეფიციტი და პრაქტიკულ უნარებზე ორიენტირებული სწავლების საჭიროება, წარმოადგინა რეკომენდაციები მათი აღმოფხვრის მიზნით. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო განათლების სისტემის მოდერნიზაციას, საერთაშორისო გამოცდილების გაზიარებასა და დარგის სპეციალისტთა უწყვეტ პროფესიულ განვითარებას.

ამავე კონტექსტში, კონფერენციის ფარგლებში წარმოდგენილ მოხსენებებში დარგის აქტუალური საკითხები უფრო დეტალურად და სიღრმისეულად იქნა განხილული. ერთ-ერთი ასეთი მოხსენებით – „პრევენციული ღონისძიებების მნიშვნელობა ცოფის დაავადების კონტროლში“ – აუდიტორიის წინაშე წარსდგა სურსათის ეროვნული სააგენტოს ცხოველთა ჯანმრთელობის დეპარტამენტის, ცხოველთა დაავადებების მართვის სამმართველოს მესამე კატეგორიის უფროსი სპეციალისტი, ვეტერინარიის მაგისტრი ლენა ნინიძე. მომხსენებელმა ცოფი განიხილა როგორც განსაკუთრებით საშიში ზოონოზური ინფექცია და წარმოადგინა მისი ეპიდემიოლოგიური და კლინიკური თავისებურებები.

მოხსენებაში აღინიშნა, რომ ცოფის ვირუსისადმი მგრძნობიარეა ყველა თბილსისხლიანი ცხოველი, მათ შორის შინაური (ძაღლი, კატა, სასოფლო-სამეურნეო ცხოველები) და გარეული (მელა, მგელი, ტურა, ენოტისმაგვარი ძაღლი, მღრღნელთა სხვადასხვა სახეობა და ღამურა), აგრეთვე ადამიანი. ინფიცირება, როგორც წესი, ხდება დაავადებულ ცხოველთან უშუალო კონტაქტის შედეგად — დაკბენის, დაკაწვრის ან ინფიცირებული ნერწყვის კანისა და ლორწოვანი გარსების ზედაპირზე მოხვედრის გზით.

ხაზგასმით აღინიშნა, რომ დაავადების კლინიკური ნიშნები ასახავს ცენტრალური ნერვული სისტემის მძიმე დაზიანებას და ხასიათდება სწრაფი პროგრესირებით. სიმპტომატიკა განსხვავდება სახეობების მიხედვით: ძაღლებში ხშირად ვლინდება აგრესიული ქცევა და ხმის ცვლილება; კატებში დაავადება მიმდინარეობს უფრო სწრაფად და გამოირჩევა აგრესიულობით; სასოფლო-სამეურნეო ცხოველებში აღინიშნება აღგზნება, ხმის ცვლილება და კუნთების ტრემორი; გარეულ ცხოველებში კი დამახასიათებელია ადამიანის მიმართ არაბუნებრივი ქცევა, რაც შეიძლება გამოვლინდეს როგორც ზედმეტი მიახლოვებით, ისე აგრესიით.

მოხსენებაში ყურადღება გამახვილდა იმაზეც, რომ ცოფი საქართველოსთვის ენდემურ დაავადებას წარმოადგენს. 2013 წლიდან განხორციელებული პროფილაქტიკური და სალიკვიდაციო ღონისძიებების შედეგად მნიშვნელოვნად შემცირდა დაავადების შემთხვევები, თუმცა იგი კვლავ ფიქსირდება როგორც ხორცისმჭამელ, ისე სასოფლო-სამეურნეო ცხოველებში. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო პრევენციული ღონისძიებების მნიშვნელობას, რომელთა სისტემური და უწყვეტი განხორციელება წარმოადგენს ცოფის კონტროლისა და საბოლოო აღმოფხვრის მთავარ საფუძველს, რაც უზრუნველყოფს როგორც ცხოველთა, ისე ადამიანის ჯანმრთელობის ეფექტიან დაცვას.

კონფერენციაზე მოხსენებით: „ცხოველური წარმოშობის სურსათის (რძე, ხორცი, კვერცხი, თევზი) და ნედლეულის ხარისხის და უვნებლობის ლაბორატორიული კონტროლის ორგანიზაციის შესახებ“ გამოვიდა სურსათის ეროვნული სააგენტოს ვეტერინარული კონტროლის დეპარტამენტის, ვეტერინარული კონტროლის დაგეგმარების სამმართველოს მესამე კატეგორიის უფროსი სპეციალისტი, ვეტერინარიის დოქტორი ნონა ფაღავა.

მომხსენებელმა ყურადღება გაამახვილა იმ ფაქტზე, რომ ცხოველთა ჯანმრთელობის ეფექტიანი კონტროლი, განსაკუთრებით გადამდები დაავადებების პრევენციისა და გავრცელების შეზღუდვის კონტექსტში, მოითხოვს სურსათისა და ნედლეულის სისტემურ ლაბორატორიულ მონიტორინგს. აღნიშნული პროცესი არ შემოიფარგლება მხოლოდ პროდუქციის ხარისხობრივი მაჩვენებლების განსაზღვრით, არამედ გულისხმობს მისი უვნებლობის სრულფასოვან შეფასებასაც. განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება რძესა და რძის პროდუქტებს, რომლებიც ადამიანის კვების რაციონში ფართოდ გამოიყენება. ამასთან, ისინი შეიძლება წარმოადგენდეს ინფექციის გადაცემის მნიშვნელოვან წყაროს, ვინაიდან ხშირად შეიცავს პათოგენურ მიკროორგანიზმებს, რომელთაც შეუძლიათ ადამიანის ჯანმრთელობის სერიოზული დაზიანება. აქედან გამომდინარე, აუცილებელია, ლაბორატორიები აღჭურვილი იყოს თანამედროვე აპარატურითა და შესაბამისი ინსტრუმენტარით, რაც უზრუნველყოფს პათოგენების დროულ აღმოჩენასა და იდენტიფიკაციას.

გარემოს ფაქტორები მნიშვნელოვან როლს ასრულებს როგორც ცხოველთა ჯანმრთელობის, ისე საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვაში. ნიადაგი ხშირად განიხილება წყლის დაბინძურების ერთ-ერთ ძირითად წყაროდ, ხოლო მეცხოველეობა, სხვა რისკ-ფაქტორებთან ერთად, წარმოადგენს გარემოს, განსაკუთრებით კი ნიადაგის დაბინძურების მნიშვნელოვან წყაროს. სუფთა წყალი, ნიადაგი და ჰაერი არსებით გავლენას ახდენს ცხოველის სიცოცხლის ყველა ეტაპზე — ზრდაზე, განვითარებაზე და პროდუქტიულობაზე. შესაბამისად, აღნიშნული გარემო ობიექტები საჭიროებს მუდმივ და სისტემურ კონტროლს, მათ შორის ლაბორატორიულ მონიტორინგს, რაც წარმოადგენს ცხოველთა ჯანმრთელობის დაცვისა და უსაფრთხო სასურსათო პროდუქციის წარმოების ერთ-ერთ აუცილებელ წინაპირობას.

აუდიტორიის წინაშე თემაზე – „ქცევითი თავისებურებებისა და მათი მონიტორინგის კავშირი სასოფლო-სამეურნეო ცხოველების კეთილდღეობასა და პროდუქტიულობასთან“ – პრეზენტაცია წარმოადგინა ევროპის უნივერსიტეტის პროფესორმა კობა მიქაძემ.

მომხსენებელმა ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ სასოფლო-სამეურნეო ცხოველების პროდუქტიულობის ამაღლება მჭიდროდ არის დაკავშირებული მათი კეთილდღეობის უზრუნველყოფასთან, რაც თავის მხრივ მოითხოვს მოვლა-შენახვისა და კვების ოპტიმიზაციას, ვეტერინარული უსაფრთხოების მკაცრ დაცვას, ასევე გენეტიკურად მაღალი პოტენციალის მქონე ცხოველების გამოყენებას.  

ცხოველთა ქცევა წარმოადგენს გარემო პირობების ცვლილებებზე რეაგირების მნიშვნელოვან ინდიკატორს. ეთოლოგია სწავლობს ამ ქცევით რეაქციებს და მათ კავშირს ფიზიოლოგიურ მდგომარეობასთან. ეთოლოგიური მონიტორინგი საშუალებას იძლევა შეფასდეს ცხოველთა კეთილდღეობა, დროულად გამოვლინდეს სტრესული და პათოლოგიური ცვლილებები და გაუმჯობესდეს მართვის პირობები.

თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენება (კომპიუტერიზებული და სენსორული სისტემები) ზრდის მონიტორინგის ეფექტიანობას და ქმნის ზუსტი მეცხოველეობის განვითარების საფუძველს. კვლევები აჩვენებს, რომ კეთილდღეობის გაუმჯობესება პირდაპირ აისახება ჯანმრთელობაზე, ამცირებს სტრესს და ზრდის პროდუქტიულობასა და პროდუქციის ხარისხს.

კონფერეციის მუშაობაში მონაწილეობა მიიღეს: აკადემიური დეპარტამენტის უფროსმა, აკადემიკოსმა მარინე ბარვენაშვილმა, აკადემიკოსმა ჯემალ გუგუშვილმა, წევრ-კორესპონდენტმა დავით გოდერძიშვილმა, ასევე სსიპ სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის სპესიალისტებმა და აკადემიის აპარატის თანამშრომლებმა.

კონფერენციის მუშაობა შეაჯამა აკადემიის მეცხოველეობისა და ვეტერინარიის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანმა, აკადემიკოსმა თენგიზ ყურაშვილმა, რომელმაც მადლობა გადაუხადა დამსწრე საზოგადოებას მობრძანებისა და კონფერენციის მუშაობაში აქტიური მონაწილეობისათვის.

      საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს და სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტოს ორგანიზებით ვეტერინარიის მსოფლიო დღე აღინიშნა, რომელიც მიეძღვნა ვეტერინარიის პროფესიის გლობალურ მნიშვნელობასა და „ერთიანი ჯანმრთელობის" მიდგომის როლს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის უზრუნველყოფაში.

     სასტუმრო PARAGRAPH FREEDOM SQUARE,LUXURY COLLECTION საერთაშორისო კონფერენცია ჩატარდა, რომელიც გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა დავით სონღულაშვილმა, ცხოველთა ჯანმრთელობის დაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WOAH) გენერალურმა მდივანმა ემანუელ სუბეირანმა, საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრმა მიხეილ სარჯველაძემ და საქართველოს პარლამენტის სოფლის მეურნეობის კომიტეტის თავმჯდომარემ გელა სამხარაულმა გახსნეს.

     დავით სონღულაშვილმა ვეტერინარებს პროფესიული დღე მიულოცა და დარგში გაწეული სამუშაოსთვის მადლობა გადაუხადა. მინისტრმა საკუთარ გამოსვლაში ხაზი გაუსვა ვეტერინარიის დარგის მნიშვნელობას ქვეყნის აგროსექტორის განვითარებისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის პროცესში.

   „ცხოველთა მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის მხარდაჭერა კიდევ ერთხელ მიუთითებს ღონისძიების მნიშვნელობას და წარმოაჩენს ჩვენი ქვეყნის პროგრესს აღნიშნულ სფეროში. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ ეს პლატფორმა ქმნის შესაძლებლობას, საერთაშორისო და რეგიონულ გამოწვევებთან დაკავშირებით გაიმართოს პროფესიული მსჯელობა და განხილვა. აღნიშნული კი ხელს უწყობს დარგის შემდგომ განვითარებასა და წინსვლას, რაც ჩვენი ქვეყნისთვის განსაკუთრებული მნიშვნელობის მატარებელია”, - აღნიშნა დავით სონღულაშვილმა.

   WOAH-ის გენერალურმა მდივანმა ემანუელ სუბეირანმა განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილა საქართველოს მიერ ვეტერინარიის სფეროში მიღწეულ პროგრესზე და ქვეყნის როლზე რეგიონში.

     გაიმართა პანელური დისკუსია, რომელშიც მონაწილეებმა ვეტერინარიის დარგში არსებული გლობალური და რეგიონული გამოწვევები განიხილეს. ყურადღება გამახვილდა ცხოველთა ჯანმრთელობის დაცვის ღონისძიებებზე, ტრანსსასაზღვრო დაავადებების პრევენციაზე, ლაბორატორიული შესაძლებლობების გაძლიერებასა და „ერთიანი ჯანმრთელობის“ პრინციპების დანერგვაზე. საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილემ, ქვეყნის მთავარმა სახელმწიფო ვეტერინარმა და WOAH-ის დელეგატმა ლაშა ავალიანმა მონაწილეებს ვეტერინარიის განვითარების მიმართულებით საქართველოს პოლიტიკური ხედვა გააცნო. „ამ ღონისძიების მიზანია როგორც დარგის პოპულარიზაცია, ისე იმ ვეტერინარების აღიარება, რომლებიც ჩართულნი არიან სახელმწიფო პროგრამებსა და კერძო სექტორში. წლევანდელი ღონისძიება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია თავისი მაღალი წარმომადგენლობით. ცხოველთა ჯანმრთელობის დაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის გენერალური დირექტორის საქართველოში ვიზიტი და რეგიონის ქვეყნების მხრიდან გამოხატული მხარდაჭერა ღონისძიებას უფრო შინაარსიანსა და შედეგიანს ხდის“, - განაცხადა ლაშა ავალიანმა.

     ვეტერინარიის მსოფლიო დღისადმი მიძღვნილი საერთაშორისო კონფერენციის ფარგლებში გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა დავით სონღულაშვილმა და ცხოველთა ჯანმრთელობის დაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WOAH) გენერალურმა მდივანმა ემანუელ სუბეირანმა პროფესიული მიღწევებისთვის ვეტერინარები და წარმატებული სტუდენტები დააჯილდოვეს.

     მინისტრმა ვეტერინარებს გაწეული საქმიანობისთვის მადლობა გადაუხადა, სტუდენტებს კი წარმატებული პროფესიული გზა და დარგის განვითარებაში საკუთარი წვლილის შეტანა უსურვა.

     თბილისში გამართულ კონფერენციაში 20-მდე ქვეყნის წარმომადგენლები და WOAH-ის დელეგატები მონაწილეობდნენ, სადაც ვეტერინარიის სფეროში არსებული გლობალური და რეგიონული გამოწვევები განიხილეს. ღონისძიების ფარგლებში ასევე შემუშავდა „თბილისის კომუნიკე“, რომელიც ვეტერინარიის მსოფლიო დღის ოფიციალურად აღიარებისა და მისი აღნიშვნის კონკრეტული თარიღის დაწესებას ითვალისწინებს.

     საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიიდან ღონისძიებაში მონაწილეობდნენ: აკადემიის პრეზიდენტის მოადგილე, აკადემიკოსი ანატოლი გიორგაძე, აკადემიის აკადემიური დეპარტამენტის უფროსი, აკადემიკოსი მარინა ბარვენაშვილი, აკადემიის მეცხოველეობისა და ვეტერინარიის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს მდივანი, აკადემიკოსი თენგიზ ყურაშვილი, აკადემიკოსი ივერი ახალბედაშვილოი, აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი დავით გოდერძიშვილი, აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი ეკატერინე ზვიადაძე.

       გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ ახალი პროგრამა - „აგროთანადაფინანსების სახელმწიფო პროგრამა“ წარადგინა, რომელიც აგროსექტორის მხარდაჭერის განახლებულ და თანამედროვე მიდგომას ეფუძნება.

       პროგრამის პრეზენტაცია მისასალმებელი სიტყვით საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ და გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა დავით სონღულაშვილმა გახსნეს.

„დღევანდელი დღე კიდევ ერთხელ აჩვენებს, რომ პოლიტიკური ნების და გრძელვადიანი ხედვის პირობებში შესაძლებელია სოფლის მეურნეობის განვითარების სრულიად ახალი, ტრანსფორმაციული პროგრამის მომზადება. იწყება საქართველოს სოფლის მეურნეობის განვითარების ახალი, მოდერნიზებული ეტაპი. ჩვენი მიზანია საქართველოს აგროსექტორის სრული პოტენციალის ათვისება, მისი კონკურენტუნარიანობის გაძლიერება და გლობალურ ბაზრებზე პოზიციების განმტკიცება.

  აგროთანადაფინანსების პროგრამა მომზადდა ფერმერებთან ფართო დიალოგისა და საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის გათვალისწინებით, ქვეყნის რეალურ საჭიროებებზე დაყრდნობით. შედეგად, ჩამოვაყალიბეთ სექტორის მხარდაჭერის ახალი ხედვა, რომელიც ეფუძნება ეფექტიანობასა და შედეგზე ორიენტირებულობას. პროგრამის მთავარი მიზანია აგროსექტორის განვითარების დაჩქარება, ცოდნის გაღრმავება, ექსპორტის ზრდის ხელშეწყობა და სასურსათო უსაფრთხოების გაძლიერება. ამ რეფორმამ უნდა უზრუნველყოს ფერმერების გაძლიერება, მაღალხარისხიანი ქართული პროდუქციის წარმოება, იმპორტის ჩანაცვლება და საექსპორტო პოტენციალის ზრდა”, - აღნიშნა დავით სონღულაშვილმა.

      საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიიდან შეხვედრას ესწრებოდა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გურამ ალექსიძე.

მეცნიერების სამსახურში შრომით განვლილი გზა

აკადემიკოსი გურამ ტყემალაძე - 85

            საქართველოს ქიმიკოსთა და ბიოქიმიკოსთა სამეცნიერო სკოლის გამოჩენილ და წარმატებულ მეცნიერს, ბიოქიმიისა და მოლეკულური ბიოლოგიის ამერიკული საზოგადოების ნამდვილ წევრს, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორს, პროფესორს, საქართველოს საინჟინრო და სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიების ნამდვილი წევრს, აკადემიკოს გურამ ტყემალაძეს მიმდინარე წლის 25 აპრილს დაბადებიდან 85 და სამეცნიერო, პედაგოგიური და საზოგადოებრივი მოღვაწეობის 60 წელი შეუსრულდა.

            გურამ ტყემალაძე დაიბადა 1941 წლის 25 აპრილს ქ. თბილისში, მათემატიკოსების ოჯახში. 1958 წელს, თბილისის 51-ე საშუალო სკოლის ვერცხლის მედალზე დამთავრების შემდეგ, სწავლა გააგრძელა ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1963 წელს და მიენიჭა ქიმიკოსის კვალიფიკაცია. იმავე წელს ბატონმა გურამმა მუშაობა დაიწყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბოტანიკის ინსტიტუტის მცენარეთა ბიოქიმიის ლაბორატორიაში ინჟინერ - ქიმიკოსად. 1965-1968 წლებში ასპირანტურის კურსი გაიარა ქ. მოსკოვში, ა. ნ. ბახის სახელობის ბიოქიმიის ინსტიტუტში. 1969 წელს იქვე დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, და მიენიჭა ბიოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი.

1968-1975 წწ. ბატონი გურამი მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბიოქიმიის ინსტიტუტში ჯერ უმცროსი, ხოლო შემდგომ უფროსი მეცნიერ-თანამშრომლის პოზიციაზე. 1972-1975 წწ.

პარალელურად ეწეოდა სალექტორო საქმიანობას თბილისის ივ. ჯავახიშვილის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ბიოლოგიის და ქიმიის ფაკულტეტებზე. 1975-1995 წწ. იგი იყო საქართველოს სტუდენტთა რეს­პუბ­­­ლი­კური საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი და თბილისის უმაღლესი სასწავლებლების სტუდენტთა საბჭოს თავმჯდო­მა­რის მოად­გი­ლე. მისი ხელმძღვანელობით შესრულებული სტუდენტთა სამეცნიერო შრომები არაერთხელ იქნა პრემირებული, როგორც რესპუბლიკურ, ისე საკავშირო კონკურსებში.

1984 წელს გ. ტყემალაძემ დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია მოსკოვში ა. ნ. ბახის სახელობის ბიოქიმიის ინსტიტუტში და მიენიჭა ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი, 1985 წელს კი - პროფესორის სამეცნიერო წოდება.

1975-2004 წწ. ბატონი გურამი გახლდათ ზოოტექნიკურ - სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტის (მოგვიანებით აკადემიის, უნივერსიტეტის) არაორგანული ქიმიის, ბიოორგანული და ბიოქიმიის კათედრის გამგე.

2005 წლიდან მუშაობა განაგრძო საქართველოს აგრარულ უნივერსიტეტში ქიმიის დეპარტამენტში სრული პროფესორის თანამდებობაზე. 2013 წელს იგი დაინიშნა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის აგრარული მეცნიერებებისა და ბიოსისტემების ინჟინერინგის ფაკულტეტის სასურსათო ტექნოლოგიების დეპარტამენტის ხელმძღვანელად. 2015 წელს აკადემიკოსი გ. ტყემალძე აირჩიეს ტექნიკური უნივერსიტეტის აკადემიური საბჭოს წევრად, აგრარული მეცნიერებების და ბიოსისტემების ინჟინერინგის ფაკულტეტზე სადისერტაციო საბჭოს ხელმძღვანელად. იმავდროულად იგი გახლდათ აგრარული ტექნოლოგიების დოქტორანტურის საგანმანათლებლო პროგრამის ხელმძღვანელი.

          2014 წელს ბატონი გურამი არჩეული იქნა საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილ წევრად, აკადემიკოსად, ხოლო 2019 წელს - საქართველოს საინჟინრო აკადემიის ნამდვილ წევრად (აკადემიკოსად).

აკადემიკოს გურამ ტყემალაძის სამეცნიერო საქმიანობა აერთიანებს ფუნდამენტურ ცოდნასა და პრაქტიკულ მნიშვნელობას, რაც მას გამორჩეულ მკვლევრად და მეცნიერების განვითარების თვალსაჩინო წარმომადგენლად წარმოაჩენს.

მისი კვლევები, რომლებიც მოიცავს ნივთიერებათა ცვლის რეგულაციისა და მიზანმიმართული მართვის ურთულეს პრობლემებს, წარმოადგენს თანამედროვე მეცნიერების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან საყრდენს; ნაშრომები ფერმენტების სტრუქტურასა და ფუნქციას შორის ღრმა ურთიერთკავშირის გამოვლენაში მნიშვნელოვნად ამდიდრებს ბიოქიმიურ ცოდნას და ქმნის საფუძველს ინოვაციური ბიოტექნოლოგიური მიდგომებისათვის; ფერმენტების აქტივობისა და ბიოსინთეზის რეგულაციის, აგრეთვე მათი მოქმედების კინეტიკის კვლევა ცხადყოფს მის მეცნიერულ სიზუსტესა და ანალიტიკურ ხედვას. განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს ბატონი გურამის წვლილი მცენარეთა ზრდა-განვითარებაზე ფიზიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებების, ჰერბიციდების, მინერალური და ორგანული ნაერთების ზემოქმედების და მათი დეტოქსიკაციის გზების შესწავლაში, რაც პირდაპირ უკავშირდება სოფლის მეურნეობის ეფექტიანობის ზრდას. არანაკლებ მნიშვნელოვანია მისი ინოვაციური მიდგომა — ღვინისა და ჩაის წარმოების ნარჩენებიდან საკვები ცილის მიღებასა და მის სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა კვებაში გამოყენებასთან დაკავშირებით, რაც ეკოლოგიურად და ეკონომიკურად გამართლებული გადაწყვეტაა. ნაშრომები ჯანმრთელი და დაავადებული მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის სისხლში სუნთქვის ფერმენტების, აგრეთვე ლაქტატისა და მალატდეჰიდროგენაზების შესწავლა საფუძველს ქმნის დაავადებებსა და ფერმენტთა აქტივობებს შორის კავშირის სიღრმისეული გააზრებისათვის, რაც განსაკუთრებული მნიშვნელობის მატარებელია ვეტერინარული მეცნიერების განვითარებისათვის. ყურადღებას იმსახურებს მისი კვლევები ცხოველთა რეპროდუქციული პროცესების გაუმჯობესების მიმართულებით, კერძოდ მიკრობული წარმოშობის ფერმენტის — ჰიალურონიდაზის გავლენის შესწავლა ხელოვნური დათესვლის პროცესში წარმოადგენს მიდგომას, რომელიც პირდაპირ ემსახურება ცხოველთა აღწარმოებითი უნარის ამაღლებას და მეცხოველეობის ეფექტიანობის ზრდას.

როგორც ვხედავთ, აკადემიკოს გ. ტყემალაძის მრავალმხრივი სამეცნიერო საქმიანობა ნათლად აერთიანებს თეორიულ სიღრმესა და გამოყენებით მნიშვნელობას, რაც მას თანამედროვე მეცნიერებაში მაღალი ავტორიტეტის მქონე და დარგის განვითარებაში არსებითი წვლილის შემტან მეცნიერად წარმოგვიდგენს.

მეტად ნაყოფიერია აკადემიკოს გ. ტყემალაძის პედაგოგიური საქმიანობაც. ათეული წლების განმავლობაში კითხულობდა ლექციებს უმაღლეს სასწავლებლებში ისეთ საგნებში, როგორიცაა: ენზიმოლოგია არაორგანული, ორგანული, ბიოორგანული ქიმია, ბიოქიმია, მცენარეთა ბიოქიმიის საფუძვლები, მცენარეთა ბიოქიმია, ბიოქიმიის საფუძვლები, სტრუქტურები და ფუნქციები ბიოქიმიურ პროცესებში, აგრარულ კულტურათა ბიოქიმია, სურსათის წარმოების ბიოქიმია. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია მრავალი დისერტაცია და სადიპლომო ნაშრომი.

           აკადემიკოს გურამ ტყემალაძეს სამეცნიერო - პედაგოგიური მუშაობის პერიოდში გამოქვეყნებული აქვს 200-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის 9 თეორიული და პრაქტიკული სახელმძღვანელო, სახელმძღვანელო, 3 მონოგრაფიული ხასიათის ლექსიკონი. განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია მის მიერ გამოცემული ორიგინალური, ფუნდამენტური სახელმძღვანელო „ბიოქიმიის საფუძვლები“ და ენციკლოპედიური ლექსიკონი „ბიოქიმია და მოლეკულური ბიოლოგია“. ეს უკანასკნელი, გამოირჩევა თავისი შინაარსით, სიღრმითა და მრავალმხრივობით, კარგად შერჩეული ფერადი საილუსტრაციო მასალით.

ბატონ გურამს მონაწილეობა აქვს მიღებული არაერთ ადგილობრივ თუ საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენციებში, სიმპოზიუმებში, ყრილობებსა და კონგრესებში (ლატვია, ესტონეთი, რუსეთი, უკრაინა, ყაზახეთი, უზბეკეთი, გერმანია, იუგოსლავია, კანადა, ესპანეთი, შოტლანდია, საბერძნეთი, ბელგია, საფრანგეთი, ჰოლანდია), სადაც აკადემიური საზოგადოების წინაშე მრავალგზის წარსდგა მაღალპროფესიული და შთამბეჭდავი მოხსენებებით.

გურამ ტყემალაძე მრავალმხრივ დაჯილდოებული და მრავალფეროვანი ნიჭით გამორჩეული პიროვნებაა, რომლის შემოქმედებითი დიაპაზონი სცილდება ერთ სფეროს და სხვადასხვა მიმართულებით თანაბარი სიღრმით იშლება. განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს მისი შრომები ენათმეცნიერებასა და რელიგიურ-ქრისტიანულ პუბლიცისტიკაში, სადაც იგი აზრის სიზუსტეს სულიერ სიღრმესთან ჰარმონიულად აერთიანებს.

ამასთანავე, მისი შემოქმედება პოეზიის სივრცეშიც სრულად იშლება — იგი პოეტური კრებულების ავტორია, ხოლო მისი სიტყვა მუსიკაშიც ცოცხლობს, როგორც საესტრადო სიმღერების ტექსტების ავტორისა.

აკადემიკოსი გურამ ტყემალაძე თავისი მრავალწლიანი ნაყოფიერი სამეცნიერო და საზოგადოებრივი მოღვაწეობისთვის არაერთი მაღალი ჯილდოსა და აღიარების მფლობელია. იგი დაჯილდოებულია „ღირსების ორდენით (2002 წ.); აგრარულ დარგში წლის საუკეთესი მეცნიერის დიპლომით (2015წ.) ; ოქროს მედლით საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის წინაშე გაწეული განსაკუთრებული დამსახურებისათვის (2023წ.); პროფესორ ვ. შამათავას სახელობის პრემიით სახელმძღვანელოსათვის „ბიოქიმიის საფუძვლები“ (2025წ).

ჰყავს ორი შვილი, ოთხი შვილიშვილი და სამი შვილთაშვილი.

საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის და ქვეყნის აგრარიკოს-მეცნიერთა სახელით გულითადად ვულოცავთ აკადემიკოს გურამ ტყემალაძეს ამ ღირსშესანიშნავ თარიღებს დაბადებიდან 85-ე და სამეცნიერო, პედაგოგიური და საზოგადოებრივი მოღვაწეობიდან მე-60 წლისთავს. ვუსურვებთ ჯანმრთელობას, დიდხანს სიცოცხლეს, ნაყოფიერ შემოქმედებით, სამეცნიერო, პედაგოგიურ და საზოგადოებრივ საქმიანობას ჩვენი ქვეყნის საკეთილდღეოდ.

22 აპრილი - დედამიწის საერთაშორისო დღე

მიმდინარე წლის 22 აპრილს საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის სხდომათა დარბაზში აკადემიის გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების ორგანიზებით გაიმართა დედამიწის საერთაშორისო დღისადმი მიძღვნილი თემატური სხდომა.

დედამიწის დღე - ყოველწლიური ღონისძიება, რომელიც 22 აპრილს აღინიშნება. ამ დღეს მსოფლიოს გარშემო იმართება გარემოს დაცვის მხარდასაჭერი ღონისძიებები. ის პირველად აღინიშნა 1970 წელს, დღესდღეობით კი დედამიწის დღის ქსელის მიერ მსოფლიო მასშტაბითაა კოორდინირებული და ყოველწლიურად აღინიშნება 193 ქვეყანაზე მეტში.

სხდომას ესწრებოდნენ: გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის სამეცნიერო განყოფილების წევრები: საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის, გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის სამეცნიერო განყოფილების აკადემიკოს - მდივანი, აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე, აკადემიის წევრ - კორესპონდენტი, ვ. გულისაშვილის სატყეო ინსტიტუტის დირექტორის მ/შ, სატყეო საქმის დოქტორი, გიორგი ქავთარაძე, სოფლის მეურნეობის დოქტორი ზვიად ტიგინაშვილი, აგრარული უნივერსიტეტის   ვ. გულისაშვილის სატყეო ინსტიტუტის ტყის დაცვის განყოფილების პროფესორი, დოქტორი მედეა ბურჯანაძე, სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო - კვლევითი ცენტრის აგროსატყეო კულტურების კვლევის სამსახურის უფროსი, სოფლის მეურნეობის დოქტორი, ასოცირებული პროფესორი - ნანა გოგინაშვილი.

სხდომა გახსნა საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს - მდივანმა, აკადემიკოსმა ლაშა დოლიძემ. მოკლე მისალმების შემდეგ, მან სიტყვა გადასცა აგრარული უნივერსიტეტის ვ. გულისაშვილის სატყეო ინსტიტუტის ტყის დაცვის განყოფილების პროფესორს, დოქტორ მედეა ბურჯანაძეს, რომელმაც წარმოადგინა მოხსენება თემაზე: "რადონის   გავლენა სასოფლო სამეურნეო კულტურებსა და სოფლის მეურნეობაზე". მომხსენებელმა აღნიშნა, რომ რადონი, როგორც ბუნებრივი რადიოაქტიური აირი, წარმოიქმნება ურანის დაშლის შედეგად ნიადაგში. იგი სოფლის მეურნეობაში ძირითადად ნიადაგის რადიაციული ფონისა და წყლის ხარისხის კონტექსტში განიხილება. რადონი გავლენას ახდენს მცენარეთა ზრდაზე, ნიადაგის მიკროფლორაზე და შეიძლება დაგროვდეს ნათესებში. მაღალი კონცენტრაცია აზიანებს ნათესებს, თუმცა დაბალი დოზები, ზოგიერთი მკვლევარის აზრით, ჰორმეზისის ეფექტით (დაბალი დოზების სტიმულირებადი მოქმედება) შესაძლოა სასარგებლოც იყოს. რადონის დონე ბუნებაში ერთნაირი არ არის, ზოგ ადგილას ძალიან დაბალია, სხვაგან კი საკმაოდ მაღალი შეიძლება იყოს. ეს დამოკიდებულია ძირითადად გეოლოგიაზე, ნიადაგზე და გარემო პირობებზე.

რადონი მცენარეებზე პირდაპირ ძლიერად არ მოქმედებს, მაგრამ მისი რადიოაქტიური ბუნება გავლენას ახდენდეს მცენარის ზრდასა და განვითარებაზე, განსაკუთრებით მაშინ, როცა კონცენტრაცია მაღალია. რადონი ნიადაგიდან შეიძლება შევიდეს მცენარეში ფესვების მეშვეობით. მისი დაშლისას გამოიყოფა რადიაცია, რაც აზიანებს მცენარის უჯრედებს, შედეგად მცენარე სუსტდება, ფერხდება ფოტოსინთეზის პროცესი, მცირდება მოსავლიანობა, იშვიათად იწვევს მუტაციებს. რადონისაგან უმეტესად ზიანდება გორგლოვანი და ფესვნაყოფა კულტურები (კარტოფილი, სტაფილო), ნიადაგთან ახლოს მზარდი მცენარეები.

ტყის ეკოსისტემაზე რადონის გავლენა მინიმალურია და პრაქტიკულად შეუმჩნეველი ბუნებრივ პირობებში. რადგან რადონის კონცენტრაცია ღია სივრცეში (მაგალითად ტყეში) ჩვეულებრივ ძალიან დაბალია აერაციის გამო. მაგრამ ტყეში რადონის დონე შეიძლება ოდნავ მაღალი იყოს, ვიდრე ღია ველზე, რადგან: ხეები და ნიადაგის საფარი ამცირებს ჰაერის ცირკულაციას, მაგრამ მაინც ბევრად დაბალია, ვიდრე დახურულ სივრცეში. რადონის ზეგავლენა ბევრად უფრო მნიშვნელოვანია ადამიანის ჯანმრთელობისთვის, განსაკუთრებით დახურულ სივრცეებში, ვიდრე ტყის ბიოლოგიური პროცესებისთვის.

მოხსენების დასასრულს გაიმართა მეტად საინტერესო დისკუსია კითხვა - პასუხის რეჟიმში.

სხდომა შეაჯამა გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს - მდივანმა, აკადემიკოსმა ლაშა დოლიძემ. მან მადლობა გადაუხადა მომხსენებელს, დამსწრე საზოგადოებას, მობრძანებისათვის და აღნიშნა, რომ მსგავსი შეხვედრები ხელს უწყობს უწყობს აგრარულ სფეროში არსებული გამოწვევების განხილვასა და მათი გადაწყვეტის გზების მოძიებას.

        მიმდინარე წლის 17 აპრილს საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიას საქმიანი ვიზიტით სტუმრობდა აჭარის სოფლის მეურნეობის მინისტრი დენის სალუქვაძე. შეხვედრის დაწყებამდე იგი გაეცნო აკადემიის ინფრასტრუქტურას: საგამოფენო სივრცეს, მცენარეთა გენეტიკური რესურსების საცავს, აკადემიის საინფორმაციო ცენტრს და სხვა.

   სხდომა წარიმართა შემდეგი დღის წესრიგით: 

• შეხვედრის გახსნა სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გივი ჯაფარიძე.
• მისასალმებელი სიტყვა - აჭარის სოფლის მეურნეობის მინისტრი,  დენის სალუქვაძე.

• მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გივი ჯაფარიძე -

სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის მიმდინარე საქმიანობისა და მიღწევების მიმოხილვა; მომავალი სტრატეგიული გეგმები.

•   სოფლის მეურნეობის მინისტრი, დენის სალუქვაძე - სამინისტროსა და აკადემიას შორის თანამშრომლობის გაღრმავება; ერთობლივი პროგრამები და პროექტები; აგრარული სექტორის ინოვაციური განვითარება
• დისკუსია.

     საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიიდან შეხვედრაში მონაწილეობდნენ: აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გურამ ალექსიძე; აკადემიის მთავარი აკადემიკოს-მდივანი, აკადემიკოსი ალექსანდრე დიდებულიძე, აკადემიის პრეზიდენტის მოადგილე, აკადემიკოსი ანატოლი გიორგაძე, აკადემიის პრეზიდიუმის მრჩეველი აკადემიკოსი ნოდარ ჭითანავა, აგროინჟინერიის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი, აკადემიკოსი რევაზ მახარობლიძე, გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი, აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე, აკადემიის აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სამეცნიერო-საკოორდინაციო ცენტრის დირექტორი, აკადემიკოსი ზაურ ფუტკარაძე, აკადემიკოსი ჯემალ კაციტაძე, აკადემიკოსი ჯემალ გუგუშვილი.

     აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტროდან შეხვედრაში მონაწილეობდნენ: მინისტრის მოადგილე ირმა აფხაზავა, აგრარული განვითარების დეპარტამენტის უფროსი ლევან ბოლქვაძე.    

შეხვედრის ბოლოს ხელი მოეწერა ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმს საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიასა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს შორის.

საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსის, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის თინათინ სადუნიშვილის წიგნის

„გიორგი კვესიტაძის ბიოორგანული ტექნოლოგიები’’   პრეზენტაცია

  2026 წლის 16 აპრილს გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტში გაიმართა საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსის, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის თინათინ სადუნიშვილის წიგნის „გიორგი კვესიტაძის ბიოორგანული ტექნოლოგიები“ პრეზენტაცია.

  წიგნის პრეზენტაციას ესწრებოდნენ: საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები: ვლადიმერ პაპავა, თამაზ შილაკაძე, გურამ ჯაფარიძე, თინათინ სადუნიშვილი; გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტის რექტორი, პედაგოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი მამუკა თავხელიძე; საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს - მდივანი, აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე. პრეზენტაციას ასევე ესწრებოდნენ აკადემიური წრის წარმომადგენლები და სხვა დაინტერესებული პირები.

სხდომა მისასალმებელი სიტყვით გახსნა გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტის რექტორმა, პედაგოგიურ მეცნიერებათა დოქტორმა, პროფესორმა მამუკა თავხელიძემ. შემდეგ, მან სიტყვა გადაცა აკადემიკოს თინათინ სადუნიშვილს, რომელმაც ვრცლად მიმოიხილა აკადემიკოს გიორგი კვესიტაძის მიერ შესწავლილი და დამუშავებული ბიოტექნოლოგიები, მათი არსი და მნიშვნელობა.

აუდიტორიის წინაშე ვრცელი მოხსენებით წარსდგა აკადემიკოსი გიორგი კვესიტაძეც, რომელმაც თავის პრეზენტაციაში ისაუბრა ძირითად მიგნებებსა და გამოწვევებზე. კერძოდ, მან აღნიშნა, რომ წარმოდგენილი ბიოტექნოლოგიები ეფუძნება საქართველოს ბიოლოგიური მრავალფეროვნებიდან ფიზიოლოგიური და ბიოქიმიური მახასიათებლების ანალიზის საფუძველზე შერჩეულ მცენარეებს, საპროფიტულ მიკროორგანიზმებს, არატოქსიკურ მიცელიურ სოკოებს და მათ ფერმენტებს; რაც შეეხება ბიოტექნოლოგიების შემუშავების მიზანს, ესაა სამოქმედო ბიოლოგიური ინსტრუმენტების შერჩევა და დახასიათება, განახლებადი ბიომასის ტრანსფორმაცია არატოქსიკურ, მაღალკალორიულ დამატებითი ღირებულების პროდუქტებად, ნიადაგის დეკონტამინაცია და სხვ.

პრეზენტაციის დასრულების შემდეგ, გაიმართა აქტიური დისკუსია კითხვა - პასუხის რეჟიმში.

სხდომა შეაჯამა და დამსწრე საზოგადოებას მობრძანებისათვის მადლობა გადაუხადა გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტის რექტორმა, პროფესორმა მამუკა თავხელიძემ.

აგრარული ინოვაციების კომისიის სხდომა

  მიმდინარე წლის 15 აპრილს შედგა აკადემიის პრეზიდიუმთან არსებული აგრარული ინოვაციების კომისიის სხდომა, რომელზეც მოხსენებით თემაზე: ,,რძის მწარმოებელი ფერმის  მართვის ქართული სისტემა“ გამოვიდა საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სსიპ სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის მეცხოველეობისა და საკვებწარმოების დეპარტამენტის სანაშენე მუშაობის ჯგუფის ხელმძღვანელი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი გიული გოგოლი.

           მომხსენებელმა აღნიშნა, რომ ეკონომიკური საქმიანობის ნებისმიერ სფეროში, მათ შორის მეცხოველეობაში, წარმოების მართვის ეფექტიანი სისტემა არის დარგის მდგრადი განვითარების საფუძველი. ფერმის მართვის შემთხვევაში სისტემის ამოცანაა ინდივიდუალურად, ნახირში არსებული ყველა ცხოველის პროდუქტიულობის, აღწარმოების უნარის, საკვებით უზრუნველყოფის და სხვა ზოოტექნიკური მონაცემების აღრიცხვა, აგრეთვე ინფორმაციის ანალიზი ცხოველთა ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე, გაწეულ ხარჯებსა თუ მიღებულ შემოსავლებზე და მათ საფუძველზე წარმოების ეფექტიანად მართვის უზრუნველყოფა.

პროფესორმა გ. გოგოლმა ხაზი გაუსვა იმ ფაქტსაც, რომ დღევანდელი მდგომარეობით, ქვეყანაში მერძეული მიმართულების ფერმერული მეურნეობების მართვა, მიუხედავად მწარმოებელთა მხრიდან სერიოზული ძალისხმევისა, ნაკლებად ეფექტიანია. ამის გათვალისწინებით, გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის (FAO) საქართველოს ოფისისა და საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სსიპ სამეცნიერო-კვლევით ცენტრის თანამშრომლობით მიმდინარეობს მუშაობა სარძეო მეძროხეობის ფერმის მართვის ელექტრონული სისტემის პროგრამის შექმნაზე, რომელიც ეფუძნება ამ მიმართულებით მსოფლიო გამოცდილებას და 2015-2024 წლებში სამეცნიერო-კვლევით ცენტრში გაწეულ სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობის შედეგებს.  

მოხსენების მსვლელობისას ბატონმა გიულიმ დამსწრე საზოგადოებას აუწყა, რომ პროექტზე მუშაობისას გათვალისწინებული იქნა საქართველოს სარძეო მეძროხეობაში არსებული მდგომარეობა, როგორიცაა: ფერმების სიდიდე, მათი ტექნიკური შეიარაღება და შესაძლებლობები, აღრიცხვიანობაში არსებული მდგომარეობა, ცხოველთა ჯიშობრივი შემადგენლობა, ასევე ფერმერთა გამოცდილება, კვალიფიკაცია და უნარები. ამდენად, პროგრამა რძის მწარმოებელი ფერმის მართვასთან დაკავშირებით მორგებული იქნა ქვეყანის სარძეო მეძროხეობაში არსებულ მდგომარეობაზე. იმავდროულად, იგი ადაპტირებული იქნა განვითარებულ ქვეყნებში დანერგილ სისტემებთან და შესაბამისობაში იყო მოყვანილი ცხოველთა იდენტიფიკაციის, რეგისტრაციისა და შეფასების დამოუკიდებელი სახელმძღვანელო პრინციპების, სტანდარტებისა და სერტიფიცირების გლობალური პროვაიდერის (ICAR) მიერ შემუშავებულ სტანდარტთან.

პროფესორმა გ. გოგოლმა ყურადღება გაამახვილა იმაზეც, რომ შემოთავაზებული სისტემის ეფექტურობას განსაზღვრავს ისიც, რომ პროგრამით სარგებლობა არ მოითხოვს კომპიუტერულ საშუალებებთან მუშაობის რამდენადმე ღრმა ცოდნას, სამართავად საკმაოდ მარტივია, მომხმარებელს თავად შეუძლია მასში დარეგისტრირება, მონაცემების შეტანა და გამოყენება. აღინიშნა, რომ დაგეგმილია მეცხოველეობის ყველა სხვა მიმართულებისთვის ფერმის მართვის სისტემის მსგავსი პროგრამების შემუშავება, რაც, თავის მხრივ, შექმნის ქვეყანაში სანაშენე-სასელექციო საქმიანობის აღდგენის წინაპირობას და ცხოველთა ჯიშობრივი გაუმჯობესებით უზრუნველყოფს დარგის მდგრად განვითარებას.

        მოხსენების შემდეგ გაიმართა დისკუსია, მომხსენებელს შეკითხვები დაუსვეს და აზრი გამოთქვეს:  აკადემიკოსებმა: გ. ალექსიძე, ნ. ჭითანავამ, ა. დიდებულიძემ, დოქტორებმა: ც. სამადაშვილმა, ა. მესხიშვილმა, ლ. ელანიძემ.

დასმულ შეკითხვებზე მომხსენებელმა ამომწურავი პასუხები გასცა. სხდომის დასასრულს ერთხმად იქნა მიღებული დადგენილების პროექტი.

საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია

გილოცავთ აღდგომის ბრწყინვალე დღესასწაულს !

სატყეო საქმის დიდი ქომაგის,

აკადემიკოს რევაზ ჩაგელიშვილის ხსოვნა

  საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია ღრმა მწუხარებით იუწყება, რომ 88 წლის ასაკში გარდაიცვალა აგრარული დარგის გამოჩენილი მეცნიერი, საქართველოს დამსახურებული მეტყევე და საქართველოს საყოველთაოდ ცნობილი მეტყევეთა სამეცნიერო სკოლის თვალსაჩინო წარმომადგენელი, აკადემიკოს თ. დავითაიას სახელობის პრემიის ლაურეატი, საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი (აკადემიკოსი), სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი რევაზ ჩაგელიშვილი.

ქართველი აგრარიკოს-მეცნიერებისათვის კარგად არის ცნობილი საქართველოს ტყეების დიდი მოამაგის, აკადემიკოს რევაზ ჩაგელიშვილის სამეცნიერო, პედაგოგიური და საზოგადოებრივი საქმიანობის შესახებ.

ბატონმა რევაზ ჩაგელიშვილმა 1961 წელს წარჩინებით დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის სატყეო-სამეურნეო ფაკულტეტი, სატყეო ინჟინრის სპეციალობით. 1962 წელს მუშაობა დაიწყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სატყეო ინსტიტუტში. 1968 წელს მან დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია და მიენიჭა სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი, ხოლო 1985 - წელს სსრ კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის ციმბირის განყოფილების ქ. კრასნოიარსკის ვ. სუკაჩოვის სახელობის ტყისა და მერქნის ინსტიტუტის სპეციალიზებულ სამეცნიერო საბჭოს სხდომაზე დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია და მიენიჭა სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი.

აკადემიკოსი რევაზ ჩაგელიშვილი მდიდარი შრომითი ბიოგრაფიის მქონე პიროვნება გახლდათ. სატყეო ინსტიტუტში შრომითი საქმიანობა მან უფროსი ლაბორანტის პოზიციიდან დაიწყო, ამას მოჰყვა მეცნიერ-მუშაკის, უფროსი მეცნიერ- მუშაკის თანამდებობა. 1976 – 1991 წლებში ხელმძღვანელობდა ტყის სოციალური და ეკოლოგიური ფუნქციების შემსწავლელ ლაბორატორიას, ბრძანდებოდა ყოფილი სსრ კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის ტყის საპრობლემო საბჭოს „ეკოლოგიის“ სექციის თავმჯდომარის მოადგილე. ხანგრძლივი დროის მანძილზე ხელმძღვანელობდა საკავშირო მნიშვნელობის თემებს სამთო მეტყევეობის აქტუალურ საკითხებზე. მთის ტყეების დაცვითი ფუნქციების შესწავლის მიზნით 10 წლის განმავლობაში აწარმოებდა კვლევებს ავსტრიის ქ. ვენის სატყეო ფედერალური ინსტიტუტის მეცნიერებთან ერთად.

1991 წელს ბატონი რევაზი აირჩიეს საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის პროფესორად, სადაც ბუნების დაცვისა და ზოგადი მეტყევეობის კათედრაზე კითხულობდა ლექციებს ეკოლოგიასა და ბუნების დაცვაში.

1994 წელს იგი არჩეული იქნა საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად, ხოლო 1995 წელს - ამავე აკადემიის ნამდვილ წევრად - აკადემიკოსად.

1991 წლის მაისიდან 2004 წლის აპრილამდე აკადემიკოსი რევაზ ჩაგელიშვილი გახლდათ საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრის მოადგილე.

2016 წელს არჩეული იყო საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის წევრად და სატყეო საქმის სამეცნიერო განყოფილების აკადემიკოს-მდივნად, რომელსაც ხელმძღვანელობდა 2023 წლამდე.

აკადემიკოსი რევაზ ჩაგელიშვილი ბრძანდებოდა 164 სამეცნიერო ნაშრომის, მათ შორის 3 მონოგრაფიის, 11 სახელმძღვანელოს და 1 რეკომენდაციის ავტორი. მისი ნაშრომები ძირითადად ეხებოდა მეტყევეობის, ტყეთმცოდნეობის, სატყეო ჰიდროლოგიის, ტყის ეკოლოგიისა და ბუნების დაცვის საკითხებს. მონოგრაფიას „მთის ტყეების ზვავსაწინააღმდეგო დაცვითი ფუნქცია და თოვლის ზვავების წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებები“ 1984 წელს მიენიჭა აკად. თ. დავითაიას სახელობის პრემია.

ბატონი რევაზის ხელმძღვანელობით და უშუალო მონაწილეობით, ფონურ დატენიანებასა და ვერტიკალურ სარტყელიანობასთან დაკავშირებით საქართველოს განსხვავებული ნიადაგურ - კლიმატური პირობების მქონე ცალკეულ რეგიონებში მოეწყო ხანგრძლივი სტაციონარული კვლევის მრავალი ობიექტი. კვლევის შედეგებზე დაყრდნობით რევაზ ჩაგელიშვილის მიერ დადგენილი იქნა აღმოსავლეთ საქართველოს არასაკმაო დატენიანებისა და დასავლეთის ჭარბტენიან პირობებში სხვადასხვა ტყიანობის პროცენტის მქონე წყალშემკრები აუზებიდან მყარი და თხიერი ჩამონადენის რაოდენობრივი და ხარისხობრივი მაჩვენებლები. განისაზღვრა საქართველოს მთის ტყეების ოპტიმალური ტყიანობა სხვადასხვა რეგიონებისათვის.

რ. ჩაგელიშვილის მიერ მცირე წყალშემკრები აუზების დონეზე დამუშავებული ტყის ჰიდროლოგიური, ფიტოცენოლოგიური, გეომორფოლოგიური კვლევის შედეგები საფუძვლად დაედო ეკოლოგიური ფუნქციების შესრულების მხრივ წყალშემკრები აუზების მისეულ კლასიფიკაციას. ცალკეული კლასებისათვის დამუშავებული იქნა ღონისძიებათა კომპლექსი, რომლებიც მთის ტყეების გარემოზე დადებითი ზემოქმედების გაძლიერების თვალსაზრისით, ხელისშემწყობ ფაქტორს წარმოადგენენ.

მან პირველმა შეისწავლა სხვადასხვა სისტემის ჭრების გავლენის შედეგები მთის ტყეების ნიადაგდაცვით და წყალმარეგულირებელ ფუნქციებზე, დაასაბუთა ნიადაგის ფიზიკური და წყალმართვი თვისებების დაქვეითების მახასიათებლები ჭრაგავლილ კორომებში დროის ასპექტში და ამ თვისებების აღდგენის ხანგრძლივობის პარამეტრები ეკოსისტემებში.

აკადემიკოს რ. ჩაგელიშვილის მიერ შემუშავებული იქნა ორიგინალური მეთოდი ზვავსაწინააღმდეგო ტყის მასივების დაცვითი ფუნქციების შესაფასებლად. ამ მიმართებით წარმოებული ხანგრძლივი კომპლექსური კვლევის მასალებზე დაყრდნობით დადგენილი იქნა სისტემის „ტყე - თოვლის ზვავები“ ზღვრული კონკრეტული მნიშვნელობები, რაც საშუალებას იძლევა ოპერატიულად განისაზღვროს ტყის დაცვითი მასივების ზვავსაწინააღმდეგო მდგრადობა და სხვ.

რ. ჩაგელიშვილი გახლდათ არა მარტო ნიჭიერი მკვლევარი, არამედახალგაზრდა თაობის, მომავალი მეცნიერული კადრების საუკეთესო აღმზრდელიც. მისი ხელმძღვანელობით მომზადდა და დაცული იქნა არაერთი საკანდიდატო და სადოქტორო დისერტაცია.

ზემოაღნიშნულის გარდა აკადემიკოსი რ. ჩაგელიშვილი მნიშვნელოვან საზოგადოებრივ საქმიანობასაც ეწეოდა. იყო ვ. გულისაშვილის სახელობის სამთო მეტყევეობის ინსტიტუტის ხარისხის მიმნიჭებელი სპეციალიზებული სამეცნიერო საბჭოს წევრი; საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სოფლის მეურნეობის მეცნიერების განყოფილებასთან არსებული აგრარულ მეცნიერებათა პრობლემების სამეცნიერო საბჭოს წევრი, იმავე აკადემიის სოფლის მეურნეობის მეცნიერების პრობლემათა განყოფილების ეროზიულ, ღვარცოფულ და სხვა ნეგატიურ მოვლენებთან ბრძოლის სამეცნიერო საბჭოს წევრი; ჟურნალ „საქართველოს ბუნების“ რედკოლეგიის წევრი, საზოგადოება „ცოდნის“ ლექტორი და სხვ.

ბატონი რევაზი დაჯილდოებული იყო საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო სიგელით, ბრძანდებოდა ექპერტი სატყეო საქმის დარგში და საქართველოს საპატიო მეტყევე.

იგი გახლდათ შესანიშნავი მეუღლე, მამა და ბაბუა.

აკადემიკოს რევაზ ჩაგელიშვილის სახით ქართულმა აგრარულმა მეცნიერებამ დაკარგა შესანიშნავი მამულიშვილი, მეცნიერი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე, რომლის სახელი სამუდამოდ დარჩება მისი მეგობრების და კოლეგების ხსოვნაში.

შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდის საგრანტო კონკურსების ახალი ხედვის პრეზენტაცია

  მინდინარე წლის 7 აპრილს, სასტუმრო „პარაგრაფში“ გაიმართა პრეზენტაცია, რომელიც განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრმა გივი მიქანაძემ გახსნა. მან დამსწრე საზოგადოებას მისასალმებელი სიტყვით მიმართა და უმაღლესი განათლების სისტემის რეფორმის ფარგლებში მეცნიერების განვითარების მიმართულებით დაგეგმილი ინიციატივები გააცნო. მინისტრმა მეცნიერების სფეროს გაძლიერებისა და კვლევების ხარისხის ზრდის ხელშეწყობას გაუსვა ხაზი და ამ კუთხით შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის როლზე გაამახვილა ყურადღება.

საგრანტო კონკურსების ახალი ხედვის პრეზენტაცია განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრის მოადგილემ ზვიად გაბისონიამ წარადგინა. მინისტრის მოადგილემ განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილა სახელმწიფო საგრანტო კონკურსების სახელმწიფოებრივ მნიშვნელობაზე, მიზნებზე, პრიორიტეტებზე, საკონკურსო პირობებსა და პროექტების შეფასების მექანიზმებზე.

საუბარი შეეხო რუსთაველის ფონდის ორმხრივ და მრავალმხრივ საერთაშორისო პროგრამებს, სამეცნიერო კვლევებში საერთაშორისო თანამშრომლობის გაღრმავებისა და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ურთიერთობის გააქტიურების პერსპექტივებს, სხვა პრიორიტეტულ პროექტებს, მიღწეულ შედეგებსა და ორგანიზაციის სამომავლო გეგმებს.

საგრანტო კონკურსების ახალი ხედვის ფარგლებში 2026 წელს, პირველად გამოცხადდება:

• სახელმწიფო სამეცნიერო გრანტების კონკურსი;
• ვატიკანში არსებული ქართული კულტურული მემკვიდრეობის კვლევისა და პოპულარიზაციის ხელშემწყობი სახელმწიფო სამეცნიერო საგრანტო კონკურსი;
• საზღვარგარეთ არსებული ქართველოლოგიური ცენტრების მხარდაჭერისა და განვითარების სამეცნიერო საგრანტო კონკურსი;
• რეგიონული სახელმწიფო უნივერსიტეტების ხელშეწყობისა და განვითარების მიზნობრივი სამეცნიერო კვლევითი საგრანტო კონკურსი;
• ბაკალავრიატის სტუდენტებისთვის მიზნობრივი საგრანტო კონკურსი.

აღინიშნა, რომ უკვე გამოცხადდა მიმდინარე წლის ქართველოლოგიის კვლევებისთვის სახელმწიფო სამეცნიერო საგრანტო კონკურსი.

დამსწრე საზოგადოებას სიტყვით მიმართა შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გენერალურმა დირექტორმა, თეიმურაზ დოჭვირმა.

ღონისძიებას ესწრებოდნენ საქართველოს პარლამენტის განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდულ საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარე მარიამ ლაშხი და კომიტეტის წევრები. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარე გიორგი ჯინჭარაძე, აღმასრულებელი, საკანონმდებლო, ადგილობრივი ხელისუფლების, უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების, კვლევითი ინსტიტუტების, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიისა და სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის წარმომადგენლები - აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი გურამ ალექსიძე და მთავარი აკადემიკოს-მდივანი ალექსანდრე დიდებულიძე. აკადემიკოსმა გურამ ალექსიძემ თავის გამოსვლაში მოიწონა ფონდის ახალი ხედვა და გამოთქვა სურვილი, რათა კონკურსების მართვაში უფრო აქტიური მონაწილეობა მიიღონ ორივეე აკადემიის წევრებმა.

აგრარული ინოვაციების კომისიის სხდომა

           მიმდინარე წლის 1 აპრილს შედგა აკადემიის პრეზიდიუმთან არსებული აგრარული ინოვაციების კომისიის სხდომა, რომელზეც  მოხსენებით თემაზე:  ,,ვეტერინარია სამცხე-ჯავახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში - მიღწევები და სამომავლო პერსპექტივა” გამოვიდა სამცხე-ჯავახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ინჟინერიის, აგრარულ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანი, სამხრეთ კავკასიის ქვეყნების სავეტერინარო განათლების საერთაშორისო ასოციაციის პრეზიდენტი, ვეტერინარიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი ლევან მაკარაძე.

მომხსენებელმა აღნიშნა,  რომ სამცხე-ჯავახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ვეტერინარიის მიმართულებით სწავლებას არც ისე დიდი ხნის ისტორია აქვს.

2019 წელს განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის საგანმანათლებლო პროგრამების აკრედიტაციის საბჭოს 13 დეკემბრის №241 გადაწყვეტილების საფუძველზე ვეტერინარიის ინტეგრირებულ სამაგისტრო საგანმანათლებლო პროგრამას აკრედიტაცია მიენიჭა. ეს იყო ისტორიული გადაწყვეტილება, რომელმაც შექმნა სამართლებრივი საფუძველი სამცხე-ჯავახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბაზაზე პირველად ჩვენი ქვეყნის ისტორიაში სახელმწიფო უნივერსიტეტში განხორციელებულიყო სწავლება ვეტერინარიის ინტეგრირებულ სამაგისტრო და სადოქტორო საგანმანათლებლო პროგრამაზე. აღნიშნული უნივერსიტეტის აღიარების და მისდამი ნდობის დასტური გახლდათ, ხოლო უნივერსიტეტის მხრიდან - დიდი პასუხისმგებლობა ქვეყნის მნიშვნელოვანი დარგისთვის - კვალიფიციური ვეტერინარი სპეციალისტების მომზადება.

2021 წელს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის ბრძანების საფუძველზე სახელმწიფო უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში ვეტერინარიაზე სწავლება სახელმწიფო დაფინანსების ნუსხაში იყო შეტანილი.

მომხსენებელმა ხაზი გაუსვა, იმას რომ უნივერსიტეტში ჩამოყალიბებულია თანამედროვე ვეტერინარული სიმულატორებით აღჭურვილი, პათოლოგიური ანატომიისა და ჰისტოლოგიის, მიკრობიოლოგია-ვირუსოლოგიის, ფარმაკოლოგიის, კლინიკური უნარ-ჩვევებისა და პრაქტიკული უნარ-ჩვევების ლაბორატორიები, შეიქმნა ანატომიის სადემონსტრაციო სივრცე, გაიხსნა ქირურგიისა და გინეკოლოგიის საოპერაციო ბლოკი და პროზექტურა. დღითიდღე უმჯობესდება უნივერსიტეტის მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა და ლაბორატორიების თანამედროვე დანადგარებითა და სადემონსტრაციო მასალით აღჭურვა, დაინერგა სწავლება-შეფასების თანამედროვე ინოვაციური მეთოდები, რამაც უნივერსიტეტში ვეტერინარიის სადოქტორო პროგრამის განხორციელების მყარი საფუძველი შექმნა. პროგრამამ წარმატებით გაიარა აკრედიტაცია (MES 1 22 0001425389, 04.11.2022), რაც იმის მტკიცებულებაა, რომ უნივერსიტეტში ვეტერინარიის მიმართულებით სწავლებას მყარი საფუძველი გააჩნია.

ბატონმა ლევანმა დამსწრე საზოგადოებას ასევე გააცნო სამომავალო გეგმები და პერსპექტივები, ის რომ ვეტერინარიის მიმართულებით სწავლების პროცესი მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდება და კვალიფიციური კადრების მომზადება მაქსიმალურად დაუახლოვდება მისთვის წაყენებულ მოთხოვნებს. გარდა ამისა დასრულდება ვეტერინარული კლინიკის, სტუდენტთა ახალი საერთო საცხოვრებლის მშენებლობა, რაც  მნიშვნელოვანი სტიმული გახდება აბიტურიენტთა მოზიდვის და სრულფასოვანი სწავლების განხორციელებისათვის.

     მოხსენების მსვლელობისას ყურადღება გამახვილდა იმაზეც, რომ უნივერსიტეტის პროფესორები აქტიურად არიან ჩართულნი საერთაშორისო და ეროვნულ საგრანტო პროექტებში, უცხოეთის სამეცნიერო გამოცემების სამეცნიერო საბჭოსა და კომიტეტების შემადგენლობაში. მათი აქტიური მონაწილეობით გამოიცა მაღალ პოლიგრაფიულ დონეზე შედგენილი სახელმძღვანელოები, სამეცნიერო ნაშრომები და სხვა.

          მოხსენების შემდეგ გაიმართა დისკუსია, შეკითხვები დასვეს და აზრი გამოთქვეს: აკადემიკოსებმა: გ. ალექსიძემ, თ. ყურაშვილმა, ჯ. გუგუშვილმა, პროფესორებმა: ო. ქარჩავამ, ა. მესხიშვილმა, ნ. მილაშვილმა, ლ. ელანიძემ, დოქტორებმა: ე. კაციტაძემ, გ. ცოფურაშვილმა, ვ. მირუაშვილმა, ც. ნაცვლიშვილმა.

სხდომას ესწრებოდნენ საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსები, კომისიის წევრები, დარგის სპეციალისტები და მეწარმეები.

სხდომამ მიიღო შესაბამისი დადგენილება.

საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის საერთო კრება

         2026 წლის 27 მარტს ჩატარდა საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის საერთო კრება, რომელსაც თავმჯდომარეობდა აკადემიის პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გივი ჯაფარიძე. მოსმენილი იქნა შემდეგი დღის საკითხები: 1. საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის მიერ 2025 წელს გაწეული სამეცნიერო საქმიანობისა და 2026 წლის ამოცანების შესახებ. მომხსენებლები: აკადემიის პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გივი ჯაფარიძე; აკადემიის აკადემიური დეპარტამენტის უფროსი, აკადემიკოსი მარინე ბარვენაშვილი. 2. აკადემიის მეცნიერებათა განყოფილებების მიერ 2025 წელს გაწეული სამეცნიერო საქმიანობისა და 2026 წლის ამოცანების შესახებ. მომხსენებლები: აკადემიის მეცნიერებათა განყოფილებების აკადემიკოს-მდივანები: აკადემიკოსი გოგოლა მარგველაშვილი; აკადემიკოსი თენგიზ ყურაშვილი; აკადემიკოსი რევაზ მახარობლიძე; აკადემიკოსი ზურაბ ცქიტიშვილი; აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე; აკადემიკოსი რევაზ ასათიანი. 

3. ინფორმაცია საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის 2025 წლის ბიუჯეტის შესრულებისა და 2026 წლის ბიუჯეტის პარამეტრების შესახებ. მომხსენებლები: საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტის მოადგილე, აკადემიკოსი ანატოლი გიორგაძე, აკადემიის მთავარი ბუღალტერი ეთერი ყურაშვილი. 4. მიმდინარე საკითხები.1. აკადემიის პრეზიდიუმის შემადგენლობაში ცვლილებების შესახებ. მომხსენებელი: აკადემიის პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გივი ჯაფარიძე;

            აკადემიის საერთო კრების მიერ მოწონებული იქნა და დადებითად შეფასდა აკადემიის აკადემიური დეპარტამენტის უფროსის, აკადემიკოს მარინე ბარვენაშვილის მიერ წარმოდგენილი ანგარიში „საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის მიერ 2025 წელს გაწეული სამეცნიერო საქმიანობა; ასევე დადებითად შეფასდა აკადემიის მეცნიერებათა განყოფილებების მიერ მიერ 2025 წელს გაწეული სამეცნიერო საქმიანობა.

  საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის ანგარიში ინფორმაციისათვის გაეგზავნა საქართველოს პარლამენტის განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდულ საქმეთა კომიტეტს, სოფლის მეურნეობის კომიტეტს, განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს, საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს და საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნულ აკადემიას.

                   21 მარტი - ტყის საერთაშორისო დღე

  მიმდინარე წლის 23 მარტს საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის სხდომათა დარბაზში აკადემიის გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების ორგანიზებით გაიმართა ტყის საერთაშორისო დღისადმი მიძღვნილი თემატური სხდომა.

საზეიმო სხდომას ესწრებოდნენ: გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს - მდივანი, აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე, აკადემიის წევრ - კორესპონდენტი, ვ. გულისაშვილის სატყეო ინსტიტუტის დირექტორის მ/შ, სატყეო საქმის დოქტორი, გიორგი ქავთარაძე, განყოფილების სტიპენდიატი: სოფლის მეურნეობის დოქტორი ზვიად ტიგინაშვილი, აკადემიის საინფრმაციო ცენტრის ხელმძღვანელი ქეთევან ჭიპაშვილი,   მოწვეული სტუმრები: აგრარული უნივერსიტეტის პროფესორი, სოფლის მეურნეობის დოქტორი მედეა ბურჯანაძე, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სტუდენტები.

სხდომა გახსნა საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის სამეცნიერო განყოფილების აკადემიკოს - მდივანმა, აკადემიკოსმა ლაშა დოლიძემ, რომელმაც აღნიშნა, რომ ტყის საერთაშორისო დღე გაეროს გენერალური ასამბლეის 23 - ე კონგრესზე დაარსდა. აღსანიშნავია, რომ გაეროს ყველა წევრი ქვეყანა და მათ შორის საქართველოც ამ დღეს ატარებს სხვადასხვა ღონისძიებას, რომლის მიზანი არის ტყის ეკოსისტემების მრავალფეროვნების შენარჩუნება. შემდეგ წარმოადგინა პრეზენტაცია თემაზე: „ტყის ეკოსისტემებში სხვადასხვა ჯგუფების და ინტენსივობის ტყის ხანძრების კერების წარმოქმნა - გავრცელების პროცესებთან ბრძოლა ჰაერიდან, ხანძარსაწინააღმდეგო დანიშნულების საავიაციო   საშუალებების გამოყენებით“.

აკადემიკოსმა ლაშა დოლიძემ, აღნიშნა, რომ ხანძარსაწინააღმდეგო უსაფრთხოების და ადრეული გაფრთხილების დისტანციურ - ოპერატიული მონიტორინგის ერთ - ერთ ეფექტურ საშუალებას წარმოადგენს ხანძარსაწინააღმდეგო დანიშნულების საავიაციო საშუალებებით (თვითმფრინავები, ვერტმფრენები, ჰიდროპლანები.) პატრულირება, რომელიც ითვალისწინებს სხვადასხვა ჯგუფების და ინტენსივობის ტყის ხანძრების კერების წარმოქმნა - გავრცელების პროცესების ადრეული მონიტორინგის და საგანგებო სიტუაციათა მართვის შტაბში მყოფი პასუხისმგებელი მორიგე - ოპერატორისათვის ინფორმაციის მყისიერად მიწოდებას. ამ მიმართებით, მეტად ეფექტურ, ხანძარსაწინააღმდეგო დანიშნულების საავიაციო საშუალებებს წარმოადგენენ: „A N – 2“, „BOMBARDIER CL - 215“ - ის ტიპის თვითმფრინავები, ხანძარსაწინააღმდეგო დანიშნულების მსუბუქი („M I – 1“, „M I -2“, „K – 26“) და მაღალი („M I – 8“, „M I -2“, „K -32“) ტვირთამწეობის ვერტმფრენები, „SESNA - 1 Fr“ ტიპის პლანერ - თვითმფრინავი, „EARKRAFFT“ - ის ტიპის ჰიდროპლანი და სხვ.

     ხანძარსაწინააღმდეგო დანიშნულების სპეციალური საავიაციო საშუალებების (თვითმფრინავი, ვერტმფრენი, ჰიდროპლანი) აქტიურად გამოიყენება სხვადასხვა ინტენსივობის (ძირითადად საშუალო და ძლიერი) დაბლითი, მაღლითი და კომბინირებული ჯგუფების ტყის ხანძრების კერების წარმოქმნა - გავრცელების პროცესებთან საბრძოლველად, კერძოდ ისეთ ტყის ეკოსისტემებში, სადაც რთული ბუნებრივ-ოროგრაფიული პირობების ან ტყის ხანძრებისას არსებული ექსტრემალურად მაღალი (+400⁰C; +700⁰C ) ჰაერის ტემპერატურული რეჟიმების გამო შეუძლებელია მეხანძრე - მაშველთა აქტიური მოქმედება.

     კანადური წარმოების „Airkraftt - 1 F“ ზემაღალი ტვირთამწეობის, ხანძარსაწინააღმდეგო დანიშნულების თვითმფრინავებს გააჩნია 4500 ლიტრის მოცულობის ავზი და 200 - 220 კმ/სთ სიჩქარით ფრენისას, ტყის საბურველის ზედა სივრციდან, კერძოდ 40 - 50 მეტრი სიმაღლიდან ახორციელებს ცეცხლმქრობი, ქიმიური ხსნარის დასხურებას ხანძრების კერებზე, რის შედეგადაც წარმოიქმნება 60 - 70 მეტრი სიგანის და 220 - 250 მეტრი სიგრძის ე. წ. „წყლის კედელი“, რომელიც ეფექტურად ზემოქმედებს ხანძრების კერებზე და იწვევს მათ ლოკალიზება - ლიკვიდაციას.

მოხსენების ირგვლივ გაიმართა მეტად საინტერესო დისკუსია კითხვა - პასუხის რეჟიმში.

     სხდომა შეაჯამა საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიის, გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის სამეცნიერო განყოფილების აკადემიკოს - მდივანმა, აკადემიკოსმა ლაშა დოლიძემ, რომელმაც მადლობა გადაუხადა დამსწრე საზოგადოებას მობრძანებისათვის და აღნიშნა, რომ მსგავსი შეხვედრები ხელს შეუწყობს მომავალში საქართველოს ტყეებთან დაკავშირებულ აქტუალური საკითხების განხილვა-გადაწყვეტას.