გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ ახალი პროგრამა - „აგროთანადაფინანსების სახელმწიფო პროგრამა“ წარადგინა, რომელიც აგროსექტორის მხარდაჭერის განახლებულ და თანამედროვე მიდგომას ეფუძნება.

       პროგრამის პრეზენტაცია მისასალმებელი სიტყვით საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ და გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა დავით სონღულაშვილმა გახსნეს.

„დღევანდელი დღე კიდევ ერთხელ აჩვენებს, რომ პოლიტიკური ნების და გრძელვადიანი ხედვის პირობებში შესაძლებელია სოფლის მეურნეობის განვითარების სრულიად ახალი, ტრანსფორმაციული პროგრამის მომზადება. იწყება საქართველოს სოფლის მეურნეობის განვითარების ახალი, მოდერნიზებული ეტაპი. ჩვენი მიზანია საქართველოს აგროსექტორის სრული პოტენციალის ათვისება, მისი კონკურენტუნარიანობის გაძლიერება და გლობალურ ბაზრებზე პოზიციების განმტკიცება.

  აგროთანადაფინანსების პროგრამა მომზადდა ფერმერებთან ფართო დიალოგისა და საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის გათვალისწინებით, ქვეყნის რეალურ საჭიროებებზე დაყრდნობით. შედეგად, ჩამოვაყალიბეთ სექტორის მხარდაჭერის ახალი ხედვა, რომელიც ეფუძნება ეფექტიანობასა და შედეგზე ორიენტირებულობას. პროგრამის მთავარი მიზანია აგროსექტორის განვითარების დაჩქარება, ცოდნის გაღრმავება, ექსპორტის ზრდის ხელშეწყობა და სასურსათო უსაფრთხოების გაძლიერება. ამ რეფორმამ უნდა უზრუნველყოს ფერმერების გაძლიერება, მაღალხარისხიანი ქართული პროდუქციის წარმოება, იმპორტის ჩანაცვლება და საექსპორტო პოტენციალის ზრდა”, - აღნიშნა დავით სონღულაშვილმა.

      საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიიდან შეხვედრას ესწრებოდა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გურამ ალექსიძე.

მეცნიერების სამსახურში შრომით განვლილი გზა

აკადემიკოსი გურამ ტყემალაძე - 85

            საქართველოს ქიმიკოსთა და ბიოქიმიკოსთა სამეცნიერო სკოლის გამოჩენილ და წარმატებულ მეცნიერს, ბიოქიმიისა და მოლეკულური ბიოლოგიის ამერიკული საზოგადოების ნამდვილ წევრს, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორს, პროფესორს, საქართველოს საინჟინრო და სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიების ნამდვილი წევრს, აკადემიკოს გურამ ტყემალაძეს მიმდინარე წლის 25 აპრილს დაბადებიდან 85 და სამეცნიერო, პედაგოგიური და საზოგადოებრივი მოღვაწეობის 60 წელი შეუსრულდა.

            გურამ ტყემალაძე დაიბადა 1941 წლის 25 აპრილს ქ. თბილისში, მათემატიკოსების ოჯახში. 1958 წელს, თბილისის 51-ე საშუალო სკოლის ვერცხლის მედალზე დამთავრების შემდეგ, სწავლა გააგრძელა ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1963 წელს და მიენიჭა ქიმიკოსის კვალიფიკაცია. იმავე წელს ბატონმა გურამმა მუშაობა დაიწყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბოტანიკის ინსტიტუტის მცენარეთა ბიოქიმიის ლაბორატორიაში ინჟინერ - ქიმიკოსად. 1965-1968 წლებში ასპირანტურის კურსი გაიარა ქ. მოსკოვში, ა. ნ. ბახის სახელობის ბიოქიმიის ინსტიტუტში. 1969 წელს იქვე დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, და მიენიჭა ბიოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი.

1968-1975 წწ. ბატონი გურამი მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბიოქიმიის ინსტიტუტში ჯერ უმცროსი, ხოლო შემდგომ უფროსი მეცნიერ-თანამშრომლის პოზიციაზე. 1972-1975 წწ.

პარალელურად ეწეოდა სალექტორო საქმიანობას თბილისის ივ. ჯავახიშვილის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ბიოლოგიის და ქიმიის ფაკულტეტებზე. 1975-1995 წწ. იგი იყო საქართველოს სტუდენტთა რეს­პუბ­­­ლი­კური საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი და თბილისის უმაღლესი სასწავლებლების სტუდენტთა საბჭოს თავმჯდო­მა­რის მოად­გი­ლე. მისი ხელმძღვანელობით შესრულებული სტუდენტთა სამეცნიერო შრომები არაერთხელ იქნა პრემირებული, როგორც რესპუბლიკურ, ისე საკავშირო კონკურსებში.

1984 წელს გ. ტყემალაძემ დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია მოსკოვში ა. ნ. ბახის სახელობის ბიოქიმიის ინსტიტუტში და მიენიჭა ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი, 1985 წელს კი - პროფესორის სამეცნიერო წოდება.

1975-2004 წწ. ბატონი გურამი გახლდათ ზოოტექნიკურ - სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტის (მოგვიანებით აკადემიის, უნივერსიტეტის) არაორგანული ქიმიის, ბიოორგანული და ბიოქიმიის კათედრის გამგე.

2005 წლიდან მუშაობა განაგრძო საქართველოს აგრარულ უნივერსიტეტში ქიმიის დეპარტამენტში სრული პროფესორის თანამდებობაზე. 2013 წელს იგი დაინიშნა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის აგრარული მეცნიერებებისა და ბიოსისტემების ინჟინერინგის ფაკულტეტის სასურსათო ტექნოლოგიების დეპარტამენტის ხელმძღვანელად. 2015 წელს აკადემიკოსი გ. ტყემალძე აირჩიეს ტექნიკური უნივერსიტეტის აკადემიური საბჭოს წევრად, აგრარული მეცნიერებების და ბიოსისტემების ინჟინერინგის ფაკულტეტზე სადისერტაციო საბჭოს ხელმძღვანელად. იმავდროულად იგი გახლდათ აგრარული ტექნოლოგიების დოქტორანტურის საგანმანათლებლო პროგრამის ხელმძღვანელი.

          2014 წელს ბატონი გურამი არჩეული იქნა საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილ წევრად, აკადემიკოსად, ხოლო 2019 წელს - საქართველოს საინჟინრო აკადემიის ნამდვილ წევრად (აკადემიკოსად).

აკადემიკოს გურამ ტყემალაძის სამეცნიერო საქმიანობა აერთიანებს ფუნდამენტურ ცოდნასა და პრაქტიკულ მნიშვნელობას, რაც მას გამორჩეულ მკვლევრად და მეცნიერების განვითარების თვალსაჩინო წარმომადგენლად წარმოაჩენს.

მისი კვლევები, რომლებიც მოიცავს ნივთიერებათა ცვლის რეგულაციისა და მიზანმიმართული მართვის ურთულეს პრობლემებს, წარმოადგენს თანამედროვე მეცნიერების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან საყრდენს; ნაშრომები ფერმენტების სტრუქტურასა და ფუნქციას შორის ღრმა ურთიერთკავშირის გამოვლენაში მნიშვნელოვნად ამდიდრებს ბიოქიმიურ ცოდნას და ქმნის საფუძველს ინოვაციური ბიოტექნოლოგიური მიდგომებისათვის; ფერმენტების აქტივობისა და ბიოსინთეზის რეგულაციის, აგრეთვე მათი მოქმედების კინეტიკის კვლევა ცხადყოფს მის მეცნიერულ სიზუსტესა და ანალიტიკურ ხედვას. განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს ბატონი გურამის წვლილი მცენარეთა ზრდა-განვითარებაზე ფიზიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებების, ჰერბიციდების, მინერალური და ორგანული ნაერთების ზემოქმედების და მათი დეტოქსიკაციის გზების შესწავლაში, რაც პირდაპირ უკავშირდება სოფლის მეურნეობის ეფექტიანობის ზრდას. არანაკლებ მნიშვნელოვანია მისი ინოვაციური მიდგომა — ღვინისა და ჩაის წარმოების ნარჩენებიდან საკვები ცილის მიღებასა და მის სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა კვებაში გამოყენებასთან დაკავშირებით, რაც ეკოლოგიურად და ეკონომიკურად გამართლებული გადაწყვეტაა. ნაშრომები ჯანმრთელი და დაავადებული მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის სისხლში სუნთქვის ფერმენტების, აგრეთვე ლაქტატისა და მალატდეჰიდროგენაზების შესწავლა საფუძველს ქმნის დაავადებებსა და ფერმენტთა აქტივობებს შორის კავშირის სიღრმისეული გააზრებისათვის, რაც განსაკუთრებული მნიშვნელობის მატარებელია ვეტერინარული მეცნიერების განვითარებისათვის. ყურადღებას იმსახურებს მისი კვლევები ცხოველთა რეპროდუქციული პროცესების გაუმჯობესების მიმართულებით, კერძოდ მიკრობული წარმოშობის ფერმენტის — ჰიალურონიდაზის გავლენის შესწავლა ხელოვნური დათესვლის პროცესში წარმოადგენს მიდგომას, რომელიც პირდაპირ ემსახურება ცხოველთა აღწარმოებითი უნარის ამაღლებას და მეცხოველეობის ეფექტიანობის ზრდას.

როგორც ვხედავთ, აკადემიკოს გ. ტყემალაძის მრავალმხრივი სამეცნიერო საქმიანობა ნათლად აერთიანებს თეორიულ სიღრმესა და გამოყენებით მნიშვნელობას, რაც მას თანამედროვე მეცნიერებაში მაღალი ავტორიტეტის მქონე და დარგის განვითარებაში არსებითი წვლილის შემტან მეცნიერად წარმოგვიდგენს.

მეტად ნაყოფიერია აკადემიკოს გ. ტყემალაძის პედაგოგიური საქმიანობაც. ათეული წლების განმავლობაში კითხულობდა ლექციებს უმაღლეს სასწავლებლებში ისეთ საგნებში, როგორიცაა: ენზიმოლოგია არაორგანული, ორგანული, ბიოორგანული ქიმია, ბიოქიმია, მცენარეთა ბიოქიმიის საფუძვლები, მცენარეთა ბიოქიმია, ბიოქიმიის საფუძვლები, სტრუქტურები და ფუნქციები ბიოქიმიურ პროცესებში, აგრარულ კულტურათა ბიოქიმია, სურსათის წარმოების ბიოქიმია. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია მრავალი დისერტაცია და სადიპლომო ნაშრომი.

           აკადემიკოს გურამ ტყემალაძეს სამეცნიერო - პედაგოგიური მუშაობის პერიოდში გამოქვეყნებული აქვს 200-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის 9 თეორიული და პრაქტიკული სახელმძღვანელო, სახელმძღვანელო, 3 მონოგრაფიული ხასიათის ლექსიკონი. განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია მის მიერ გამოცემული ორიგინალური, ფუნდამენტური სახელმძღვანელო „ბიოქიმიის საფუძვლები“ და ენციკლოპედიური ლექსიკონი „ბიოქიმია და მოლეკულური ბიოლოგია“. ეს უკანასკნელი, გამოირჩევა თავისი შინაარსით, სიღრმითა და მრავალმხრივობით, კარგად შერჩეული ფერადი საილუსტრაციო მასალით.

ბატონ გურამს მონაწილეობა აქვს მიღებული არაერთ ადგილობრივ თუ საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენციებში, სიმპოზიუმებში, ყრილობებსა და კონგრესებში (ლატვია, ესტონეთი, რუსეთი, უკრაინა, ყაზახეთი, უზბეკეთი, გერმანია, იუგოსლავია, კანადა, ესპანეთი, შოტლანდია, საბერძნეთი, ბელგია, საფრანგეთი, ჰოლანდია), სადაც აკადემიური საზოგადოების წინაშე მრავალგზის წარსდგა მაღალპროფესიული და შთამბეჭდავი მოხსენებებით.

გურამ ტყემალაძე მრავალმხრივ დაჯილდოებული და მრავალფეროვანი ნიჭით გამორჩეული პიროვნებაა, რომლის შემოქმედებითი დიაპაზონი სცილდება ერთ სფეროს და სხვადასხვა მიმართულებით თანაბარი სიღრმით იშლება. განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს მისი შრომები ენათმეცნიერებასა და რელიგიურ-ქრისტიანულ პუბლიცისტიკაში, სადაც იგი აზრის სიზუსტეს სულიერ სიღრმესთან ჰარმონიულად აერთიანებს.

ამასთანავე, მისი შემოქმედება პოეზიის სივრცეშიც სრულად იშლება — იგი პოეტური კრებულების ავტორია, ხოლო მისი სიტყვა მუსიკაშიც ცოცხლობს, როგორც საესტრადო სიმღერების ტექსტების ავტორისა.

აკადემიკოსი გურამ ტყემალაძე თავისი მრავალწლიანი ნაყოფიერი სამეცნიერო და საზოგადოებრივი მოღვაწეობისთვის არაერთი მაღალი ჯილდოსა და აღიარების მფლობელია. იგი დაჯილდოებულია „ღირსების ორდენით (2002 წ.); აგრარულ დარგში წლის საუკეთესი მეცნიერის დიპლომით (2015წ.) ; ოქროს მედლით საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის წინაშე გაწეული განსაკუთრებული დამსახურებისათვის (2023წ.); პროფესორ ვ. შამათავას სახელობის პრემიით სახელმძღვანელოსათვის „ბიოქიმიის საფუძვლები“ (2025წ).

ჰყავს ორი შვილი, ოთხი შვილიშვილი და სამი შვილთაშვილი.

საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის და ქვეყნის აგრარიკოს-მეცნიერთა სახელით გულითადად ვულოცავთ აკადემიკოს გურამ ტყემალაძეს ამ ღირსშესანიშნავ თარიღებს დაბადებიდან 85-ე და სამეცნიერო, პედაგოგიური და საზოგადოებრივი მოღვაწეობიდან მე-60 წლისთავს. ვუსურვებთ ჯანმრთელობას, დიდხანს სიცოცხლეს, ნაყოფიერ შემოქმედებით, სამეცნიერო, პედაგოგიურ და საზოგადოებრივ საქმიანობას ჩვენი ქვეყნის საკეთილდღეოდ.

        მიმდინარე წლის 17 აპრილს საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიას საქმიანი ვიზიტით სტუმრობდა აჭარის სოფლის მეურნეობის მინისტრი დენის სალუქვაძე. შეხვედრის დაწყებამდე იგი გაეცნო აკადემიის ინფრასტრუქტურას: საგამოფენო სივრცეს, მცენარეთა გენეტიკური რესურსების საცავს, აკადემიის საინფორმაციო ცენტრს და სხვა.

   სხდომა წარიმართა შემდეგი დღის წესრიგით: 

• შეხვედრის გახსნა სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გივი ჯაფარიძე.
• მისასალმებელი სიტყვა - აჭარის სოფლის მეურნეობის მინისტრი,  დენის სალუქვაძე.

• მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გივი ჯაფარიძე -

სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის მიმდინარე საქმიანობისა და მიღწევების მიმოხილვა; მომავალი სტრატეგიული გეგმები.

•   სოფლის მეურნეობის მინისტრი, დენის სალუქვაძე - სამინისტროსა და აკადემიას შორის თანამშრომლობის გაღრმავება; ერთობლივი პროგრამები და პროექტები; აგრარული სექტორის ინოვაციური განვითარება
• დისკუსია.

     საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიიდან შეხვედრაში მონაწილეობდნენ: აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გურამ ალექსიძე; აკადემიის მთავარი აკადემიკოს-მდივანი, აკადემიკოსი ალექსანდრე დიდებულიძე, აკადემიის პრეზიდენტის მოადგილე, აკადემიკოსი ანატოლი გიორგაძე, აკადემიის პრეზიდიუმის მრჩეველი აკადემიკოსი ნოდარ ჭითანავა, აგროინჟინერიის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი, აკადემიკოსი რევაზ მახარობლიძე, გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი, აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე, აკადემიის აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სამეცნიერო-საკოორდინაციო ცენტრის დირექტორი, აკადემიკოსი ზაურ ფუტკარაძე, აკადემიკოსი ჯემალ კაციტაძე, აკადემიკოსი ჯემალ გუგუშვილი.

     აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტროდან შეხვედრაში მონაწილეობდნენ: მინისტრის მოადგილე ირმა აფხაზავა, აგრარული განვითარების დეპარტამენტის უფროსი ლევან ბოლქვაძე.    

შეხვედრის ბოლოს ხელი მოეწერა ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმს საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიასა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს შორის.

საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსის, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის თინათინ სადუნიშვილის წიგნის

„გიორგი კვესიტაძის ბიოორგანული ტექნოლოგიები’’   პრეზენტაცია

  2026 წლის 16 აპრილს გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტში გაიმართა საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსის, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის თინათინ სადუნიშვილის წიგნის „გიორგი კვესიტაძის ბიოორგანული ტექნოლოგიები“ პრეზენტაცია.

  წიგნის პრეზენტაციას ესწრებოდნენ: საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები: ვლადიმერ პაპავა, თამაზ შილაკაძე, გურამ ჯაფარიძე, თინათინ სადუნიშვილი; გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტის რექტორი, პედაგოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი მამუკა თავხელიძე; საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს - მდივანი, აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე. პრეზენტაციას ასევე ესწრებოდნენ აკადემიური წრის წარმომადგენლები და სხვა დაინტერესებული პირები.

სხდომა მისასალმებელი სიტყვით გახსნა გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტის რექტორმა, პედაგოგიურ მეცნიერებათა დოქტორმა, პროფესორმა მამუკა თავხელიძემ. შემდეგ, მან სიტყვა გადაცა აკადემიკოს თინათინ სადუნიშვილს, რომელმაც ვრცლად მიმოიხილა აკადემიკოს გიორგი კვესიტაძის მიერ შესწავლილი და დამუშავებული ბიოტექნოლოგიები, მათი არსი და მნიშვნელობა.

აუდიტორიის წინაშე ვრცელი მოხსენებით წარსდგა აკადემიკოსი გიორგი კვესიტაძეც, რომელმაც თავის პრეზენტაციაში ისაუბრა ძირითად მიგნებებსა და გამოწვევებზე. კერძოდ, მან აღნიშნა, რომ წარმოდგენილი ბიოტექნოლოგიები ეფუძნება საქართველოს ბიოლოგიური მრავალფეროვნებიდან ფიზიოლოგიური და ბიოქიმიური მახასიათებლების ანალიზის საფუძველზე შერჩეულ მცენარეებს, საპროფიტულ მიკროორგანიზმებს, არატოქსიკურ მიცელიურ სოკოებს და მათ ფერმენტებს; რაც შეეხება ბიოტექნოლოგიების შემუშავების მიზანს, ესაა სამოქმედო ბიოლოგიური ინსტრუმენტების შერჩევა და დახასიათება, განახლებადი ბიომასის ტრანსფორმაცია არატოქსიკურ, მაღალკალორიულ დამატებითი ღირებულების პროდუქტებად, ნიადაგის დეკონტამინაცია და სხვ.

პრეზენტაციის დასრულების შემდეგ, გაიმართა აქტიური დისკუსია კითხვა - პასუხის რეჟიმში.

სხდომა შეაჯამა და დამსწრე საზოგადოებას მობრძანებისათვის მადლობა გადაუხადა გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტის რექტორმა, პროფესორმა მამუკა თავხელიძემ.

აგრარული ინოვაციების კომისიის სხდომა

  მიმდინარე წლის 15 აპრილს შედგა აკადემიის პრეზიდიუმთან არსებული აგრარული ინოვაციების კომისიის სხდომა, რომელზეც მოხსენებით თემაზე: ,,რძის მწარმოებელი ფერმის  მართვის ქართული სისტემა“ გამოვიდა საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სსიპ სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის მეცხოველეობისა და საკვებწარმოების დეპარტამენტის სანაშენე მუშაობის ჯგუფის ხელმძღვანელი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი გიული გოგოლი.

           მომხსენებელმა აღნიშნა, რომ ეკონომიკური საქმიანობის ნებისმიერ სფეროში, მათ შორის მეცხოველეობაში, წარმოების მართვის ეფექტიანი სისტემა არის დარგის მდგრადი განვითარების საფუძველი. ფერმის მართვის შემთხვევაში სისტემის ამოცანაა ინდივიდუალურად, ნახირში არსებული ყველა ცხოველის პროდუქტიულობის, აღწარმოების უნარის, საკვებით უზრუნველყოფის და სხვა ზოოტექნიკური მონაცემების აღრიცხვა, აგრეთვე ინფორმაციის ანალიზი ცხოველთა ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე, გაწეულ ხარჯებსა თუ მიღებულ შემოსავლებზე და მათ საფუძველზე წარმოების ეფექტიანად მართვის უზრუნველყოფა.

პროფესორმა გ. გოგოლმა ხაზი გაუსვა იმ ფაქტსაც, რომ დღევანდელი მდგომარეობით, ქვეყანაში მერძეული მიმართულების ფერმერული მეურნეობების მართვა, მიუხედავად მწარმოებელთა მხრიდან სერიოზული ძალისხმევისა, ნაკლებად ეფექტიანია. ამის გათვალისწინებით, გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის (FAO) საქართველოს ოფისისა და საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სსიპ სამეცნიერო-კვლევით ცენტრის თანამშრომლობით მიმდინარეობს მუშაობა სარძეო მეძროხეობის ფერმის მართვის ელექტრონული სისტემის პროგრამის შექმნაზე, რომელიც ეფუძნება ამ მიმართულებით მსოფლიო გამოცდილებას და 2015-2024 წლებში სამეცნიერო-კვლევით ცენტრში გაწეულ სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობის შედეგებს.  

მოხსენების მსვლელობისას ბატონმა გიულიმ დამსწრე საზოგადოებას აუწყა, რომ პროექტზე მუშაობისას გათვალისწინებული იქნა საქართველოს სარძეო მეძროხეობაში არსებული მდგომარეობა, როგორიცაა: ფერმების სიდიდე, მათი ტექნიკური შეიარაღება და შესაძლებლობები, აღრიცხვიანობაში არსებული მდგომარეობა, ცხოველთა ჯიშობრივი შემადგენლობა, ასევე ფერმერთა გამოცდილება, კვალიფიკაცია და უნარები. ამდენად, პროგრამა რძის მწარმოებელი ფერმის მართვასთან დაკავშირებით მორგებული იქნა ქვეყანის სარძეო მეძროხეობაში არსებულ მდგომარეობაზე. იმავდროულად, იგი ადაპტირებული იქნა განვითარებულ ქვეყნებში დანერგილ სისტემებთან და შესაბამისობაში იყო მოყვანილი ცხოველთა იდენტიფიკაციის, რეგისტრაციისა და შეფასების დამოუკიდებელი სახელმძღვანელო პრინციპების, სტანდარტებისა და სერტიფიცირების გლობალური პროვაიდერის (ICAR) მიერ შემუშავებულ სტანდარტთან.

პროფესორმა გ. გოგოლმა ყურადღება გაამახვილა იმაზეც, რომ შემოთავაზებული სისტემის ეფექტურობას განსაზღვრავს ისიც, რომ პროგრამით სარგებლობა არ მოითხოვს კომპიუტერულ საშუალებებთან მუშაობის რამდენადმე ღრმა ცოდნას, სამართავად საკმაოდ მარტივია, მომხმარებელს თავად შეუძლია მასში დარეგისტრირება, მონაცემების შეტანა და გამოყენება. აღინიშნა, რომ დაგეგმილია მეცხოველეობის ყველა სხვა მიმართულებისთვის ფერმის მართვის სისტემის მსგავსი პროგრამების შემუშავება, რაც, თავის მხრივ, შექმნის ქვეყანაში სანაშენე-სასელექციო საქმიანობის აღდგენის წინაპირობას და ცხოველთა ჯიშობრივი გაუმჯობესებით უზრუნველყოფს დარგის მდგრად განვითარებას.

        მოხსენების შემდეგ გაიმართა დისკუსია, მომხსენებელს შეკითხვები დაუსვეს და აზრი გამოთქვეს:  აკადემიკოსებმა: გ. ალექსიძე, ნ. ჭითანავამ, ა. დიდებულიძემ, დოქტორებმა: ც. სამადაშვილმა, ა. მესხიშვილმა, ლ. ელანიძემ.

დასმულ შეკითხვებზე მომხსენებელმა ამომწურავი პასუხები გასცა. სხდომის დასასრულს ერთხმად იქნა მიღებული დადგენილების პროექტი.

საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია

გილოცავთ აღდგომის ბრწყინვალე დღესასწაულს !

სატყეო საქმის დიდი ქომაგის,

აკადემიკოს რევაზ ჩაგელიშვილის ხსოვნა

  საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია ღრმა მწუხარებით იუწყება, რომ 88 წლის ასაკში გარდაიცვალა აგრარული დარგის გამოჩენილი მეცნიერი, საქართველოს დამსახურებული მეტყევე და საქართველოს საყოველთაოდ ცნობილი მეტყევეთა სამეცნიერო სკოლის თვალსაჩინო წარმომადგენელი, აკადემიკოს თ. დავითაიას სახელობის პრემიის ლაურეატი, საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი (აკადემიკოსი), სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი რევაზ ჩაგელიშვილი.

ქართველი აგრარიკოს-მეცნიერებისათვის კარგად არის ცნობილი საქართველოს ტყეების დიდი მოამაგის, აკადემიკოს რევაზ ჩაგელიშვილის სამეცნიერო, პედაგოგიური და საზოგადოებრივი საქმიანობის შესახებ.

ბატონმა რევაზ ჩაგელიშვილმა 1961 წელს წარჩინებით დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის სატყეო-სამეურნეო ფაკულტეტი, სატყეო ინჟინრის სპეციალობით. 1962 წელს მუშაობა დაიწყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სატყეო ინსტიტუტში. 1968 წელს მან დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია და მიენიჭა სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი, ხოლო 1985 - წელს სსრ კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის ციმბირის განყოფილების ქ. კრასნოიარსკის ვ. სუკაჩოვის სახელობის ტყისა და მერქნის ინსტიტუტის სპეციალიზებულ სამეცნიერო საბჭოს სხდომაზე დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია და მიენიჭა სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი.

აკადემიკოსი რევაზ ჩაგელიშვილი მდიდარი შრომითი ბიოგრაფიის მქონე პიროვნება გახლდათ. სატყეო ინსტიტუტში შრომითი საქმიანობა მან უფროსი ლაბორანტის პოზიციიდან დაიწყო, ამას მოჰყვა მეცნიერ-მუშაკის, უფროსი მეცნიერ- მუშაკის თანამდებობა. 1976 – 1991 წლებში ხელმძღვანელობდა ტყის სოციალური და ეკოლოგიური ფუნქციების შემსწავლელ ლაბორატორიას, ბრძანდებოდა ყოფილი სსრ კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის ტყის საპრობლემო საბჭოს „ეკოლოგიის“ სექციის თავმჯდომარის მოადგილე. ხანგრძლივი დროის მანძილზე ხელმძღვანელობდა საკავშირო მნიშვნელობის თემებს სამთო მეტყევეობის აქტუალურ საკითხებზე. მთის ტყეების დაცვითი ფუნქციების შესწავლის მიზნით 10 წლის განმავლობაში აწარმოებდა კვლევებს ავსტრიის ქ. ვენის სატყეო ფედერალური ინსტიტუტის მეცნიერებთან ერთად.

1991 წელს ბატონი რევაზი აირჩიეს საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის პროფესორად, სადაც ბუნების დაცვისა და ზოგადი მეტყევეობის კათედრაზე კითხულობდა ლექციებს ეკოლოგიასა და ბუნების დაცვაში.

1994 წელს იგი არჩეული იქნა საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად, ხოლო 1995 წელს - ამავე აკადემიის ნამდვილ წევრად - აკადემიკოსად.

1991 წლის მაისიდან 2004 წლის აპრილამდე აკადემიკოსი რევაზ ჩაგელიშვილი გახლდათ საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრის მოადგილე.

2016 წელს არჩეული იყო საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის წევრად და სატყეო საქმის სამეცნიერო განყოფილების აკადემიკოს-მდივნად, რომელსაც ხელმძღვანელობდა 2023 წლამდე.

აკადემიკოსი რევაზ ჩაგელიშვილი ბრძანდებოდა 164 სამეცნიერო ნაშრომის, მათ შორის 3 მონოგრაფიის, 11 სახელმძღვანელოს და 1 რეკომენდაციის ავტორი. მისი ნაშრომები ძირითადად ეხებოდა მეტყევეობის, ტყეთმცოდნეობის, სატყეო ჰიდროლოგიის, ტყის ეკოლოგიისა და ბუნების დაცვის საკითხებს. მონოგრაფიას „მთის ტყეების ზვავსაწინააღმდეგო დაცვითი ფუნქცია და თოვლის ზვავების წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებები“ 1984 წელს მიენიჭა აკად. თ. დავითაიას სახელობის პრემია.

ბატონი რევაზის ხელმძღვანელობით და უშუალო მონაწილეობით, ფონურ დატენიანებასა და ვერტიკალურ სარტყელიანობასთან დაკავშირებით საქართველოს განსხვავებული ნიადაგურ - კლიმატური პირობების მქონე ცალკეულ რეგიონებში მოეწყო ხანგრძლივი სტაციონარული კვლევის მრავალი ობიექტი. კვლევის შედეგებზე დაყრდნობით რევაზ ჩაგელიშვილის მიერ დადგენილი იქნა აღმოსავლეთ საქართველოს არასაკმაო დატენიანებისა და დასავლეთის ჭარბტენიან პირობებში სხვადასხვა ტყიანობის პროცენტის მქონე წყალშემკრები აუზებიდან მყარი და თხიერი ჩამონადენის რაოდენობრივი და ხარისხობრივი მაჩვენებლები. განისაზღვრა საქართველოს მთის ტყეების ოპტიმალური ტყიანობა სხვადასხვა რეგიონებისათვის.

რ. ჩაგელიშვილის მიერ მცირე წყალშემკრები აუზების დონეზე დამუშავებული ტყის ჰიდროლოგიური, ფიტოცენოლოგიური, გეომორფოლოგიური კვლევის შედეგები საფუძვლად დაედო ეკოლოგიური ფუნქციების შესრულების მხრივ წყალშემკრები აუზების მისეულ კლასიფიკაციას. ცალკეული კლასებისათვის დამუშავებული იქნა ღონისძიებათა კომპლექსი, რომლებიც მთის ტყეების გარემოზე დადებითი ზემოქმედების გაძლიერების თვალსაზრისით, ხელისშემწყობ ფაქტორს წარმოადგენენ.

მან პირველმა შეისწავლა სხვადასხვა სისტემის ჭრების გავლენის შედეგები მთის ტყეების ნიადაგდაცვით და წყალმარეგულირებელ ფუნქციებზე, დაასაბუთა ნიადაგის ფიზიკური და წყალმართვი თვისებების დაქვეითების მახასიათებლები ჭრაგავლილ კორომებში დროის ასპექტში და ამ თვისებების აღდგენის ხანგრძლივობის პარამეტრები ეკოსისტემებში.

აკადემიკოს რ. ჩაგელიშვილის მიერ შემუშავებული იქნა ორიგინალური მეთოდი ზვავსაწინააღმდეგო ტყის მასივების დაცვითი ფუნქციების შესაფასებლად. ამ მიმართებით წარმოებული ხანგრძლივი კომპლექსური კვლევის მასალებზე დაყრდნობით დადგენილი იქნა სისტემის „ტყე - თოვლის ზვავები“ ზღვრული კონკრეტული მნიშვნელობები, რაც საშუალებას იძლევა ოპერატიულად განისაზღვროს ტყის დაცვითი მასივების ზვავსაწინააღმდეგო მდგრადობა და სხვ.

რ. ჩაგელიშვილი გახლდათ არა მარტო ნიჭიერი მკვლევარი, არამედახალგაზრდა თაობის, მომავალი მეცნიერული კადრების საუკეთესო აღმზრდელიც. მისი ხელმძღვანელობით მომზადდა და დაცული იქნა არაერთი საკანდიდატო და სადოქტორო დისერტაცია.

ზემოაღნიშნულის გარდა აკადემიკოსი რ. ჩაგელიშვილი მნიშვნელოვან საზოგადოებრივ საქმიანობასაც ეწეოდა. იყო ვ. გულისაშვილის სახელობის სამთო მეტყევეობის ინსტიტუტის ხარისხის მიმნიჭებელი სპეციალიზებული სამეცნიერო საბჭოს წევრი; საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სოფლის მეურნეობის მეცნიერების განყოფილებასთან არსებული აგრარულ მეცნიერებათა პრობლემების სამეცნიერო საბჭოს წევრი, იმავე აკადემიის სოფლის მეურნეობის მეცნიერების პრობლემათა განყოფილების ეროზიულ, ღვარცოფულ და სხვა ნეგატიურ მოვლენებთან ბრძოლის სამეცნიერო საბჭოს წევრი; ჟურნალ „საქართველოს ბუნების“ რედკოლეგიის წევრი, საზოგადოება „ცოდნის“ ლექტორი და სხვ.

ბატონი რევაზი დაჯილდოებული იყო საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო სიგელით, ბრძანდებოდა ექპერტი სატყეო საქმის დარგში და საქართველოს საპატიო მეტყევე.

იგი გახლდათ შესანიშნავი მეუღლე, მამა და ბაბუა.

აკადემიკოს რევაზ ჩაგელიშვილის სახით ქართულმა აგრარულმა მეცნიერებამ დაკარგა შესანიშნავი მამულიშვილი, მეცნიერი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე, რომლის სახელი სამუდამოდ დარჩება მისი მეგობრების და კოლეგების ხსოვნაში.

შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდის საგრანტო კონკურსების ახალი ხედვის პრეზენტაცია

  მინდინარე წლის 7 აპრილს, სასტუმრო „პარაგრაფში“ გაიმართა პრეზენტაცია, რომელიც განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრმა გივი მიქანაძემ გახსნა. მან დამსწრე საზოგადოებას მისასალმებელი სიტყვით მიმართა და უმაღლესი განათლების სისტემის რეფორმის ფარგლებში მეცნიერების განვითარების მიმართულებით დაგეგმილი ინიციატივები გააცნო. მინისტრმა მეცნიერების სფეროს გაძლიერებისა და კვლევების ხარისხის ზრდის ხელშეწყობას გაუსვა ხაზი და ამ კუთხით შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის როლზე გაამახვილა ყურადღება.

საგრანტო კონკურსების ახალი ხედვის პრეზენტაცია განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრის მოადგილემ ზვიად გაბისონიამ წარადგინა. მინისტრის მოადგილემ განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილა სახელმწიფო საგრანტო კონკურსების სახელმწიფოებრივ მნიშვნელობაზე, მიზნებზე, პრიორიტეტებზე, საკონკურსო პირობებსა და პროექტების შეფასების მექანიზმებზე.

საუბარი შეეხო რუსთაველის ფონდის ორმხრივ და მრავალმხრივ საერთაშორისო პროგრამებს, სამეცნიერო კვლევებში საერთაშორისო თანამშრომლობის გაღრმავებისა და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ურთიერთობის გააქტიურების პერსპექტივებს, სხვა პრიორიტეტულ პროექტებს, მიღწეულ შედეგებსა და ორგანიზაციის სამომავლო გეგმებს.

საგრანტო კონკურსების ახალი ხედვის ფარგლებში 2026 წელს, პირველად გამოცხადდება:

• სახელმწიფო სამეცნიერო გრანტების კონკურსი;
• ვატიკანში არსებული ქართული კულტურული მემკვიდრეობის კვლევისა და პოპულარიზაციის ხელშემწყობი სახელმწიფო სამეცნიერო საგრანტო კონკურსი;
• საზღვარგარეთ არსებული ქართველოლოგიური ცენტრების მხარდაჭერისა და განვითარების სამეცნიერო საგრანტო კონკურსი;
• რეგიონული სახელმწიფო უნივერსიტეტების ხელშეწყობისა და განვითარების მიზნობრივი სამეცნიერო კვლევითი საგრანტო კონკურსი;
• ბაკალავრიატის სტუდენტებისთვის მიზნობრივი საგრანტო კონკურსი.

აღინიშნა, რომ უკვე გამოცხადდა მიმდინარე წლის ქართველოლოგიის კვლევებისთვის სახელმწიფო სამეცნიერო საგრანტო კონკურსი.

დამსწრე საზოგადოებას სიტყვით მიმართა შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გენერალურმა დირექტორმა, თეიმურაზ დოჭვირმა.

ღონისძიებას ესწრებოდნენ საქართველოს პარლამენტის განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდულ საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარე მარიამ ლაშხი და კომიტეტის წევრები. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარე გიორგი ჯინჭარაძე, აღმასრულებელი, საკანონმდებლო, ადგილობრივი ხელისუფლების, უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების, კვლევითი ინსტიტუტების, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიისა და სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის წარმომადგენლები - აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი გურამ ალექსიძე და მთავარი აკადემიკოს-მდივანი ალექსანდრე დიდებულიძე. აკადემიკოსმა გურამ ალექსიძემ თავის გამოსვლაში მოიწონა ფონდის ახალი ხედვა და გამოთქვა სურვილი, რათა კონკურსების მართვაში უფრო აქტიური მონაწილეობა მიიღონ ორივეე აკადემიის წევრებმა.

აგრარული ინოვაციების კომისიის სხდომა

           მიმდინარე წლის 1 აპრილს შედგა აკადემიის პრეზიდიუმთან არსებული აგრარული ინოვაციების კომისიის სხდომა, რომელზეც  მოხსენებით თემაზე:  ,,ვეტერინარია სამცხე-ჯავახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში - მიღწევები და სამომავლო პერსპექტივა” გამოვიდა სამცხე-ჯავახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ინჟინერიის, აგრარულ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანი, სამხრეთ კავკასიის ქვეყნების სავეტერინარო განათლების საერთაშორისო ასოციაციის პრეზიდენტი, ვეტერინარიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი ლევან მაკარაძე.

მომხსენებელმა აღნიშნა,  რომ სამცხე-ჯავახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ვეტერინარიის მიმართულებით სწავლებას არც ისე დიდი ხნის ისტორია აქვს.

2019 წელს განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის საგანმანათლებლო პროგრამების აკრედიტაციის საბჭოს 13 დეკემბრის №241 გადაწყვეტილების საფუძველზე ვეტერინარიის ინტეგრირებულ სამაგისტრო საგანმანათლებლო პროგრამას აკრედიტაცია მიენიჭა. ეს იყო ისტორიული გადაწყვეტილება, რომელმაც შექმნა სამართლებრივი საფუძველი სამცხე-ჯავახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბაზაზე პირველად ჩვენი ქვეყნის ისტორიაში სახელმწიფო უნივერსიტეტში განხორციელებულიყო სწავლება ვეტერინარიის ინტეგრირებულ სამაგისტრო და სადოქტორო საგანმანათლებლო პროგრამაზე. აღნიშნული უნივერსიტეტის აღიარების და მისდამი ნდობის დასტური გახლდათ, ხოლო უნივერსიტეტის მხრიდან - დიდი პასუხისმგებლობა ქვეყნის მნიშვნელოვანი დარგისთვის - კვალიფიციური ვეტერინარი სპეციალისტების მომზადება.

2021 წელს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის ბრძანების საფუძველზე სახელმწიფო უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში ვეტერინარიაზე სწავლება სახელმწიფო დაფინანსების ნუსხაში იყო შეტანილი.

მომხსენებელმა ხაზი გაუსვა, იმას რომ უნივერსიტეტში ჩამოყალიბებულია თანამედროვე ვეტერინარული სიმულატორებით აღჭურვილი, პათოლოგიური ანატომიისა და ჰისტოლოგიის, მიკრობიოლოგია-ვირუსოლოგიის, ფარმაკოლოგიის, კლინიკური უნარ-ჩვევებისა და პრაქტიკული უნარ-ჩვევების ლაბორატორიები, შეიქმნა ანატომიის სადემონსტრაციო სივრცე, გაიხსნა ქირურგიისა და გინეკოლოგიის საოპერაციო ბლოკი და პროზექტურა. დღითიდღე უმჯობესდება უნივერსიტეტის მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა და ლაბორატორიების თანამედროვე დანადგარებითა და სადემონსტრაციო მასალით აღჭურვა, დაინერგა სწავლება-შეფასების თანამედროვე ინოვაციური მეთოდები, რამაც უნივერსიტეტში ვეტერინარიის სადოქტორო პროგრამის განხორციელების მყარი საფუძველი შექმნა. პროგრამამ წარმატებით გაიარა აკრედიტაცია (MES 1 22 0001425389, 04.11.2022), რაც იმის მტკიცებულებაა, რომ უნივერსიტეტში ვეტერინარიის მიმართულებით სწავლებას მყარი საფუძველი გააჩნია.

ბატონმა ლევანმა დამსწრე საზოგადოებას ასევე გააცნო სამომავალო გეგმები და პერსპექტივები, ის რომ ვეტერინარიის მიმართულებით სწავლების პროცესი მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდება და კვალიფიციური კადრების მომზადება მაქსიმალურად დაუახლოვდება მისთვის წაყენებულ მოთხოვნებს. გარდა ამისა დასრულდება ვეტერინარული კლინიკის, სტუდენტთა ახალი საერთო საცხოვრებლის მშენებლობა, რაც  მნიშვნელოვანი სტიმული გახდება აბიტურიენტთა მოზიდვის და სრულფასოვანი სწავლების განხორციელებისათვის.

     მოხსენების მსვლელობისას ყურადღება გამახვილდა იმაზეც, რომ უნივერსიტეტის პროფესორები აქტიურად არიან ჩართულნი საერთაშორისო და ეროვნულ საგრანტო პროექტებში, უცხოეთის სამეცნიერო გამოცემების სამეცნიერო საბჭოსა და კომიტეტების შემადგენლობაში. მათი აქტიური მონაწილეობით გამოიცა მაღალ პოლიგრაფიულ დონეზე შედგენილი სახელმძღვანელოები, სამეცნიერო ნაშრომები და სხვა.

          მოხსენების შემდეგ გაიმართა დისკუსია, შეკითხვები დასვეს და აზრი გამოთქვეს: აკადემიკოსებმა: გ. ალექსიძემ, თ. ყურაშვილმა, ჯ. გუგუშვილმა, პროფესორებმა: ო. ქარჩავამ, ა. მესხიშვილმა, ნ. მილაშვილმა, ლ. ელანიძემ, დოქტორებმა: ე. კაციტაძემ, გ. ცოფურაშვილმა, ვ. მირუაშვილმა, ც. ნაცვლიშვილმა.

სხდომას ესწრებოდნენ საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსები, კომისიის წევრები, დარგის სპეციალისტები და მეწარმეები.

სხდომამ მიიღო შესაბამისი დადგენილება.

საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის საერთო კრება

         2026 წლის 27 მარტს ჩატარდა საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის საერთო კრება, რომელსაც თავმჯდომარეობდა აკადემიის პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გივი ჯაფარიძე. მოსმენილი იქნა შემდეგი დღის საკითხები: 1. საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის მიერ 2025 წელს გაწეული სამეცნიერო საქმიანობისა და 2026 წლის ამოცანების შესახებ. მომხსენებლები: აკადემიის პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გივი ჯაფარიძე; აკადემიის აკადემიური დეპარტამენტის უფროსი, აკადემიკოსი მარინე ბარვენაშვილი. 2. აკადემიის მეცნიერებათა განყოფილებების მიერ 2025 წელს გაწეული სამეცნიერო საქმიანობისა და 2026 წლის ამოცანების შესახებ. მომხსენებლები: აკადემიის მეცნიერებათა განყოფილებების აკადემიკოს-მდივანები: აკადემიკოსი გოგოლა მარგველაშვილი; აკადემიკოსი თენგიზ ყურაშვილი; აკადემიკოსი რევაზ მახარობლიძე; აკადემიკოსი ზურაბ ცქიტიშვილი; აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე; აკადემიკოსი რევაზ ასათიანი. 

3. ინფორმაცია საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის 2025 წლის ბიუჯეტის შესრულებისა და 2026 წლის ბიუჯეტის პარამეტრების შესახებ. მომხსენებლები: საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტის მოადგილე, აკადემიკოსი ანატოლი გიორგაძე, აკადემიის მთავარი ბუღალტერი ეთერი ყურაშვილი. 4. მიმდინარე საკითხები.1. აკადემიის პრეზიდიუმის შემადგენლობაში ცვლილებების შესახებ. მომხსენებელი: აკადემიის პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გივი ჯაფარიძე;

            აკადემიის საერთო კრების მიერ მოწონებული იქნა და დადებითად შეფასდა აკადემიის აკადემიური დეპარტამენტის უფროსის, აკადემიკოს მარინე ბარვენაშვილის მიერ წარმოდგენილი ანგარიში „საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის მიერ 2025 წელს გაწეული სამეცნიერო საქმიანობა; ასევე დადებითად შეფასდა აკადემიის მეცნიერებათა განყოფილებების მიერ მიერ 2025 წელს გაწეული სამეცნიერო საქმიანობა.

  საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის ანგარიში ინფორმაციისათვის გაეგზავნა საქართველოს პარლამენტის განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდულ საქმეთა კომიტეტს, სოფლის მეურნეობის კომიტეტს, განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს, საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს და საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნულ აკადემიას.

                   21 მარტი - ტყის საერთაშორისო დღე

  მიმდინარე წლის 23 მარტს საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის სხდომათა დარბაზში აკადემიის გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების ორგანიზებით გაიმართა ტყის საერთაშორისო დღისადმი მიძღვნილი თემატური სხდომა.

საზეიმო სხდომას ესწრებოდნენ: გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს - მდივანი, აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე, აკადემიის წევრ - კორესპონდენტი, ვ. გულისაშვილის სატყეო ინსტიტუტის დირექტორის მ/შ, სატყეო საქმის დოქტორი, გიორგი ქავთარაძე, განყოფილების სტიპენდიატი: სოფლის მეურნეობის დოქტორი ზვიად ტიგინაშვილი, აკადემიის საინფრმაციო ცენტრის ხელმძღვანელი ქეთევან ჭიპაშვილი,   მოწვეული სტუმრები: აგრარული უნივერსიტეტის პროფესორი, სოფლის მეურნეობის დოქტორი მედეა ბურჯანაძე, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სტუდენტები.

სხდომა გახსნა საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის სამეცნიერო განყოფილების აკადემიკოს - მდივანმა, აკადემიკოსმა ლაშა დოლიძემ, რომელმაც აღნიშნა, რომ ტყის საერთაშორისო დღე გაეროს გენერალური ასამბლეის 23 - ე კონგრესზე დაარსდა. აღსანიშნავია, რომ გაეროს ყველა წევრი ქვეყანა და მათ შორის საქართველოც ამ დღეს ატარებს სხვადასხვა ღონისძიებას, რომლის მიზანი არის ტყის ეკოსისტემების მრავალფეროვნების შენარჩუნება. შემდეგ წარმოადგინა პრეზენტაცია თემაზე: „ტყის ეკოსისტემებში სხვადასხვა ჯგუფების და ინტენსივობის ტყის ხანძრების კერების წარმოქმნა - გავრცელების პროცესებთან ბრძოლა ჰაერიდან, ხანძარსაწინააღმდეგო დანიშნულების საავიაციო   საშუალებების გამოყენებით“.

აკადემიკოსმა ლაშა დოლიძემ, აღნიშნა, რომ ხანძარსაწინააღმდეგო უსაფრთხოების და ადრეული გაფრთხილების დისტანციურ - ოპერატიული მონიტორინგის ერთ - ერთ ეფექტურ საშუალებას წარმოადგენს ხანძარსაწინააღმდეგო დანიშნულების საავიაციო საშუალებებით (თვითმფრინავები, ვერტმფრენები, ჰიდროპლანები.) პატრულირება, რომელიც ითვალისწინებს სხვადასხვა ჯგუფების და ინტენსივობის ტყის ხანძრების კერების წარმოქმნა - გავრცელების პროცესების ადრეული მონიტორინგის და საგანგებო სიტუაციათა მართვის შტაბში მყოფი პასუხისმგებელი მორიგე - ოპერატორისათვის ინფორმაციის მყისიერად მიწოდებას. ამ მიმართებით, მეტად ეფექტურ, ხანძარსაწინააღმდეგო დანიშნულების საავიაციო საშუალებებს წარმოადგენენ: „A N – 2“, „BOMBARDIER CL - 215“ - ის ტიპის თვითმფრინავები, ხანძარსაწინააღმდეგო დანიშნულების მსუბუქი („M I – 1“, „M I -2“, „K – 26“) და მაღალი („M I – 8“, „M I -2“, „K -32“) ტვირთამწეობის ვერტმფრენები, „SESNA - 1 Fr“ ტიპის პლანერ - თვითმფრინავი, „EARKRAFFT“ - ის ტიპის ჰიდროპლანი და სხვ.

     ხანძარსაწინააღმდეგო დანიშნულების სპეციალური საავიაციო საშუალებების (თვითმფრინავი, ვერტმფრენი, ჰიდროპლანი) აქტიურად გამოიყენება სხვადასხვა ინტენსივობის (ძირითადად საშუალო და ძლიერი) დაბლითი, მაღლითი და კომბინირებული ჯგუფების ტყის ხანძრების კერების წარმოქმნა - გავრცელების პროცესებთან საბრძოლველად, კერძოდ ისეთ ტყის ეკოსისტემებში, სადაც რთული ბუნებრივ-ოროგრაფიული პირობების ან ტყის ხანძრებისას არსებული ექსტრემალურად მაღალი (+400⁰C; +700⁰C ) ჰაერის ტემპერატურული რეჟიმების გამო შეუძლებელია მეხანძრე - მაშველთა აქტიური მოქმედება.

     კანადური წარმოების „Airkraftt - 1 F“ ზემაღალი ტვირთამწეობის, ხანძარსაწინააღმდეგო დანიშნულების თვითმფრინავებს გააჩნია 4500 ლიტრის მოცულობის ავზი და 200 - 220 კმ/სთ სიჩქარით ფრენისას, ტყის საბურველის ზედა სივრციდან, კერძოდ 40 - 50 მეტრი სიმაღლიდან ახორციელებს ცეცხლმქრობი, ქიმიური ხსნარის დასხურებას ხანძრების კერებზე, რის შედეგადაც წარმოიქმნება 60 - 70 მეტრი სიგანის და 220 - 250 მეტრი სიგრძის ე. წ. „წყლის კედელი“, რომელიც ეფექტურად ზემოქმედებს ხანძრების კერებზე და იწვევს მათ ლოკალიზება - ლიკვიდაციას.

მოხსენების ირგვლივ გაიმართა მეტად საინტერესო დისკუსია კითხვა - პასუხის რეჟიმში.

     სხდომა შეაჯამა საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიის, გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის სამეცნიერო განყოფილების აკადემიკოს - მდივანმა, აკადემიკოსმა ლაშა დოლიძემ, რომელმაც მადლობა გადაუხადა დამსწრე საზოგადოებას მობრძანებისათვის და აღნიშნა, რომ მსგავსი შეხვედრები ხელს შეუწყობს მომავალში საქართველოს ტყეებთან დაკავშირებულ აქტუალური საკითხების განხილვა-გადაწყვეტას.

საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის

ს ა მ ძ ი მ რ ი ს      წ ე რ ი ლ ი

  საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია ღრმა მწუხარებას გამოთქვამს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსის, ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტის, უწმიდესის  და  უნეტარესის   ილია II-ის  გარდაცვალების გამო.

ჩვენი აკადემიისათვის განსაკუთრებული პატივი და სიამაყე იყო ის ფაქტი, რომ მისი უწმიდესობა ბრძანდებოდა საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო აკადემიკოსი. ფასდაუდებელია მისი ღვაწლი ქართული სოფლის, მიწისა და ტრადიციული დარგების აღორძინების საქმეში. პატრიარქის მუდმივი ზრუნვა ქვეყნის სულიერ და მატერიალურ კეთილდღეობაზე ჩვენთვის ყოველთვის დარჩება უდიდესი პასუხისმგებლობისა და სამშობლოს სიყვარულის მაგალითად.
   

   პატრიარქის სახით საქართველომ დაკარგა დიდი სულიერი მამა და მწყემსმთავარი, ხოლო სამეცნიერო საზოგადოებამ — უზადო ინტელექტისა და სიბრძნის მქონე დიდი თანამდგომი, რომლის ლოცვა-კურთხევა მუდამ აძლიერებდა ჩვენს სფეროს.

საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია და აგრარიკოს-მეცნიერები თანაგრძნობას უცხადებენ საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმიდა სინოდს, სამღვდელოებასა და სრულიად საქართველოს.

პროფესორი თამაზ ბაციკაძე სტუ-ს ოქროს მედლით დაჯილდოვდა

                     საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორმა, აკადემიკოსმა დავით გურგენიძემ, აკადემიური საბჭოს გადაწყვეტილებით, უნივერსიტეტის წინაშე გაწეული განსაკუთრებული დამსახურებისთვის, მეცნიერების განვითარებასა და ახალი თაობების აღზრდაში შეტანილი სოლიდური წვლილისთვის პროფესორ თამაზ ბაციკაძეს სტუ-ის ოქროს მედალი და ჯილდოს დამატასტურებელი სიგელი გადასცა.

როგორც დავით გურგენიძემ აკადემიურ საბჭოზე განაცხადა, პროფესორ თამაზ ბაციკაძეს ათეულობით წელია განსაკუთრებული წვლილი შეაქვს როგორც საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის წარმატებულ საქმიანობაში, ასევე მაღალი სტანდარტის შესაბამისად ახალი თაობის სწავლების პროცესში, რის საფუძველზეც აკადემიურმა საბჭომ მისი დაჯილდოების გადაწყვეტილება მიიღო.

     2022 წლის 19 მაისს დაწესებული ჯილდო - სტუ-ის „ოქროს მედალი” - რექტორის წარდგინების საფუძველზე და აკადემიური საბჭოს გადაწყვეტილებით, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის წინაშე გაწეული განსაკუთრებული ღვაწლისთვის გაიცემა. აღნიშნული ჯილდო, დაარსებიდან დღემდე, 80-ზე მეტ მეცნიერ-მკვლევარს გადაეცა, მათ შორის არიან როგორც საქართველოს, ასევე უცხო ქვეყნის მოქალაქეები.

„საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის „ოქროს მედალი“ განსაკუთრებული მნიშვნელობის ჯილდოა, რომელიც მრავალწლიანი ნაყოფიერი საქმიანობის, პროფესიული თავდადებისა და უნივერსიტეტის წინაშე გაწეული მნიშვნელოვანი ღვაწლისთვის გაიცემა. ეს უნივერსიტეტის მხრიდან მადლიერებისა და პატივისცემის გამოხატულებაა იმ ადამიანების მიმართ, რომლებიც დიდი ერთგულებით ემსახურებიან არა მხოლოდ მეცნიერების განვითარებას, არამედ მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ ახალგაზრდობის განათლებასა და პროფესიულ ჩამოყალიბებაში.

     საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია გულითადად ულოცავს ღვაწლმოსილ მეცნიერს ამ უმაღლეს ჯილდოს, უსურვებს ჯანმრთელობას, მხნეობას და მრავალ ახალ წარმატებებს ჩვენი ქვეყნის აღმშენებლობის საქმეში.

სახელი, რომელიც ეპოქებს უკავშირდება –

ნოდარ ჭითანავა 90 წლისაა

   ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორს, პროფესორს, საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილ წევრს, აკადემიკოს ნოდარ ჭითანავას მიმდინარე წლის 10 მარტს დაბადებიდან 90 და სამეცნიერო, პედაგოგიური და საზოგადოებრივი მოღვაწეობის 60 წელი შეუსრულდა.

            ნოდარ ჭითანავა დაიბადა 1936 წლის 10 მარტს ზუგდიდის რაიონის სოფელ ჭკადუაშში. 1954 წელს წალენჯიხის საშუალო სკოლის ვერცხლის მედალზე დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო საქართველოს შრომის წითელი დროშის ორდენოსან პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, სპეციალობით სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობა, რომლის დამთავრების შემდეგ მიენიჭა ინჟინერ-მშენებლის კვალიფიკაცია. 1968 წელს წარჩინებით დაამთავრა საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული უმაღლესი პარტიული სკოლა (შემდგომში საზოგადოებრივ მეცნიერებათა აკადემია) ფილოსოფიისა და პოლიტიკური ეკონომიის განხრით. 1970 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია და მიენიჭა ეკონომიკურ მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი. 1993 წელს სადოქტორო დისერტაციის დაცვის შემდეგ თემაზე: „ეკონომიკური, ორგანიზაციული და მმართველობითი ურთიერთობანი საქართველოს აგროსამრეწველო კომპლექსში საბაზრო ეკონომიკაზე გადასვლის პერიოდში“, მიენიჭა ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი. 1994 წელს აირჩიეს საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად, ხოლო 1995 წელს - აკადემიის ნამდვილ წევრად - აკადემიკოსად. 2004 წელს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის პროფესორთა საბჭოს გადაწყვეტილებით აკადემიკოს ნოდარ ჭითანავას მიენიჭა პროფესორის სამეცნიერო-პედაგოგიური წოდება (08.00.09. მაკროეკონომიკა, რეგიონული ეკონომიკა).

            მდიდარია ბატონი ნოდარ ჭითანავას შრომითი ბიოგრაფია. იგი შრომით საქმიანობას იწყებს კოლმეურნედ, სამშენებლო ბრიგადის ბრიგადირად. 1959 წლიდან მუშაობს კომკავშირულ და პარტიულ თანამდებობებზე: კომკავშირის ზუგდიდის რაიკომის ინსტრუქტორი, მეორე მდივანი, პირველი მდივანი; პარტიის ზუგდიდის რაიკომის მდივანი; ზუგდიდის სამრეწველო ზონის პარტკომის მდივნის მოადგილე; პარტიის ცენტრალური კომიტეტის სოფლის მეურნეობის განყოფილების ინსტრუქტორი; პარტიის ცხაკაიას რაიკომის პირველი მდივანი. 1973-1974 წლებში იყო საქართველოს კპ აჭარის საოლქო კომიტეტის მეორე მდივანი; 1974-1979 წლებში - საქართველოს სსრ სოფლის მეურნეობის მინისტრი, 1979-1985 წლებში - საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის პირველი მოადგილე, 1985-1989 წლებში - საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის მდივანი, ხოლო 1989-1990 წლებში - საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე.

საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, 1991-1992წლებში, საქართველოს რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის, კვების მრეწველობისა და სატყეო მეურნეობის მინისტრია; 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი.

ნოდარ ჭითანავას ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).

            აღსანიშნავია ისიც, რომ ბატონი ნოდარი არჩეული იყო საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად, საბჭოთა კავშირის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად. 8 წლის (ორი მოწვევა) იყო ამავე საბჭოს მშენებლობისა და საშენ მასალათა მრეწველობის მუდმივმოქმედი კომისიის თავმჯდომარე.

            ნოდარ ჭითანავა სახელმწიფოებრივ მოღვაწეობასთან ერთად წარმატებით ეწეოდა სამეცნიერო-პედაგოგიურ საქმიანობას. 1993-2004 წლებში მუშაობდა საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკური და რეგიონული პრობლემების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორად, ხოლო 2005 წლიდან ეწევა პედაგოგიურ და სამეცნიერო-კვლევით საქმიანობას.

            ფართო და მრავალფეროვანია ნოდარ ჭითანავას სამეცნიერო მოღვაწეობა. მისი კვლევები ეხება ისეთ ფუნდამენტურ საკითხებს, როგორებიცაა გლობალიზაცია და ეროვნული ეკონომიკის ტრანსფორმაცია, საქართველოს აგროსამრეწველო კომპლექსის განვითარება, რეგიონების სოციალურ-ეკონომიკური განვითარება, მიწის რესურსების რაციონალურად და ეფექტურად გამოყენება, საქართველოს ინტელექტუალური პოტენციალის გამოყენების თავისებურებები და სხვა.

            ნოდარ ჭითანავამ შეიმუშავა საბაზრო ურთიერთობებზე გადასვლის პერიოდში აგროსამრეწველო კომპლექსის ორგანიზაციულ-ეკონომიკური და მმართველობითი ურთიერთობების ფორმირებისა და სრულყოფის კონცეფცია. ეს და სხვა პრობლემები განხილულია მონოგრაფიებში:

- „საქართველოს სოფლის მეურნეობა: ტრანსფორმაცია, პრობლემები, პერსპექტივები“;

- „გარდამავალი პერიოდის სოციალურ-ეკონომიკური პრობლემები“;

- „სოციალური ეკონომიკა“ (თანაავტორობით);

- „საქართველოს ეკონომიკის მეტამორფოზები და პერსპექტივები“;

- „საქართველოს ეკონომიკის გამოწვევები და სტრატეგია“;

- „გლობალური გამოწვევები ერთპოლუსიან მსოფლიოში“ და სხვ.

            ნოდარ ჭითანავამ საკუთარ თავზე გამოსცადა ორი ეპოქის: საბჭოთა იმპერიისა და დამოუკიდებელი საქართველოს ინტერესების შეჯახების „ხილული“ და „უხილავი“ პროცესების ზემოქმედების ძალა. ორივე ეპოქაში ერთნაირი პასუხისმგებლობით, სიყვარულით და ერთგულებით ემსახურა სამშობლოს. იგი ფაქტობრივად არის „ხიდი“ წარსულსა და მომავალს შორის. შემთხვევით კი არ ეძახიან კოლეგები სახელმწიფოებრივი აზროვნების „უკანასკნელ მოჰიკანს“, „ცოცხალ არქივს“. იგი არის კარგი მაგალითი თუ როგორ შეიძლება ადამიანმა შეინარჩუნოს აკადემიური პატიოსნება და სახელმწიფოებრივი ხედვა მიუხედავად იმისა, თუ როგორია პოლიტიკური ძალების კონფიგურაცია ქვეყანაში.

            მისი მოღვაწეობის გამოკვეთილი სტილია: „ეკონომიკური პატრიოტიზმი“, რომელსაც იგი თვლის, როგორც სახელმწიფოებრივ აზროვნებას ეკონომიკაში, სადაც ბაზარი კი არ მართავს ქვეყანას, არამედ სახელმწიფო იყენებს საბაზრო ეკონომიკას მთელი საზოგადოების კეთილდღეობისათვის. მისთვის აგრარული კომპლექსი „ეკონომიკური პატრიოტიზმის“ - „გულია“ და ქვეყნის სუვერენიტეტის საფუძველი. რომ ეკონომიკა არ არის მხოლოდ ბაზრის მექანიზმების ერთობლიობა - იგი სოციალურ-სივრცითი სისტემაა, თავისი გენეტიკური კოდით.

            ნოდარ ჭითანავას სახელმწიფოებრივი და სამეცნიერო მოღვაწეობა ხასიათდება ეკონომიკური თეორიისა და პრაქტიკული გამოცდილების ერთიანობით, ეროვნული ინტერესების ორიენტაციის და ეკონომიკური განვითარების სისტემური ხედვით.

            ნოდარ ჭითანავას სახელმწიფოებრივი მოღვაწეობა უხდებოდა საქართველოს უახლესი ისტორიის გარდამტეხ პერიოდში, როცა ქვეყანა საბჭოთა იმპერიიდან გამოსვლისა და დამოუკიდებლობის გზას ადგა.

            განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა 1989-1990 წლებში ნოდარ ჭითანავას ინიციატივით საქართველოს მინისტრთა საბჭოს იმ საკვანძო დადგენილებებს, რომლებიც დემოგრაფიული მდგომარეობის გაჯანსაღებას ითვალისწინებდა. იმ დროს მეცნიერებათა აკადემიის სისტემაში შეიქმნა დემოგრაფიის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი. მომავლისათვის განმსაზღვრელი მნიშვნელობა ჰქონდა მრავალშვილიანი ოჯახების მატერიალური და მორალური მხარდაჭერის სხვადასხვა ფორმის გამოყენების შესახებ მიღებულ გადაწყვეტილებებს.

განუზომელია ბატონი ნოდარ ჭითანავას როლი 1990 წლის 12 აპრილის საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს მიერ №183-ე დადგენილების - „რელიგიის საქმეთა საკითების“ შესახებ მიღებასთან დაკავშირებით. აღნიშნული დადგენილება, რომელსაც თავად ბატონი ნოდარი აწერდა ხელს არ იყო უბრალოდ „კიდევ ერთი საბჭოთა დოკუმენტი“ — ეს იყო გაბედული პოლიტიკური ნაბიჯი, რომელმაც იურიდიულად დააკანონა ის, რაც ფაქტობრივად უკვე ხდებოდა ეროვნული მოძრაობის ფონზე, და საფუძველი ჩაუყარა ეკლესიისა და სახელმწიფოს თანამედროვე ურთიერთობებს. ეს იყო გარდამავალი პერიოდის ყველაზე მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება რელიგიის სფეროში.

ეს დადგენილება იყო ფუნდამენტი, რაზეც 90-იან წლებში ქართული ეკლესიის სიმტკიცე დაშენდა და ამით ეკლესიას შეექმნა ეროვნული კონსოლიდაციისათვის საჭირო რესურსი, რაც დამოუკიდებლობის მოპოვების გზაზე გადამწყვეტი ფაქტორი გახდა.

ნოდარ ჭითანავა იყო ერთ-ერთი პირველი, ვინც მიზანმიმართულად დაიწყო მუშაობა საქართველოს ეკონომიკური დამოუკიდებლობის პრობლემებზე. მისი ხელმძღვანელობით შექმნილმა სპეციალისტთა ჯგუფმა 1990 წელს მოამზადა ეკონომიკური დამოუკიდებლობის კონცეფცია, რომელიც დაამტკიცა საქართველოს უმაღლესმა საბჭომ.

საგანგებოდ უნდა აღინიშნოს 1990 წელს მარტში საქართველოს უმაღლესი საბჭოს (საბჭოთა ორგანო) მიერ „საქართველოს ოკუპირებულ და ანექსირებულ ქვეყნად აღიარების შესახებ“ - გადაწყვეტილების მიღებაში მაშინდელი პოლიტიკური ხელმძღვანელობის როლი (ნოდარ ჭითანავა მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე იყო).

საბჭომ გადადგა უპრეცენდენტო ნაბიჯი. 1921 წლის 25 თებერვალს საქართველოში წითელი არმიის შემოსვლას მისცა აგრესიის კვალიფიკაცია, საქართველო აღიარა ოკუპირებულ და ანექსირებულ ქვეყნად და გააუქმა ყველა ძირითადი საკანონმდებლო აქტი, რომელიც 1921 წლის შემდეგ იყო მიღებული.

საქართველოს ეკონომიკური სუვერენიტეტის მოპოვებისათვის ბრძოლაში ერთ-ერთ პირველ ნაბიჯად ითვლება 1990 წელს საქართველოს მინისტრთა საბჭოს ისტორიული დადგენილება საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის დაფუძნებისა და მისი სტრუქტურის განსაზღვრის შესახებ. ამ გადაწყვეტილებით საქართველომ თავისთავზე აიღო ქვეყნის აგრარულ-სამრეწველო კომპლექსის მეცნიერული მართვის ფუნქცია.

დღესაც აკადემიასთან არის დაკავშირებული ნოდარ ჭითანავას მოღვაწეობა. იგი არის პრეზიდიუმის წევრი-მრჩეველი და სამეცნიერო მიმართულებების კოორდინატორი. ენერგიულად და მიზანმიმართულად მონაწილეობს ქვეყნის აგრარული სექტორის განვითარების მეცნიერული საფუძვლების განსაზღვრაში, აკადემიის წარმმართველი როლის გაძლიერებაში. იძლევა შრომის, მაღალი პასუხისმგებლობის, კვლევაში სიახლეების გამოყენების, ქვეყნის ეკონომიკის განვითარების მასშტაბური ხედვის, ჯერ კიდევ გამოუყენებელი რესურსული პოტენციალის კომპლექსურად და დაჩქარებით ამოქმედების შესაძლებლობების ძიების მისაბაძ მაგალითს.

ნოდარ ჭითანავა პიროვნება-სახელმწიფო მოღვაწე-მეცნიერი კარგი მაგალითია იმისა, თუ როგორი ერთგულებით უნდა ემსახურებოდეს თანამედროვე მამულიშვილი მშობლიურ მიწა-წყალს, აცნობიერებდეს პასუხისმგებლობას, რომ სამშობლოს იდენტობისა და თვითმყოფადობის შენარჩუნება-განმტკიცება ყველა დროის ქართველის სისხლ-ხორცეული მოვალეობაა.

          საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია გულითადად ულოცავს აკადემიკოს ნოდარ ჭითანავას ამ ღირსშესანიშნავ თარიღებს -დაბადებიდან 90 და სამეცნიერო, პედაგოგიური და საზოგადოებრივი მოღვაწეობის 60 წელს, უსურვებს ჯანმრთელობას, ხანგრძლივ სიცოცხლეს, ნაყოფიერ შემოქმედებით საქმიანობას ჩვენი ქვეყნის საკეთილდღეოდ.