სიახლეები

      მიმდინარე წლის 29 ოქტომბერს საქართველოოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროში გაიმართა საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის 85 წლის იუბილისადმი მიძღვნილი სხდომა. სხდომა გახსნა საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის პრეზიდენტმა, აკადემიკოსმა როინ მეტრეველმა.  მეცნიერებათა ეროვნულ აკადემიას 85 წლის იუბილე მიულოცეს საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ ყაველაშვილმა, პრემიერ მინსტრმა ირაკლი კობახიძემ, პარლამენტის თავმჯდომარემ შალვა პაპუაშვილმა და განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრმა გივი მიქანაძემ. მეცნიერებს პატრიარქის მისალოცი გზავნილი გააცნო პროტოპრესვიტერმა გიორგი ზვიადაძემ.

    ღონისძიებას საქართველოს მთავრობისა და პარლამენტის წევრები და სამეცნიერო საზოგადოების წარმომადგენლები დაესწრნენ. საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიიდან ღონისძიებაში მონაწილეობდნენ აკადემიის პრეზიდენტის მოადგილე, აკადემიკოსი ანატოლი გიორგაძე, აკადემიის აკადემიური დეპარტამენტის უფროსი, აკადემიკოსი მარინე ბარვენაშვილი.

         საიუბილეო თარიღთან დაკავშირებულ ღონისძიებაზე სიტყვით გამოსვლისას მთავრობის მეთაურმა ხაზი გაუსვა ქართველი მეცნიერების განსაკუთრებულ ღვაწლს და ქართული განათლებისა და მეცნიერების ხანგრძლივ ტრადიციებზე გაამახვილა ყურადღება.

       „მეცნიერებათა აკადემიის დასაფუძნებლად მყარი ნიადაგი ჩვენი ქვეყნის მდიდარმა ისტორიამ შექმნა, თუმცა აკადემიის დაფუძნების უშუალო წინაპირობად, ივანე ჯავახიშვილის თაოსნობით თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დაარსება იქცა. პირველმა ქართულმა უნივერსიტეტმა გზა გაუხსნა სამეცნიერო დარგების ჩამოყალიბებას, რომელთა შემდგომი აღმავლობა სწორედ მეცნიერებათა აკადემიის წიაღში გაგრძელდა. დაარსებისთანავე, მეორე მსოფლიო ომის მძიმე წლებიდან, აკადემია აქტიურად ჩაერთო საქართველოში მეცნიერების განვითარების საქმეში. განვლილი ათწლეულების განმავლობაში, აკადემიკოსებისა და სხვა მეცნიერების ძალისხმევით, არაერთი მნიშვნელოვანი ნაშრომი შეიქმნა ჰუმანიტარულ, საბუნებისმეტყველო და ზუსტ მეცნიერებებში. შეუცვლელია აკადემიის როლი სახელმწიფოებრიობის განვითარების პროცესშიც. თანამედროვე გლობალური პოლიტიკური, კულტურული და სოციალური გამოწვევების ფონზე, ძლიერ მეცნიერებას ქვეყნისთვის სტრატეგიული დანიშნულება აქვს. სახელმწიფოებრივი გადაწყვეტილებების მიღებისას მეცნიერთა გამოცდილება და დასკვნები ჩვენთვის, თითოეული სახელმწიფო სტრუქტურისთვის უმნიშვნელოვანესი არგუმენტია. მოხარული ვარ, რომ მეცნიერებათა აკადემია და ჩვენი თითოეული მეცნიერი კვლავაც მზად არის, ღირსეულად უპასუხოს ახალი დროის გამოწვევებს და მონაწილეობა მიიღოს ჩვენი ქვეყნის წინსვლაში. ჩვენი მხრივ გპირდებით, რომ მომავალშიც გავაღრმავებთ თანამშრომლობას და ხელს შევუწყობთ აკადემიის გაძლიერებას“, - განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.

       საიუბილეო სხდომაზე, სიტყვით გამოვიდნენ აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი ისა ჰაბიბეილი, შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობის საპარლამენტო ასამბლეის (PABSEC) გენერალური მდივანი ასაფ ჰაჯიევი და ტოკიოს უნივერსიტეტის პროფესორი, ქართველოლოგი ჰიროტაკე მაედა.

ცოდნის, გამოცდილებისა და მეცნიერული ღვაწლის გზა

     საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია გულითადად ულოცავს გამოჩენილ მეცნიერსა და პედაგოგს, ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორს, პროფესორს, აკადემიკოს რევაზ ასათიანს დაბადებიდან 75-ე და სამეცნიერო-პედაგოგიური მოღვაწეობის 50-ე წლისთავს.

აკადემიკოს რევაზ ასათიანის მრავალწლიანი პროფესიული საქმიანობა ორგანულად აერთიანებს სამეცნიერო კვლევას, უმაღლეს განათლებას, აგრარული ეკონომიკისა და მენეჯმენტის განვითარებას, პრაქტიკულ საექსპერტო საქმიანობასა და ქვეყნის საზოგადოებრივ-ეკონომიკურ ცხოვრებაში აქტიურ მონაწილეობას. მისი ნაყოფიერი მოღვაწეობა მნიშვნელოვანი წვლილია საქართველოს აგრარული მეცნიერებისა და განათლების განვითარებაში, სოფლის მეურნეობის მართვის თანამედროვე მიდგომების დამკვიდრებასა და დარგის კვალიფიციური სპეციალისტების მომზადებაში.

რევაზ ასათიანი დაიბადა 1951 წლის 29 ოქტომბერს თბილისში, მოსამსახურის ოჯახში. 1973 წელს მან დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საინჟინრო-ეკონომიკის ფაკულტეტი, რამაც საფუძველი ჩაუყარა მის შემდგომ პროფესიულ განვითარებასა და მრავალმხრივ სამეცნიერო-პედაგოგიურ საქმიანობას.

პროფესიული კარიერის განმავლობაში იგი მუშაობდა ეკონომიკისა და მართვის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში მეცნიერ-თანამშრომლად. მოგვიანებით, საქართველოს სახელმწიფო აგრარულ უნივერსიტეტში, წარმატებით განაგრძო აკადემიური და ადმინისტრაციული საქმიანობა. სხვადასხვა პერიოდში იკავებდა ასისტენტის, დოცენტის, პროფესორის, აგრობიზნესის მენეჯმენტის კათედრის გამგისა და ეკონომიკის ფაკულტეტის დეკანის თანამდებობებს. ამ პოზიციებზე მისი საქმიანობა მოიცავდა, როგორც სასწავლო და სამეცნიერო პროცესების წარმართვას, ისე უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების აკადემიური და ორგანიზაციული განვითარების ხელშეწყობას.

აგრარულ უნივერსიტეტში მოღვაწობის პერიოდში მისი უშუალო ხელმძღვანელობით მომზადდა და მოპოვებულ იქნა ორი საგრანტო პროექტი, რომელთა განხორციელების შედეგად: ა) „ევრაზიის“ ფონდის დაფინანსებით შეიქმნა საბაზრო ეკონომიკის შესაბამისი 2 ახალი სასწავლო კურსი, შესაბამისი ახალი სასწავლო პროგრამებით და სასწავლო გეგმით, შეიქმნა IT ლაბორატორია კომპიუტერებით, პრინტერით, სადაზღვევო ელექტრო კვებით, ელფოსტით და სხვა საჭირო ტექნიკით; ბ) ბრიტანეთის მთავრობის დაფინანსებით ედინბურგის (შოტლანდია) უნივერსიტეტთან ერთად სასწავლო პროცესის მენეჯმენტში ახალი ტექნოლოგიების და ცოდნის დანერგვის მიზნით სხვადასხვა მაპროფილებელი კათედრის 8 თანამშრომელი გაემგზავრა და ადგილზე გაეცნო ედინბურგის უნივერსიტეტში სასწავლო-სამეცნიერო პროცესის, კვლევის შედეგების გავრცელება-დანერგვის ორგანიზაციას, შეიქმნა და აღიჭურვა 2 საკლასო მრავალი სპეციალური სასწავლო-სამეცნიერო ლიტერატურით, ბუკლეტებით, ტრიპლეტებით.

სსიპ „შოთა რუსთაველის ეროვნულ სამეცნიერო ფონდში“  მუშაობის პერიოდში

პირადად მისი მონაწილეობით მოხდა ჯერ ამ ფონდის ჩამოყალიბებისა და ფუნქციონირების ორგანიზაციულ-პროგრამული მექანიზმის, ხოლო შემდეგ კი ყველა სახელმწიფო პროგრამის (ფუნდამენტური და გამოყენებითი კვლევების, ახალგაზრდა მეცნიერების, დოქტორანტების, მაგისტრების, სამეცნიერო კონფერენციების, სამეცნიერო მივლინებების ....) შექმნა იმ სამეცნიერო დეპარტამენტში, რომელსაც წლების მანძილზე ხელმძღვანელობდა. ასეთი ფონდის ჩამოყალიბებამ საშუალება მისცა არამარტო აგრარული მეცნიერებების, არამედ ახლა უკვე ქართველოლოგიის, საინფორმაციო ტექნოლოგიების, ტელეკომუნიკაციების, სიცოცხლის შემსწავლელი, მათემატიკის, მექანიკის, საბუნებისმეტყველო, დედამიწისა და გარემოს შემსწავლელი, სამედიცინო, საინჟინრო, მაღალტექნოლოგიური მასალების მეცნიერებების ათასობით როგორც ძველი, ასევე ახალგაზრდა თაობის წარმომადგენელს ესარგებლათ თავიანთი კვლევების რეალიზაციით.

რევაზ ასათიანის საქმიანობის მნიშვნელოვანი მიმართულებაა აგრარული სექტორის მართვის განვითარება. იგი გახლდათ ა(ა)იპ ,,სოფლის მეურნეობის პროექტების მართვის სააგენტო”-ს დირექტორი, საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე. სააგენტოში მუშაობისას მისი პირადი მონაწილეობით შემუშავდა და განხორციელდა პროექტი „სასოფლო-სამეურნეო ნედლეულის გადამამუშავებელი და შემნახველი საწარმოები“, შეიქმნა კვების მრეწველობაში მოღვაწე მეცნიერთა ბაზა, ხოლო სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილედ მუშაობისას მისი უშუალო კურატორობით მომზადდა „ექსტენციის სახელმწიფო სტრატეგია“, რომლის საინფორმაციო-საკონსულტაციო პაკეტებს საფუძვლად დაედო სხვადასხვა სპეციალობის აგრარიკოს მეცნიერთა რეკომენდაციები, როგორც მემცენარეობის, ასევე მეცხოველეობის დარგებში.  კოლეგა აგრარიკოს-მეცნიერთა თანამშრომლობით გაანალიზებულ და შემუშავებულ იქნა რეკომენდაციები  მიწის რესურსების, მანქანა-ტრაქტორთა პარკის, საძოვრების რაციონალურად გამოყენების წინადადებები, მეცხოველეობის რეაბილიტაციისა და განვითარების პროგრამა და სხვა.

განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია აკადემიკოს რევაზ ასათიანის მრავალწლიანი პედაგოგიური მოღვაწეობა. იგი ლექციებს კითხულობდა საქართველოს სახელმწიფო აგრარულ უნივერსიტეტში, მცირე ბიზნესის აკადემიაში, აგრობიზნესის მართვის უმაღლეს სკოლასა და საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტში. ამასთანავე, მონაწილეობდა TACIS-ის, KHF-ის, MCOR-ის, მსოფლიო ბანკისა და სხვა ორგანიზაციების მიერ ორგანიზებულ სასწავლო სემინარებში. მისი სალექციო კურსები მოიცავდა ეკონომიკისა და მართვის პრაქტიკული მნიშვნელობის მქონე მრავალ მიმართულებას: მენეჯმენტის საფუძვლებს, აგრობიზნესის მენეჯმენტსა და მარკეტინგს, მართვის ავტომატიზებულ სისტემებს, საგრანტო და საინვესტიციო პროექტების მომზადებასა და განხორციელებას, საინფორმაციო-საკონსულტაციო მომსახურებასა და გარემოს დაცვის ეკონომიკას. ამ მიმართულებებით მიღებული ცოდნა და გამოცდილება მნიშვნელოვანი იყო როგორც მომავალი სპეციალისტების პროფესიული მომზადებისთვის, ისე მოქმედი კადრების კვალიფიკაციის ამაღლებისა და თანამედროვე ეკონომიკური აზროვნების განვითარებისათვის.

რევაზ ასათიანის პროფესიული ინტერესები არასოდეს შემოფარგლულა მხოლოდ აკადემიური სივრცით. იგი აქტიურად მონაწილეობდა სხვადასხვა საერთაშორისო დონორი ორგანიზაციის - ევრაზიის ფონდი, KHF, TACIS, გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაცია (FAO), გაეროს განვითარების პროგრამა (UNDP), მსოფლიო ბანკი (WB) მიერ დაფინანსებულ პროექტებში. აღნიშნულ პროექტებში მისი უშუალო ხელმძღვანელობით შემუშავდა და განხორციელდა საკონკურსო გრანტების სისტემის ფუნქციონირების პროცედურები, რის შედეგადაც მსოფლიო ბანკის დაფინანსებით ისარგებლა საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის სისტემაში არსებულმა თითქმის ყველა სამეცნიერო-კვლევითმა ინსტიტუტმა თავიანთი საცდელი მეურნეობებითა და სადგურებით, რითაც გაიუმჯობესეს თავიანთი სამეცნიერო-კვლევითი და მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა. ამავე პერიოდში მისი აქტიური მონაწილეობით იქნა შერჩეული და მსოფლიო ბანკის მიერ დასაფინანსებლად წარდგენილი აკადემიის სისტემაში არსებული  მებაღეობა-მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი, როგორც პილოტ ობიექტი, მისი რეფორმის კონსოლიდირებული და  ძირეული რეორგანიზაცია-მოდერნიზაციის გეგმა ადგილობრივი და საერთაშორისო სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუციებთან ინტეგრირებისთვის.

რევაზ ასათიანი ამჟამად არის შპს „საქართველოს მელიორაციის“ სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე და აგრძელებს მუშაობას მელიორაციის განვითარების სახელმწიფო პროგრამის შემუშავებაზე. იგი ასევე დღემდე იკავებს  საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის ეკონომიკურ მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივნის თანამდებობას. აღნიშნული საქმიანობა ნათლად წარმოაჩენს მის პროფესიულ მრავალმხრივობასა და სამეცნიერო ცოდნის, მმართველობითი გამოცდილებისა და პრაქტიკული საქმიანობის ურთიერთშერწყმის უნარს.

რევაზ ასათიანი არის ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი და საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი — აკადემიკოსი (2004 წლიდან). იგი ასევე საქართველოს ბიზნესის მეცნიერებათა აკადემიის (1996 წლიდან) და აგრარული განათლების საერთაშორისო აკადემიის (2000 წლიდან) ნამდვილი წევრია, ხოლო 2025 წელს არჩეულ იქნა ევროპის სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიების მმართველთა კომიტეტის წევრად. მისი სამეცნიერო სტატუსები და პროფესიული აღიარება მრავალწლიანი, თანმიმდევრული მოღვაწეობისა და ეკონომიკური მეცნიერების განვითარებაში შეტანილი წვლილის დასტურია.

აკადემიკოს რევაზ ასათიანის სამეცნიერო ნაშრომები მოიცავს აგროსასურსათო სექტორის ეკონომიკის, მენეჯმენტის, აგრობიზნესის, მარკეტინგისა და მართვის პრაქტიკული საკითხების ფართო სპექტრს. მისი ავტორობით გამოქვეყნებულია 100-მდე სამეცნიერო და სასწავლო-მეთოდური ნაშრომი, მათ შორის — ოთხი სახელმძღვანელო და რვა მონოგრაფია. აღნიშნული პუბლიკაციები ასახავს მის მრავალწლიან კვლევით ინტერესებსა და მისწრაფებას, სამეცნიერო ცოდნა როგორც აკადემიური წრეებისათვის, ისე პრაქტიკოსი სპეციალისტებისა და სტუდენტებისათვის ხელმისაწვდომი და გამოყენებადი გახადოს.

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მისი წვლილი ახალგაზრდა თაობის სპეციალისტებისა და მეცნიერების აღზრდაში. რევაზ ასათიანის ხელმძღვანელობით მომზადებულია 100-ზე მეტი სპეციალისტი, ბაკალავრი და მაგისტრი, აგრეთვე რვა მეცნიერებათა კანდიდატი. ამასთანავე, მან ექსპერტიზა გაუწია ათასამდე პირველად და ძირითად საგრანტო პროექტს, ოპონირება გაუწია 50-მდე საკანდიდატო და სადოქტორო დისერტაციას.

რევაზ ასათიანს მონაწილეობა აქვს მიღებული სხვადასხვა ქვეყანაში გამართულ ოცამდე საერთაშორისო და ადგილობრივ სამეცნიერო-პრაქტიკულ კონფერენციაში, სამუშაო შეხვედრასა და სასწავლო ტურში. იგი პრაქტიკულად გაეცნო ოკლაჰომოსა და ნებრასკის სახელმწიფო უნივერსიტეტებისა (აშშ) და ედინბურგის (შოტლანდია) უნივერსიტეტის, აგრეთვე მოლტონის (ინგლისი) კოლეჯის სასწავლო და სამეცნიერო-კვლევით საქმიანობას.

რევაზ ასათიანის მრავალწლიანი საქმიანობა სათანადოდ იქნა დაფასებული სახელმწიფოს მიერ. სასწავლო და სამეცნიერო სფეროში გაწეული განსაკუთრებული ღვაწლისთვის იგი 1999 წელს დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით.

აღსანიშნავია, რომ მისი სამეცნიერო ღვაწლის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი აღიარება იყო 2025 წელს საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის მიერ გამოცხადებულ სამეცნიერო კონკურსში მიღწეული წარმატება — აკადემიკოს რევაზ ასათიანის ნაშრომს (თანაავტორობით) მიენიჭა პროფესორ ივანე ჯაშის სახელობის აკადემიური პრემია. ეს ჯილდო კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს მისი სამეცნიერო საქმიანობის მნიშვნელობასა და კვლევითი მუშაობის გაგრძელების აქტუალობას.

საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია გულითადად ულოცავს აკადემიკოს რევაზ ასათიანს დაბადებიდან 75-ე და სამეცნიერო-პედაგოგიური მოღვაწეობის 50-ე წლისთავს! უსურვებს ჯანმრთელობას, მხნეობას, ხანგრძლივ სიცოცხლეს, ოჯახურ კეთილდღეობასა და შემოქმედებით ენერგიას.

     საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია

საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის 85 წლისთავისადმი მიძღვნილი მილოცვა

     საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია და აგრარიკოსი მეცნიერები გულითადად ვულოცავთ საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნულ აკადემიასა და მის წევრებს დაარსებიდან 85 წლისთავს, გამოვხატავთ ღრმა პატივისცემას ქართული მეცნიერების განვითარების საქმეში მათი გამორჩეული წვლილისადმი და თანადგომას ვუცხადებთ აკადემიას სამეცნიერო ტრადიციების განმტკიცების, ახალი მიღწევებისა და ქართული მეცნიერების შემდგომი წინსვლის გზაზე.

     განსაკუთრებული პატივისცემითა და სიამაყით აღვნიშნავთ ქართული მეცნიერების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კერის — საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის 85 წლისთავს. ეს ღირსშესანიშნავი თარიღი არა მხოლოდ განვლილი გზის შეჯამების, არამედ ქართული მეცნიერების ისტორიული მემკვიდრეობის გააზრებისა და მისი მომავალი განვითარების პერსპექტივების განსაზღვრის მნიშვნელოვანი საფუძველიცაა.

     85 წელი მხოლოდ დროის მონაკვეთი არ არის — ეს არის ქართული მეცნიერების განვითარების, ინტელექტუალური შემოქმედებისა და ეროვნული სამეცნიერო პოტენციალის განმტკიცების მნიშვნელოვანი ისტორიული გზა. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია ღირსეულად აგრძელებს იმ მრავალსაუკუნოვან საგანმანათლებლო და ინტელექტუალურ ტრადიციას, რომლის ფესვებიც ჩვენი ქვეყნის უძველეს კულტურულ და ცივილიზაციურ წარსულში, კოლხეთისა და იბერიის ისტორიულ სამყაროში იძებნება.

     ამ დიდ ტრადიციას საუკუნეების განმავლობაში ქმნიდნენ და ამდიდრებდნენ ქართველი მოაზროვნეები, მეცნიერები და საზოგადო მოღვაწეები. იოანე პეტრიწისა და არსენ იყალთოელის სახელები, გელათისა და იყალთოს აკადემიები ქართული განათლების, ფილოსოფიური აზროვნებისა და ინტელექტუალური კულტურის იმ მაღალი ტრადიციის განუყოფელი ნაწილია, რომლითაც ჩვენი ქვეყანა სამართლიანად ამაყობს. ჩვენი წინაპრებისთვის ცოდნა მხოლოდ განათლების მიღების საშუალება არ ყოფილა — იგი ეროვნული თვითშეგნების, სულიერი და კულტურული განვითარების, საზოგადოებრივი წინსვლისა და ქვეყნის გაძლიერების უმნიშვნელოვანეს საფუძველს წარმოადგენდა.

     ამ ისტორიული მემკვიდრეობის ორგანულ გაგრძელებად XX საუკუნეში ჩამოყალიბდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია, რომელმაც თავისი არსებობის 85 წლის განმავლობაში განსაკუთრებული წვლილი შეიტანა ქართული მეცნიერების განვითარებაში, ეროვნული სამეცნიერო სკოლის ჩამოყალიბებასა და განმტკიცებაში, ფუნდამენტური და გამოყენებითი კვლევების განვითარებასა და საქართველოს ინტელექტუალური პოტენციალის წარმოჩენაში. აკადემიის ისტორია განუყოფლად უკავშირდება გამოჩენილ მეცნიერთა სახელებს, რომელთაც თავიანთი ცოდნა, ნიჭი, დაუღალავი შრომა და ცხოვრების მნიშვნელოვანი ნაწილი ქართული მეცნიერებისა და სამშობლოს სამსახურს მიუძღვნეს.

     აკადემიის მრავალმხრივი მიღწევები იმ მეცნიერთა და სამეცნიერო თაობათა თავდადებული საქმიანობის შედეგია, რომლებმაც სხვადასხვა ისტორიულ ეპოქაში იკისრეს ქართული მეცნიერების განვითარების პასუხისმგებლობა და შექმნეს მისი დღევანდელი წარმატებების მტკიცე საფუძველი. განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია აკადემიის ხელმძღვანელთა ღვაწლი, რომელთა საქმიანობამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მისი სამეცნიერო ავტორიტეტისა და ეროვნული მნიშვნელობის განმტკიცებაში. დღეს ამ მდიდარ მემკვიდრეობას აგრძელებს საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის პრეზიდენტი, აკადემიკოსი როინ მეტრეველი, რომლის მოღვაწეობაც ქართული სამეცნიერო ტრადიციების შენარჩუნებას, მათ სათანადო დაფასებასა და თანამედროვე მოთხოვნებთან შესაბამის განვითარებას უკავშირდება.

     საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის 85 წლისთავი, უპირველეს ყოვლისა, არის პატივის მიგება იმ თაობათა წინაშე, რომლებმაც თავიანთი მეცნიერული მოღვაწეობით შექმნეს ქართული მეცნიერების მტკიცე საფუძველი, განამტკიცეს მისი საერთაშორისო ავტორიტეტი და ცოდნის განვითარება ეროვნული პროგრესის მნიშვნელოვან წინაპირობად აქციეს.

     ამავე დროს, ეს ღირსშესანიშნავი თარიღი გვახსენებს პასუხისმგებლობას მომავალი თაობების წინაშე — შევინარჩუნოთ და გავამდიდროთ ჩვენი მრავალსაუკუნოვანი სამეცნიერო მემკვიდრეობა, ხელი შევუწყოთ ახალი ცოდნის შექმნას, ახალგაზრდა მეცნიერთა პროფესიულ განვითარებასა და სამეცნიერო სკოლების უწყვეტობას, რათა ქართულმა მეცნიერებამ ღირსეულად უპასუხოს თანამედროვე მსოფლიოს გამოწვევებს და კვლავაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანოს ქვეყნის ინტელექტუალურ, ეკონომიკურ და კულტურულ წინსვლაში.

      დაე, საუკუნეთა სიღრმიდან მომდინარე ქართული ცოდნის, განათლებისა და    მეცნიერული აზროვნების ტრადიცია მომავალ თაობებშიც უწყვეტად გაგრძელდეს; დაე, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნულმა აკადემიამ კიდევ მრავალი ათწლეულის განმავლობაში ღირსეულად ატაროს ქართული მეცნიერების მაღალი ავტორიტეტისა და ეროვნული ინტელექტუალური ერთიანობის სიმბოლოს სახელი, ემსახუროს საქართველოს განვითარებასა და ქართული მეცნიერების საერთაშორისო აღიარების განმტკიცებას.

      საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიისა და აგრარიკოს მეცნიერთა სახელით, საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი, აკადემიკოსი გივი ჯაფარიძე

  საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიამ, ქართულმა სამეცნიერო საზოგადოებამ და, განსაკუთრებით, მევენახეობისა და მეღვინეობის დარგმა დიდი დანაკლისი განიცადა — გარდაიცვალა ქართული მევენახეობის სამეცნიერო სკოლის თვალსაჩინო წარმომადგენელი, საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი, მევენახეობისა და მეღვინეობის საერთაშორისო აკადემიის ნამდვილი წევრი, ღვაწლმოსილი მეცნიერი და პედაგოგი ნოდარ ჩხარტიშვილი.

ბატონი ნოდარის გარდაცვალებით ქართულმა მეცნიერებამ დაკარგა პიროვნება, რომელმაც თავისი ხანგრძლივი და ნაყოფიერი ცხოვრება ქართული ვაზის, მევენახეობისა და მეღვინეობის განვითარებას, ეროვნული გენეტიკური რესურსების დაცვასა და მომავალი თაობების აღზრდას მიუძღვნა. იგი სამუდამოდ დარჩება ქართული ვაზის ერთგულ მესაიდუმლედ და ქომაგად.

ნოდარ ჩხარტიშვილი დაიბადა 1930 წლის 17 სექტემბერს ოზურგეთის რაიონის სოფელ ჯუმათში. 1948 წელს დაამთავრა ჯუმათის საშუალო სკოლა და სწავლა განაგრძო საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში, რომელიც 1954 წელს დაამთავრა. 1957 წელს მუშაობა დაიწყო ქედის რაიონში უბნის აგრონომად. იმავე წელს ჩაირიცხა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის მევენახეობის კათედრის ასპირანტურაში. 1959 წელს წარმატებით დაიცვა დისერტაცია და სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი მიენიჭა.

აკადემიკოსი ნოდარ ჩხარტიშვილი იმ ქართული სამეცნიერო სკოლის ღირსეული წარმომადგენელი და გამგრძელებელი იყო, რომლის საფუძვლების ჩამოყალიბებაში დიდი წვლილი შეიტანეს აკადემიკოსებმა და პროფესორებმა სოლომონ ჩოლოყაშვილმა, ნიკოლოზ ქანთარიამ და მაქსიმე რამიშვილმა.

1973–1974 წლებში იგი მებაღეობის, მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილედ მუშაობდა სამეცნიერო დარგში, 1974 წელს კი დღევანდელი აგრარული უნივერსიტეტის მევენახეობის კათედრის გამგედ აირჩიეს. იყო დოცენტი და პროფესორი. 1975 წლიდან სამ ათეულ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა მებაღეობის, მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტს.

მისი ხელმძღვანელობითა და უშუალო მონაწილეობით გამოყვანილ იქნა ვაზისა და ხეხილოვანი კულტურების 50-ზე მეტი ახალი სელექციური ჯიში, გამოვლინდა სამრეწველო ვაზის 30-ზე მეტი ჯიშის გაუმჯობესებული კლონი და დაინერგა ნერგების წარმოების, ვენახებისა და ხეხილის ბაღების გაშენებისა და მოვლის ახალი ტექნოლოგიები.

განსაკუთრებული იყო მისი ღვაწლი ქართული ვაზის გენოფონდის დაცვისა და საერთაშორისო მასშტაბით წარმოჩენის საქმეში. მისი თაოსნობითა და მცენარეთა გენოფონდის დაცვის საერთაშორისო ორგანიზაციის — „იპგრის“ მხარდაჭერით, ვაშლიჯვრის ექსპერიმენტულ ბაზაზე 400-ზე მეტი ქართული ვაზის ჯიში იქნა თავმოყრილი. ქართული ვაზის 150 ჯიში გაშენდა იტალიის საერთაშორისო კოლექციაში, 200-ზე მეტი კი საერთაშორისო კატალოგში დარეგისტრირდა.

ნოდარ ჩხარტიშვილის ხელმძღვანელობითა და უშუალო მონაწილეობით დამუშავდა „საქართველოს კანონი ვაზისა და ღვინის შესახებ“, რომელიც 1998 წელს იქნა მიღებული. მისი საქმიანობა უკავშირდება დარგის განვითარების გრძელვადიანი კონცეფციის შემუშავებას, ყურძნისა და ხილის გადამუშავების უსაფრთხო ტექნოლოგიების განვითარებასა და ადგილწარმოშობის ქართული ღვინოების წარმოების სამართლებრივი საფუძვლების განსაზღვრას.

მისი სამეცნიერო მოღვაწეობის ერთ-ერთი გამორჩეული შედეგია წიგნი „ვაზი და ადამიანი“, რომელიც 2004 წელს მილანის უნივერსიტეტში გამოიცა. ნაშრომში წარმოდგენილია საქართველო, როგორც კულტურული ვაზის ფორმათა წარმოშობის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კერა, დახასიათებული და ილუსტრირებულია ქართული ვაზის 150 ენდემური ჯიში. წიგნის იტალიურ და ინგლისურ ენებზე გამოცემამ ქართული მევენახეობის სამეცნიერო მემკვიდრეობის საერთაშორისო პოპულარიზაციას შეუწყო ხელი. 2011 წელს ნოდარ ჩხარტიშვილსა და მის თანაავტორს მევენახეობისა და მეღვინეობის საერთაშორისო ორგანიზაციის პრემია მიენიჭათ.

მისი სახელი დაკავშირებულია აგრეთვე ჯიღაურას მრავალწლოვანი კულტურების ბაზის შექმნის იდეასთან. 2000 წელს შემუშავებული დარგის განვითარების კონცეფციის საფუძველზე, ბიძინა ივანიშვილის ხელშეწყობითა და თანადგომით, საგურამოს მიდამოებში სანერგე მეურნეობის შექმნას ჩაეყარა საფუძველი. დღეს ჯიღაურას მრავალწლოვანი კულტურების ბაზა საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის შემადგენლობაშია და ქვეყნის აგრარული მეცნიერებისათვის მნიშვნელოვან სამეცნიერო რესურსს წარმოადგენს.

აკადემიკოსი ნოდარ ჩხარტიშვილი განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობდა ახალგაზრდა სამეცნიერო კადრების მომზადებას. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 30-ზე მეტი საკანდიდატო და სადოქტორო დისერტაცია. 2007–2020 წლებში იგი იაკობ გოგებაშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სრული პროფესორი და ამავე უნივერსიტეტის აგრონომიული და სასურსათო ტექნოლოგიის სამეცნიერო ხარისხის მიმნიჭებელი საკვალიფიკაციო საბჭოს წევრი იყო.

მრავალწლიანი სამეცნიერო და საზოგადოებრივი მოღვაწეობისათვის ბატონი ნოდარი არაერთი ჯილდოთი აღინიშნა. 2014 წელს საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია II-მ მას საქართველოს ეკლესიის უმაღლესი ჯილდო — „წმინდა გიორგის ოქროს ორდენი“ გადასცა. 2025 წელს იგი თბილისის საპატიო მოქალაქედ აირჩიეს.

აკადემიკოს ნოდარ ჩხარტიშვილის ცხოვრება ქართული მეცნიერებისა და ეროვნული საქმისადმი ერთგული მსახურების ნათელი მაგალითია. მან ფასდაუდებელი წვლილი შეიტანა ქართული ვაზის გენეტიკური მრავალფეროვნების დაცვაში, მევენახეობის სამეცნიერო საფუძვლების განვითარებასა და ახალგაზრდა სპეციალისტების აღზრდაში.

მისი სამეცნიერო მემკვიდრეობა დარჩება ქართულ მეცნიერებაში, მის ნაშრომებში, განხორციელებულ პროექტებსა და აღზრდილ თაობებში. ბატონი ნოდარის სახელი კვლავაც გაახსენებს მომავალ თაობებს, რომ ქართული ვაზის დაცვა მხოლოდ სამეცნიერო საქმიანობა კი არა, ეროვნული ისტორიისა და კულტურის შენარჩუნების საქმეცაა.

საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია ღრმა პატივისცემით იხრის ქედს აკადემიკოს ნოდარ ჩხარტიშვილის ნათელი ხსოვნის წინაშე და თანაუგრძნობს მის ოჯახს, ახლობლებს, კოლეგებს, აღზრდილებსა და მთელ სამეცნიერო საზოგადოებას.

ბატონი ნოდარის სახელი და ღვაწლი დარჩება ქართული ვაზის ისტორიაში, ხოლო მის მიერ დატოვებული სამეცნიერო მემკვიდრეობა მომავალ თაობებს გაუკვალავს გზას ქართული მევენახეობის განვითარებისა და ეროვნული გენეტიკური რესურსების დაცვის საქმეში.

ნათელი და მარადიული იყოს აკადემიკოს ნოდარ ჩხარტიშვილის ხსოვნა!

საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია

„საქართველოს ეროვნული ხის შერჩევის“ კომისიის სხდომა

2026 წლის 21 ოქტომბერს საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროში გაიმართა „საქართველოს ეროვნული ხის შერჩევის“ კომისიის სხდომა.

სხდომას ესწრებოდნენ: საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე გიორგი წკრიალაშვილი; სამინისტროს ტყის პოლიტიკის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი კარლო ამირგულაშვილი და მისი მოადგილე პაპუნა კაპანაძე; კომისიის წევრები და მოწვეული სტუმრები. სხდომაში მონაწილეობდა აგრეთვე „საქართველოს ეროვნული ხის შერჩევის“ კომისიის წევრი, საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი, აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე.

სხდომა მისასალმებელი სიტყვით გახსნა კარლო ამირგულაშვილმა, რომელმაც ვრცლად ისაუბრა კომისიის მიერ გაწეულ მუშაობაზე, მის ძირითად მიზნებსა და ამოცანებზე. მან ხაზი გაუსვა ეროვნული ხის შერჩევის პროცესის მნიშვნელობას და კომისიის საქმიანობის ფარგლებში განხორციელებული სამუშაოების შედეგები მიმოიხილა.

შემდგომ პაპუნა კაპანაძემ დამსწრე საზოგადოებას გააცნო ხის სახეობების შერჩევის კრიტერიუმები და შერჩევის პროცესის პირველადი შედეგები. მოხსენების ფარგლებში ყურადღება გამახვილდა იმ პრინციპებსა და გარემოებებზე, რომლებიც საფუძვლად უდევს ეროვნული ხის კანდიდატი სახეობების შეფასებასა და შერჩევას.

სხდომაზე გაიმართა საქმიანი დისკუსია. კომისიის წევრებმა განიხილეს წარმოდგენილი ინფორმაცია, გამოთქვეს მოსაზრებები და შეიმუშავეს შესაბამისი წინადადებები, რომლებიც ხელს შეუწყობს შერჩევის პროცესის შემდგომ ეტაპებზე მუშაობის წარმართვას.

სხდომის დასასრულს საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილემ, გიორგი წკრიალაშვილმა, მადლობა გადაუხადა კომისიის წევრებს აქტიური მონაწილეობისა და ნაყოფიერი თანამშრომლობისთვის. შეხვედრაზე ასევე დაიგეგმა კომისიის მუშაობის შემდგომი ეტაპები.

„საქართველოს ეროვნული ხის შერჩევის“ პროცესი მიზნად ისახავს ეროვნული მნიშვნელობის მქონე ხის სახეობის გამოვლენას, რაც ხელს შეუწყობს საქართველოს ტყეების, ხე-მცენარეთა მრავალფეროვნებისა და ბუნებრივი მემკვიდრეობის მიმართ საზოგადოებრივი ინტერესის გაძლიერებას.

  ქართველი ხალხის ყოფასა და კულტურაში პურს განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს. იგი არა მხოლოდ ყოველდღიური საკვები, არამედ სიცოცხლის, კურთხევის, შრომისა და კეთილდღეობის სიმბოლოცაა. პურის კულტურასთან მჭიდროდ არის დაკავშირებული ქართული ხორბლის მრავალსაუკუნოვანი ისტორია, მემკვიდრეობით მიღებული სამეურნეო გამოცდილება და პურის ცხობის ტრადიციები. სწორედ ამ კულტურული მემკვიდრეობის წარმოჩენას, დაცვასა და პოპულარიზაციას ემსახურება პურის ფესტივალი, რომელიც 2018 წლიდან ყოველ შემოდგომაზე თბილისში, საქართველოს ეროვნულ ბოტანიკურ ბაღში, იმართება.

2026 წლის 17–18 ოქტომბერს გამართულმა ფესტივალმა კვლავ გააერთიანა ქართული ხორბლის, ფქვილისა და პურის მწარმოებლები, დარგის სპეციალისტები, მეწარმეები და ქართული პურის კულტურით დაინტერესებული საზოგადოება. ღონისძიება მრავალფეროვანი პროგრამით წარიმართა და დამთვალიერებლებს შესაძლებლობა მისცა, გაცნობოდნენ პურის წარმოებასთან დაკავშირებულ ტრადიციებს, ქართულ ენდემურ ხორბალსა და მისგან დამზადებული პროდუქციის თავისებურებებს.

ფესტივალის პროგრამა მოიცავდა საგანმანათლებლო და პრაქტიკულ აქტივობებს. სტუმრებს შეეძლოთ დასწრებოდნენ ლექციას თემაზე „პურის ტრადიციები და ენდემური ხორბალი“, შეხვედროდნენ დარგის სპეციალისტებს და დასწრებოდნენ თონეში პურის ცხობისა და მესხური ხაჭაპურის მომზადების მასტერკლასებს. ამგვარი ღონისძიებები ხელს უწყობს ტრადიციული ცოდნისა და პრაქტიკული გამოცდილების გაზიარებას, ქართული პურის მრავალფეროვნების წარმოჩენასა და მომავალი თაობის დაინტერესებას ეროვნული კულინარიული მემკვიდრეობით.

       ფესტივალის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულება ქართული ხორბლის ადგილობრივი სახეობებისა და მათგან მიღებული პროდუქციის წარმოჩენა იყო. დამთვალიერებლებს შესაძლებლობა ჰქონდათ დაეგემოვნებინათ და შეეძინათ ქართული ენდემური ხორბლის სახეობების, მათ შორის დიკის, მახასა და ასლის, მარცვლისგან ტრადიციული მეთოდებით გამომცხვარი პური. წარმოდგენილი იყო აგრეთვე ნატურალური მეღვინეობის პროდუქტები, ყველი და სხვადასხვა ხელნაკეთი ნივთი.

ფესტივალის ფარგლებში ქართული ხორბლისგან დამზადებული ნაწარმი წარმოადგინეს სხვადასხვა კომპანიამ, ორგანიზაციამ და კერძო მეწარმემ. სტუმრებს შეეძლოთ ადგილობრივი ხორბლისგან წარმოებული ფქვილისა და პურის შეძენაც. ღონისძიებაში მონაწილეობდნენ შპს „ლომთგორას“, ნატახტარის დედათა მონასტრისა და გაერთიანება „ქართული ხორბლის“ წარმომადგენლები. წარმოდგენილი იყო აგრეთვე გაერთიანება „იფქლი დიღომის“, „თემი“-სა და „ამმარი“-ს პროდუქცია, ასევე კერძო მეწარმეების — „ჟან-ჟაკის პურის“, „Maris Puri“-სა და „ივანურის“ — ნაწარმი და სხვა პროდუქცია.  

 განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია, რომ 2026 წელს პურის ფესტივალმა საერთაშორისო კონკურსზე Acanthus Prize-ის ოქროს ჯილდო მოიპოვა ნომინაციაში „საზოგადოებრივი ჩართულობა, განათლება და ცნობიერების ამაღლება“. 

ეს აღიარება ხაზს უსვამს ფესტივალის საგანმანათლებლო და საზოგადოებრივ მნიშვნელობას, აგრეთვე მის როლს ქართული პურის კულტურისა და მასთან დაკავშირებული ტრადიციების პოპულარიზაციაში.

საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიიდან ფესტივალს სტუმრობდნენ საქართველოს პურის მრეწველთა კავშირის თავმჯდომარე, აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი მალხაზ დოლიძე; აკადემიის კადრების ინსპექტორი ეკატერინე მიგრიაული; აგრეთვე აკადემიის საინფორმაციო ცენტრის ხელმძღვანელი ქეთევან ჭიპაშვილი და წამყვანი სპეციალისტი მარიამ მოსაშვილი.

პურის ფესტივალი ქართული კულტურული და აგრარული მემკვიდრეობის წარმოჩენის მნიშვნელოვანი ღონისძიებაა. იგი აერთიანებს ტრადიციას, ცოდნასა და თანამედროვე სამეწარმეო საქმიანობას, ხელს უწყობს ქართული ხორბლისა და მისგან დამზადებული პროდუქციის პოპულარიზაციას და საზოგადოებას კიდევ ერთხელ შეახსენებს პურის განსაკუთრებულ ადგილს ქვეყნის ისტორიასა და ყოველდღიურ ცხოვრებაში.

საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია —

თელავში მეცნიერების რეგიონულ ფესტივალზე

 საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიამ მონაწილეობა მიიღო თელავში გამართულ მეცნიერების რეგიონული ფესტივალის დასკვნით ღონისძიებაში, რომელიც იაკობ გოგებაშვილის სახელობის თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მოწვევით, 2026 წლის 15 ოქტომბერს, თელავის ისტორიული მუზეუმის ტერიტორიაზე გაიმართა. 

ფესტივალში მონაწილეობდნენ სსიპ სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის, კოლეჯების — „აისისა“ და „პრესტიჟის“, სკოლების, სხვა სასწავლო და სამეცნიერო ორგანიზაციების წარმომადგენლები, აგრეთვე ადგილობრივი მეწარმეები.

ღონისძიებას ესწრებოდნენ საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრი გივი მიქანაძე, მინისტრის მოადგილე ზვიად გაბისონია, კახეთის მხარეში სახელმწიფო რწმუნებული პლატონ კალმახელიძე, უნივერსიტეტების რექტორები, ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლები და სხვა მოწვეული სტუმრები.

საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მხარდაჭერით გამართული მეცნიერების რეგიონული ფესტივალის მიზანია რეგიონებში სამეცნიერო და ინოვაციური საქმიანობის ხელშეწყობა, ახალგაზრდებში კვლევითი ინტერესის გაღვივება, სამეცნიერო პოტენციალის წარმოჩენა და სამეცნიერო-კვლევით ორგანიზაციებსა და ბიზნესსექტორს შორის თანამშრომლობის გაძლიერება.

ფესტივალის მასპინძელმა ორგანიზაციამ — იაკობ გოგებაშვილის სახელობის თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტმა — წარმოადგინა სხვადასხვა ფაკულტეტის საქმიანობა. ფესტივალის ფარგლებში უნივერსიტეტის პროფესორ-მასწავლებლები და მეცნიერები დაჯილდოვდნენ.

საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიიდან ფესტივალის მუშაობაში მონაწილეობდნენ აკადემიის პრეზიდენტის მოადგილე, აკადემიკოსი ანატოლი გიორგაძე და აკადემიური დეპარტამენტის უფროსი, აკადემიკოსი მარინე ბარვენაშვილი.

აკადემიის პავილიონში წარმოდგენილი იყო მისი სამეცნიერო და ინტელექტუალური საქმიანობის ამსახველი მასალები: წიგნები, რეკომენდაციები, საერთაშორისო და ადგილობრივი სამეცნიერო კონფერენციების შრომათა კრებულები, წლიური ანგარიშები და სხვა პუბლიკაციები.

აკადემიის პავილიონს ეწვივნენ საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრი გივი მიქანაძე, მინისტრის მოადგილე ზვიად გაბისონია, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და სამცხე-ჯავახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორები — ჯაბა სამუშია და ვახტანგ თაქთაქიძე, იაკობ გოგებაშვილის სახელობის თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი შალვა ჭკადუა და სამეცნიერო მიმართულებით რექტორის მოადგილე ნუნუ გელდიაშვილი. პავილიონით დაინტერესდნენ აგრეთვე თელავის ისტორიული მუზეუმის თანამშრომლები,  აგრარული დარგის სპეციალიტები, სტუდენტები.

სტუმრებმა აკადემიკოსებს არაერთი შეკითხვა დაუსვეს, რომლებსაც ანატოლი გიორგაძემ და მარინე ბარვენაშვილმა ამომწურავი პასუხები გასცეს. განსაკუთრებული ინტერესი გამოიწვია ქართული ხორბლის ენდემური სახეობებისა და ადგილობრივი ჯიშების შესახებ წარმოდგენილმა სამეცნიერო ნაშრომებმა. დაინტერესებულ სტუმრებს ამ მიმართულებით აკადემიის საქმიანობისა და წარმოდგენილი მასალების შესახებ ამომწურავი ინფორმაცია აკადემიკოსმა ანატოლი გიორგაძემ მიაწოდა.

   ღრმა მწუხარებით ვემშვიდობებით გამოჩენილ ქართველ მეცნიერს, ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორს, პროფესორს, საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსს, მრავალი სამეცნიერო ნაშრომისა და სახელმძღვანელოს ავტორს, ღირსეულ პედაგოგსა და საზოგადო მოღვაწეს — ბატონ ომარ ქეშელაშვილს, რომლის მრავალწლიანი ნაყოფიერი საქმიანობა მნიშვნელოვანი და განუყოფელი ნაწილია ქართული აგრარულ-ეკონომიკური მეცნიერების განვითარების ისტორიისა.

         ომარ ქეშელაშვილი დაიბადა 1941 წლის 14 აგვისტოს, მკვლევართა ოჯახში. მეცნიერებისადმი ერთგულება მისთვის ოჯახური ტრადიციის ბუნებრივი გაგრძელება იყო: მამა ქართული აგრობიოლოგიური მეცნიერების ერთ-ერთი ფუძემდებელი და თვალსაჩინო წარმომადგენელი გახლდათ, დედა კი — ნიადაგმცოდნე მეცნიერი. ამ გარემომ განსაზღვრა მისი პროფესიული არჩევანი და საფუძველი ჩაუყარა იმ მრავალმხრივ სამეცნიერო მოღვაწეობას, რომელმაც შემდგომში ფართო აღიარება მოიპოვა.

         1963 წელს მან წარჩინებით დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ეკონომიკისა და ორგანიზაციის ფაკულტეტი. განსაკუთრებული ნიჭითა და მიზანდასახულობით გამორჩეულმა ახალგაზრდა მკვლევარმა 1968 წელს დაიცვა ეკონომიკის მეცნიერებათა კანდიდატის, ხოლო 1978 წელს — ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი. მისი სადოქტორო ნაშრომი, რომელიც მიწათმოქმედების ქიმიზაციის ეკონომიკური შეფასების საკითხებს ეძღვნებოდა, მაღალი მეცნიერული ღირებულებითა და ინოვაციური მიდგომებით გამოირჩეოდა. მასში საინფორმაციო ტექნოლოგიების შესაძლებლობების გამოყენებამ საფუძველი დაუდო ახალ მიმართულებას აგრარულ-ეკონომიკურ კვლევებში.

         ბატონი ომარის სამეცნიერო დამსახურება სათანადოდ იქნა აღიარებული: 1994 წელს იგი აირჩიეს საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად, 1995 წელს კი — აკადემიის ნამდვილ წევრად, აკადემიკოსად. იგი ასევე იყო ნიუ-იორკის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი და საქართველოს ეკონომიკის, ბიზნესისა და ეკოლოგიის მეცნიერებათა აკადემიების აკადემიკოსი.

         მისი პროფესიული ცხოვრების დიდი ნაწილი სოფლის მეურნეობის ეკონომიკის, ორგანიზაციისა და მართვის საკითხების კვლევას, სამეცნიერო დაწესებულებების განვითარებასა და ახალი თაობის სპეციალისტთა აღზრდას მიეძღვნა. 1966 წლიდან იგი მოღვაწეობდა სოფლის მეურნეობის ეკონომიკისა და ორგანიზაციის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში, სადაც თანმიმდევრულად გაიარა პროფესიული და სამეცნიერო ზრდის ყველა ძირითადი ეტაპი — უფროსი მეცნიერ-თანამშრომლიდან სექტორისა და განყოფილების ხელმძღვანელობამდე, შემდეგ კი დირექტორის მოადგილეობამდე.

        1988 წლიდან მისი საქმიანობა გაგრძელდა საქართველოს აგროსამრეწველო კომპლექსის ეკონომიკისა და მართვის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. 2006 წელს იგი ინსტიტუტის დირექტორად დაინიშნა, 2007 წლიდან კი ხელმძღვანელობდა ახლად დაფუძნებულ აგრარული ეკონომიკის ინსტიტუტს. შემდგომ წლებში იგი იყო ამ ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე და სამეცნიერო ხელმძღვანელი. მისი ხელმძღვანელობითა და მონაწილეობით განხორციელებულმა კვლევებმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ქვეყნის აგრარული სექტორის ეკონომიკური პრობლემების შესწავლასა და მათი გადაჭრის მეცნიერული საფუძვლების შემუშავებაში.

        განსაკუთრებული ადგილი ეკავა მის საგანმანათლებლო და საზოგადოებრივ მოღვაწეობასაც. 1991–2011 წლებში ბატონი ომარი ხელმძღვანელობდა მის მიერ დაფუძნებულ საქართველოს ბიზნესის უნივერსიტეტს, ხოლო 2011 წლიდან — მის ბაზაზე შექმნილ ეკონომიკისა და ბიზნესის ინსტიტუტს. იგი არა მხოლოდ ხელმძღვანელი და ორგანიზატორი, არამედ ცოდნის გაზიარებაზე, პროფესიულ განვითარებასა და მეცნიერულ აზროვნებაზე ორიენტირებული პედაგოგი იყო. 2008 წლიდან იგი ასევე თავმჯდომარეობდა საერთაშორისო რეფერირებადი სამეცნიერო-მეთოდოლოგიური და პრაქტიკული ჟურნალის — „აგრარულ-ეკონომიკური მეცნიერება და ტექნოლოგიები“ — სარედაქციო-სამეცნიერო საბჭოს და იყო მისი მთავარი რედაქტორი.

        აკადემიკოს ომარ ქეშელაშვილის სამეცნიერო მემკვიდრეობა მრავალმხრივი და შინაარსობრივად მნიშვნელოვანი იყო. მან ფუნდამენტური კვლევებით საფუძველი ჩაუყარა ახალ მიმართულებებს ქართულ აგრარულ-ეკონომიკურ მეცნიერებაში. პირველმა შეიმუშავა სპეციალური კომპიუტერული პროგრამა და მეთოდიკა, რომელთა მეშვეობითაც შესაძლებელი გახდა სოფლის მეურნეობაში მინერალური სასუქების, ჰერბიციდებისა და მცენარეთა დაცვის საშუალებების გამოყენების ეკონომიკური ეფექტიანობის შეფასება საქართველოს რეგიონული თავისებურებების გათვალისწინებით.

       მისი კვლევების მნიშვნელოვანი მიმართულება იყო მცენარეთა მავნე ორგანიზმების წინააღმდეგ ბრძოლის ეკონომიკური მიზანშეწონილობის ზღვრების დადგენა. მან საფუძველი ჩაუყარა ფერმერულ მეურნეობებში სამეურნეო რისკების მართვის პრობლემების მეცნიერულ შესწავლას და განსაზღვრა რისკის გამართლების ეკონომიკური ზღვრები და უკუგების ოპტიმალური დონეები.

       განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა მის წვლილს საქართველოს სოფლის მეურნეობის საწარმოო სპეციალიზაციის ზონალური სქემის შემუშავებაში. მისი კვლევების საფუძველზე, 2009 წელს ქვეყნის ტერიტორია აგროსამრეწველო და კვების მრეწველობის სპეციალიზაციის მიხედვით დაიყო 13 ზონად და 8 ქვეზონად. ეს ნაშრომი ქვეყნის აგრარული სექტორის განვითარების, რეგიონული თავისებურებების გათვალისწინებისა და შემდგომი სამეცნიერო კვლევებისთვის მნიშვნელოვან საფუძვლად იქცა.

      ბატონი ომარის ხელმძღვანელობით, თანაავტორობითა და რედაქტორობით შეიქმნა არაერთი მნიშვნელოვანი სამეცნიერო ნაშრომი. მათ შორის განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია „რეკომენდაციები საქართველოს სოფლის მეურნეობის გაძღოლის სისტემების შესახებ“ და 15 ტიპური საწარმოსთვის მომზადებული სოფლის მეურნეობის გაძღოლის სისტემების რეკომენდაციები, რომელთა შექმნისთვისაც მას სახელმწიფო პრემია მიენიჭა. მისი კოორდინაციით მომზადდა აგრეთვე 15 რაიონის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების პროგრამა.

       აკადემიკოსი ომარ ქეშელაშვილი იყო მრავალი ორიგინალური მონოგრაფიისა და სახელმძღვანელოს ავტორი. მის ნაშრომებს შორისაა „ბიზნესის ორგანიზაცია“, „ფერმერული მეურნეობის მენეჯმენტი“, ოთხტომეული „საქართველოს აგრარული სექტორის ეკონომიკური ზრდის სტრატეგიული სისტემა“ და „ბიზნეს-გეგმის შედგენის თეორია და პრაქტიკა“. ეს გამოცემები ასახავს მისი ინტერესების ფართო სპექტრს და მისწრაფებას, მეცნიერული ცოდნა პრაქტიკული საქმიანობისთვისაც გამოეყენებინა.

       მისი ხანგრძლივი და ნაყოფიერი მოღვაწეობა არაერთი ჯილდოთი და აღიარებით აღინიშნა. მათ შორის იყო საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის სახელმწიფო კომიტეტის პირველი ხარისხის პრემია, საკავშირო სამეცნიერო-ეკონომიკური საზოგადოების კონკურსის მესამე ხარისხის პრემია, საზოგადოება „ცოდნის“ მედალი, ღირსების ორდენი და საპატიო წოდება — „წლის საუკეთესო მეცნიერი ეკონომიკის დარგში“. მიღებული აქვს აგრეთვე საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს საპატიო სიგელი ხანგრძლივი და ნაყოფიერი საგანმანათლებლო მოღვაწეობისთვის.

        ომარ ქეშელაშვილის ცხოვრება მეცნიერების, ცოდნისა და საზოგადოებრივი პასუხისმგებლობის სამსახურის ნათელი მაგალითი იყო. იგი იმ მეცნიერთა თაობას ეკუთვნოდა, რომელთათვისაც კვლევა მხოლოდ პროფესიული საქმიანობა კი არა, ქვეყნის განვითარების საქმეში შეტანილი წვლილი და მომავალი თაობების წინაშე პასუხისმგებლობაც გახლდათ. მისმა ნაშრომებმა, სამეცნიერო ინიციატივებმა, საგანმანათლებლო საქმიანობამ და ორგანიზატორულმა ნიჭმა მნიშვნელოვანი კვალი დატოვა ქართულ აგრარულ-ეკონომიკურ მეცნიერებაში.

       მისი სახელი და სამეცნიერო მემკვიდრეობა დარჩება კოლეგების, მოწაფეების, თანამოაზრეებისა და იმ ადამიანების ხსოვნაში, რომელთაც მასთან თანამშრომლობისა და მისგან ცოდნის მიღების შესაძლებლობა ჰქონდათ. მის მიერ გაწეული შრომა კვლავაც ემსახურება ქართული აგრარული მეცნიერებისა და ეკონომიკური აზროვნების განვითარებას.

       ღრმა მწუხარებით ვუსამძიმრებთ მის ოჯახს, ახლობლებს, კოლეგებს, აღზრდილებს და სამეცნიერო საზოგადოებას ამ მძიმე დანაკარგს.

       ნათელი და მარადიული იყოს აკადემიკოს ომარ ქეშელაშვილის ხსოვნა!

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროში მეტყევის დღე აღინიშნა

      გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა დავით სონღულაშვილმა 9 ოქტომბერს მეტყევეებს პროფესიული დღე მიულოცა და ტყის დაცვისა და მდგრადი მართვის საქმეში მათი ყოველდღიური შრომისა და პროფესიული საქმიანობის მნიშვნელობაზე ისაუბრა.

       „საქართველოში სატყეო რეფორმა 2013 წლიდან მიმდინარეობს და მისი მთავარი მიზანი საქართველოს ტყეების მდგრადი მართვა, აღდგენა და ბიომრავალფეროვნების შენარჩუნებაა. მეამაყება, რომ თქვენთან ერთად საფუძველი ჩავუყარეთ უპრეცედენტო და ყოვლისმომცველ ცვლილებებს, რომელთა მსგავსი საქართველოს ისტორიაში არ ყოფილა. ეს არის საქმე არა მხოლოდ ტყის, არამედ ჩვენი საზოგადოების და ქვეყნის მომავლისთვის. ამ მიზნის მიღწევა შეუძლებელია იმ ადამიანების გარეშე, რომლებიც ყოველდღიურად ზრუნავენ საქართველოს ტყეებზე - ტყის მცველების, მეტყევეების, სპეციალისტებისა და მეცნიერების. მოხარული ვარ, რომ ამ განსაკუთრებულ დღეს შესაძლებლობა მაქვს, დავაჯილდოვო ტყის სფეროში დასაქმებული ადამიანები, რომლებმაც მნიშვნელოვანი პროფესიული წვლილი შეიტანეს ჩვენი ქვეყნის სატყეო სფეროს განვითარებაში.

თქვენი სახით ტყეს საიმედო პატრონი ჰყავს, ხოლო თქვენ, სამინისტროს სახით, ღირსეული პარტნიორი და ქომაგი“, - აღნიშნა გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა დავით სონღულაშვილმა.

      წლების განმავლობაში ტყის სექტორში წარმატებული საქმიანობისთვის, ეროვნული სატყეო სააგენტოს, დაცული ტერიტორიების სააგენტოს, გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტისა და აჭარის ა/რ სატყეო სააგენტოს წარმომადგენლებს სამკერდე ნიშნები და ფულადი ჯილდოები გადაეცათ. ღონისძიებაზე ასევე დაჯილდოვდნენ სატყეო დარგში მოღვაწე სამეცნიერო და აკადემიური წრეების წარმომადგენლები.

        ტყის დაცვისა და სატყეო სექტორის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის,  საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიიდან დამსახურებული მეტყევის წოდება მიენიჭა აკადემიკოს გიორგი გაგოშიძეს. საპატიო მეტყევის სამკერდე ნიშნით დაჯილდოვდა აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე.

      10 ოქტომბერს საქართველოში მეტყევის პროფესიული დღე აღინიშნება. მეტყევეები ქვეყნის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ბუნებრივ სიმდიდრეს — ტყეს — იცავენ, რაც ამ პროფესიის განსაკუთრებულ პასუხისმგებლობასა და მნიშვნელობას განაპირობებს.

მეტყევის პროფესიის პოპულარიზაციისა და სატყეო დარგის მნიშვნელობის ხაზგასმის მიზნით, საქართველოში მეტყევის პროფესიული დღე 1999 წლიდან აღინიშნება. მიმდინარე წლის 9 ოქტომბერს საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის სხდომათა დარბაზში, აკადემიის გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების ორგანიზებით, მეტყევის დღისადმი მიძღვნილი თემატური სხდომა გაიმართა.

სხდომას ესწრებოდნენ აკადემიის გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების წევრები: განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი, აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე; აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, ვ. გულისაშვილის სატყეო ინსტიტუტის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი, სატყეო საქმის დოქტორი გიორგი ქავთარაძე; საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის აგრარული მეცნიერებებისა და ქიმიური ტექნოლოგიების ფაკულტეტის ასოცირებული პროფესორი, სოფლის მეურნეობის დოქტორი ზვიად ტიგინაშვილი; აგრეთვე, ამავე ფაკულტეტის IV კურსის სტუდენტები.

სხდომა გახსნა აკადემიის გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანმა, აკადემიკოსმა ლაშა დოლიძემ. მან დამსწრე საზოგადოებას მოკლედ მიმართა და მეტყევის პროფესიული დღე მიულოცა. შემდეგ სიტყვა გადასცა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის აგრარული მეცნიერებებისა და ქიმიური ტექნოლოგიების ფაკულტეტის ასოცირებულ პროფესორს, სოფლის მეურნეობის დოქტორ ზვიად ტიგინაშვილს, რომელმაც წარმოადგინა მოხსენება თემაზე: „ქართული მუხის ტყის ტიპოლოგიური მრავალფეროვნება შიდა ქართლის რეგიონში“.

მომხსენებელმა აღნიშნა, რომ ტყის ტიპოლოგიური შესწავლა აუცილებელია ტყის ეკოსისტემის სრულყოფილად შესაფასებლად. ერთი და იმავე დომინანტი სახეობით — მოცემულ შემთხვევაში, ქართული მუხით — წარმოდგენილი ტყეები შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს ერთმანეთისგან სახეობრივი შემადგენლობით, კორომის სტრუქტურითა და სიხშირით, ქვეტყის განვითარებით, ბალახოვანი საფარის შემადგენლობით, ნიადაგური პირობებით, ტაქსაციური მაჩვენებლებითა და სხვა მახასიათებლებით.

ამ განსხვავებების გამოვლენა საშუალებას იძლევა, უფრო ზუსტად შეფასდეს ტყის ეკოლოგიური თავისებურებები და განისაზღვროს, თუ როგორ მოქმედებს კონკრეტული ადგილსამყოფელის პირობები მუხნარების ჩამოყალიბებასა და განვითარებაზე.

კვლევის ფარგლებში საველე მასალა შეგროვდა ხაშურის მუნიციპალიტეტის ექვს სატყეო უბანში: ალის, ცედანის, ჩორჩანის, ხაშურის, ზღუდერისა და სურამის სატყეო უბნებში. შესწავლილი იქნა 11 სანიმუშო ფართობი. მათი აღწერისას გათვალისწინებული იყო რელიეფი, ფერდობის დახრილობა და ექსპოზიცია, ზღვის დონიდან სიმაღლე, ნიადაგური პირობები, კორომის შემადგენლობა და სტრუქტურა, ქვეტყე, ცოცხალი საფარი და ძირითადი ტაქსაციური მაჩვენებლები.

მიღებული მასალების საფუძველზე მუხნარების ტიპები სამ ძირითად ეკოლოგიურ ჯგუფად დაჯგუფდა: ქსეროფილურ, ჰემიქსეროფილურ და მეზოფილურ ტიპებად. ეს დაჯგუფება ასახავს შესწავლილ ტერიტორიაზე ადგილსამყოფელის ეკოლოგიური პირობებისა და ტყის მცენარეული საფარის თავისებურებებს.

მოხსენებაში განხილული იყო აგრეთვე ძირითადი, ანუ პირველადი, ტყის ტიპებისა და წარმოებული, მეორეული ან სახეცვლილი ტყის ტიპების გამიჯვნის საკითხი. კვლევის შედეგების მიხედვით, მუხნარების თანამედროვე მდგომარეობასა და სტრუქტურაზე გავლენას ახდენს როგორც ბუნებრივი გარემო პირობები, ისე სხვადასხვა ბუნებრივი და ანთროპოგენური ფაქტორი. შესაბამისად, ტყის შეფასებისას მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ დომინანტი სახეობის განსაზღვრა, არამედ იმ ეკოლოგიური პირობებისა და განვითარების თავისებურებების გათვალისწინებაც, რომლებმაც კონკრეტული ტყის ტიპის ჩამოყალიბება განაპირობა.

მუხის ტყეების ტიპოლოგიური შესწავლა განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს ტყის მდგრადი მართვის თანამედროვე მიდგომების პირობებში. ტყის რესურსების ეფექტიანი მართვა მოითხოვს მათი მდგომარეობის, ეკოლოგიური თავისებურებებისა და განვითარების პოტენციალის სრულყოფილ შეფასებას. ამ თვალსაზრისით, ტიპოლოგიური კვლევები ავსებს ტყის ინვენტარიზაციისა და ტაქსაციის მონაცემებს და ხელს უწყობს მათ ეკოლოგიურ ინტერპრეტაციას.

ზ. ტიგინაშვილმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ტყის ტიპების გამოვლენა და მათი ადგილსამყოფელის პირობებთან დაკავშირება მნიშვნელოვანია ტყის მდგომარეობის შეფასების, ბუნებრივი განახლების პროცესებზე დაკვირვების, ტყის აღდგენის ღონისძიებების დაგეგმვისა და გრძელვადიანი მონიტორინგისათვის. ერთი და იმავე დომინანტი სახეობით წარმოდგენილი კორომების მართვისას შესაძლოა განსხვავებული მიდგომების გამოყენება გახდეს საჭირო, რადგან მათი ეკოლოგიური პირობები, სტრუქტურა და განახლების პოტენციალი ყოველთვის იდენტური არ არის.

ტიპოლოგიური მონაცემების გამოყენება საფუძველს ქმნის ტყის ეკოლოგიური მდგომარეობის დროში შესადარებლადაც. განმეორებითი დაკვირვებები შესაძლებელს გახდის შეფასდეს, როგორ იცვლება კორომის შემადგენლობა, ქვეტყე, ბალახოვანი საფარი და სხვა მახასიათებლები ბუნებრივი პროცესებისა თუ გარემოზე მოქმედი ფაქტორების გავლენით.

ამასთან, კვლევის შედეგების შიდა ქართლის მთელ რეგიონზე განზოგადება დამატებითი საველე კვლევების გარეშე მიზანშეწონილი არ არის. წარმოდგენილი მასალა უშუალოდ ხაშურის მუნიციპალიტეტში შესწავლილ მუხნარებს ეხება. შესაბამისად, რეგიონული სურათის სრულყოფილად წარმოსაჩენად მიზანშეწონილია კვლევის გაგრძელება შიდა ქართლის სხვა ტყიან ტერიტორიებზეც, მათ შორის თეძამის, ტანასა და ძამის ხეობებში.

მოხსენების მთავარი გზავნილი იყო, რომ ტყის მდგრადი მართვისთვის აუცილებელია არა მხოლოდ მისი შემადგენლობისა და მარაგის აღრიცხვა, არამედ ეკოლოგიური თავისებურებებისა და განვითარების კანონზომიერებების გააზრებაც. სწორედ ამგვარი მიდგომა ქმნის საფუძველს ტყის რესურსების გონივრული მართვის, მათი ბუნებრივი პოტენციალის შენარჩუნებისა და მომავალი თაობებისთვის ტყის ეკოსისტემების მდგრადობის უზრუნველსაყოფად.

მოხსენების დასასრულს გაიმართა დისკუსია, რომელშიც აქტიურად ჩაებნენ როგორც მეცნიერები, ასევე სტუდენტებიც.

სხდომა შეაჯამა საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანმა, აკადემიკოსმა ლაშა დოლიძემ. მან მადლობა გადაუხადა მომხსენებელსა და დამსწრე საზოგადოებას მობრძანებისთვის და აღნიშნა, რომ მსგავსი შეხვედრები ხელს უწყობს საქართველოს ბიოლოგიურ მრავალფეროვნებასთან დაკავშირებული აქტუალური საკითხების განხილვასა და მათი გადაჭრის გზების დასახვას.

გურჯაანის ღვინის ფესტივალი 2026

   მიმდინარე წელს, ფესტივალის 10 წლის იუბილე აღინიშნა და ტრადიციულად, გურჯაანში, ახტალის პარკში გაიმართა. საიუბილეო წლის მთავარი გზავნილი „თანამედროვე მემკვიდრეობა“ იყო, რომელიც 8000 წლიან ქართულ მეღვინეობასა და თაობებს შორის უწყვეტ კავშირს უსვამდა ხაზს.

       გურჯაანის ღვინის ფესტივალს  საქართველოს პრემიერ-მინისტრ ირაკლი კობახიძე, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი დავით სონღულაშვილი  და მთავრობის წევრები დასწრნენ.

     „ვულოცავ გურჯაანის ღვინის ფესტივალს 10 წლის იუბილეს. წლების განმავლობაში ფესტივალი მნიშვნელოვან ტრადიციად ჩამოყალიბდა და ქართველი მეღვინეების, მევენახეებისა და მეწარმეებისთვის საკუთარი პროდუქციის წარმოჩენის, მომხმარებელთან შეხვედრისა და საქმიანი ურთიერთობების დამყარების მნიშვნელოვან სივრცედ იქცა. ეს ყველაფერი ხელს უწყობს მათი ბიზნესის განვითარებას. წელს, ფესტივალზე 500-ზე მეტი მეწარმეა წარმოდგენილი, რაც ღონისძიების მასშტაბურობასა და მნიშვნელობას კიდევ უფრო უსვამს ხაზს. ფესტივალი უამრავ ქართველ და უცხოელ სტუმარს მასპინძლობს და კახეთს შემოდგომის პერიოდში განსაკუთრებულ ხიბლს სძენს. ეს ღონისძიება კიდევ ერთხელ წარმოაჩენს რეგიონის სტუმართმასპინძლობის ტრადიციას და ხელს უწყობს ღვინის ტურიზმის განვითარებას, ქართული ღვინის კულტურის პოპულარიზაციასა და ქვეყნის ტურისტული პოტენციალის წარმოჩენას“, - განაცხადა დავით სონღულაშვილმა.

     გურჯაანის ღვინის ფესტივალი ქართული ღვინის კულტურისა და ტრადიციების პოპულარიზაციას, მეღვინეობის განვითარებასა და ადგილობრივი მეწარმეების მხარდაჭერას ემსახურება. ღონისძიებამ სხვადასხვა რეგიონის მეღვინეები და ღვინის მწარმოებლები გააერთიანა და სტუმრებს ქართული ღვინის მრავალფეროვნების გაცნობის შესაძლებლობა მისცა.

      საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიიდან ღონისძიებაში მონაწილება მიიღეს აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტმა, აკადემიკოსმა გურამ ალექსიძემ და აკადემიის პრეზიდენტის მოადგილემ, აკადემიკოსმა ანატოლი გიორგაძემ.